Litwini w czwartek mają usłyszeć ostateczny werdykt. Trybunał Sprawiedliwości UE badał, czy kara 20 mln nałożona na Koleje Litewskie przez Komisję Europejską jest uzasadniona. Chodzi o demontaż torów do rafinerii Orlenu.
W 2008 roku Koleje Litewskie (LTG) zdemontowały 19 kilometrowy odcinek linii kolejowej, który łączył rafinerię Możejki z Łotwą. Było to najkrótsza trasa na Łotwę, bez konieczności wielokilometrowego objazdu w głąb Litwy.
Usunięcie toru miało być pokłosiem sporu Orlen Lietuva z Kolejami Litewskimi dot. taryf za przewóz ładunków koleją. Konflikt się zaostrzył, sprawa w końcu wylądowała na biurkach unijnych urzędników. W 2017 roku Komisja Europejska stwierdziła, że Koleje Litewskie nadużyły swoją pozycję i działały na niekorzyść Orlen Lietuva. Na litewską kolejową spółkę nałożono 28 mln euro kary grzywny.
Mat. Komisja Europejska
Dwa lata później, pod koniec 2019 roku Koleje Litewskie zrehabilitowały się, bo na mocy porozumienia z Orlenem odbudowały 19 kilometrowy odcinek z Możejek do Renge. Dzięki temu 15 lutego 2021 roku uruchomiono pierwszy pociąg z produktami naftowymi z Rafinerii Możejki do Renge.
Olbrzymia kara
Dla Kolei Litewskich 28 mln euro kary to jednak bardzo duża kara. Organ sądowy TSUE w 2020 roku obniżył kwotę kary do kwoty 20 mln euro., tym samym zwrócił blisko 8 mln euro, ponieważ LTG karę opłaciło już w styczniu 2018 roku.
20 mln euro to jednak wciąż dla LTG ogromny wydatek. Spółka kolejowa zwróciła się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o całkowite uchylnie decyzji Komisji Europejskiej, deklarując poniesienie kosztów związanych z prowadzeniem sprawy.
Odwołanie Kolei Litewskiej do TSUE wpłynęło w styczniu 2021 roku. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma zapaść już w czwartek, 12 stycznia.
Komisja Europejska podtrzymuje swoje stanowisko, czyli stwierdzenie że LTG nadużyło swojej pozycji zmuszając Orlen do korzystania z usług przewozów towarowych na wydłużonej trasie. Koleje Litewskie bronią się natomiast tym, że stan torów był w bardzo złym stanie i nadawał się do demontażu.