Podczas X edycji Europejskiego Kongresu Samorządowego w Mikołajkach odbył się panel dyskusyjny poświęcony kolei regionalnej, pasażerskiej i towarowej. Eksperci rynku kolejowego debatowali na temat przyszłości sektora, wyzwań stojących przed branżą oraz możliwości dalszego rozwoju. Szczególną uwagę poświęcono zmianom, jakie dokonały się na rynku kolejowym w ciągu ostatnich 30 lat, podkreślając jego ewolucję zarówno pod względem infrastrukturalnym, jak i jakości usług.
Profesor Michał Wolański ze Szkoły Głównej Handlowej zwrócił uwagę na istotną zmianę w postrzeganiu kolei przez społeczeństwo. Jak podkreślił, Polacy przestali narzekać na jakość transportu kolejowego, a wręcz przeciwnie – coraz chętniej z niego korzystają. W efekcie systematycznie rośnie liczba pasażerów, a infrastruktura kolejowa osiągnęła obecnie przyzwoity poziom, umożliwiający dalszy rozwój sektora.
Dr Czesław Warsewicz wskazał, że dynamiczny wzrost segmentu pasażerskiego wynika przede wszystkim z poprawy oferty przewoźników, zarówno pod względem jakości taboru, jak i czasu przejazdu oraz zwiększonej częstotliwości kursów. W ostatnich latach istotnym czynnikiem stymulującym rozwój przewozów pasażerskich był także wzmożony ruch migracyjny, spowodowany agresją Rosji na Ukrainę.
W przeciwieństwie do segmentu pasażerskiego, przewozy towarowe pozostają pod silną presją rynku i w ostatnim czasie notują spadki. Jak podkreślili eksperci, sytuacja ta jest ściśle związana z koniunkturą gospodarczą, a także globalnymi zawirowaniami w handlu i logistyce. Szczególnie odczuwalne są zmiany w strukturze przewozów surowców i produktów przemysłowych, co stanowi wyzwanie dla przewoźników i operatorów logistycznych.
Wszyscy uczestnicy panelu zgodzili się, że kluczową rolę w dalszym rozwoju kolei powinno odgrywać państwo poprzez aktywne kształtowanie polityki transportowej oraz odpowiednie wsparcie regulacyjne. Wskazano na potrzebę wdrożenia instrumentów wspierających kolej, które mogłyby zwiększyć jej konkurencyjność względem innych środków transportu, w tym transportu drogowego. Podkreślono również znaczenie inwestycji w dalszą modernizację infrastruktury, cyfryzację usług oraz rozwój transportu intermodalnego, który pozwoli na lepszą integrację kolei z innymi gałęziami transportu.
Dyskusja pokazała, że kolej w Polsce znajduje się w kluczowym momencie rozwoju – z jednej strony obserwujemy rosnące zainteresowanie transportem pasażerskim, a z drugiej wyzwania gospodarcze negatywnie wpływają na sektor przewozów towarowych. Konieczne są więc dalsze działania w zakresie polityki transportowej, regulacji oraz inwestycji, aby zapewnić zrównoważony rozwój całego sektora kolejowego w Polsce.