Urząd Transportu Kolejowego poinformował, że Prezes UTK będzie w każdym przypadku korzystał z uprawnienia do wystąpienia o przeprowadzenie kontroli maszynisty uczestniczącego w zdarzeniu kolejowym. Chodzi przede wszystkim o zdarzenia SPAD.
Taka deklaracja padła po lipcowym posiedzeniu Zespołu zadaniowego ds. monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce. UTK precyzuje, że rozwiązanie obejmie zdarzenia kategorii B04 (najechanie pojazdu kolejowego na przeszkodę), wybrane incydenty kategorii C44 (np. nie zatrzymanie się pociągu przed sygnałem „Stój” lub w miejscu, w którym powinien się zatrzymać) oraz wypadki kategorii B06 (pożar lub wybuch w pociągu), który nie został zakwalifikowany jako wypadek.
Zdarzenia SPAD polegają na niezatrzymaniu się pojazdu kolejowego przed sygnałem „Stój” lub w miejscu, w którym powinien się zatrzymać, albo na uruchomieniu pojazdu kolejowego bez wymaganego zezwolenia. UTK wskazuje, że od lat są one jednym z kluczowych obszarów ryzyka w polskim systemie kolejowym. Ich bezpośrednią przyczyną w zdecydowanej większości przypadków jest czynnik ludzki. Podobne ryzyko generują przypadki przekroczenia największej dozwolonej prędkości jazdy. Konsekwencje takich zdarzeń mogą być bardzo poważne – od wykolejenia po kolizję pociągów.
To dlatego Prezes UTK będzie korzystał z uprawnienia określonego w ustawie o transporcie kolejowym, kierując do właściwego przewoźnika kolejowego albo zarządcy infrastruktury wniosek o przeprowadzenie kontroli maszynisty uczestniczącego w zdarzeniu.
Typy zdarzeń
Wnioski o przeprowadzenie kontroli maszynisty będą kierowane w odniesieniu do zdarzeń z kategorii:
- B04 – wszystkie zdarzenia tej kategorii;
- C44 – wyłącznie w przypadkach, w których doszło do pominięcia semafora wskazującego sygnał „Stój”;
- B06 – wszystkie zdarzenia tej kategorii.
Do kogo trafi wniosek? Prezes UTK skieruje wniosek do podmiotu, dla którego maszynista wykonywał czynności w chwili zdarzenia. Wystąpienie do wiadomości otrzymają pozostałe podmioty, które wydały temu maszyniście świadectwo maszynisty (ze statusem: ważne). Podmioty te zostaną ustalone na podstawie Krajowego Rejestru Maszynistów i Prowadzących Pojazdy Kolejowe.
Obowiązki przewoźnika i zarządcy
Przewoźnik kolejowy lub zarządca infrastruktury po otrzymaniu wniosku Prezesa UTK jest obowiązany podjąć stosowne działania, w szczególności skierować maszynistę na badania lekarskie lub poddać sprawdzeniu jego wiedzę i umiejętności. A następnie w terminie czterech tygodni poinformować Prezesa UTK o wynikach kontroli i podjętych działaniach.