W 2025 roku liczba pasażerów Kolei Małopolskich prawdopodobnie przekroczyła 27 milionów. Okazja do podsumowania działalności KMŁ była II Konferencja “Koleje Samorządowe – doświadczenia i perspektywy”, jaka odbywa się w Krakowie.
Koleje Małopolskie są własnością samorządu województwa małopolskiego. I przedstawiciele regionu nie kryją, że działalność przewoźnika okazała się wielkim sukcesem.
2025 był kolejnym rekordowym rokiem dla małopolskiej kolei regionalnej. Wszystko wskazuje na to, że liczba pasażerów przekroczyła 27 milionów, podczas gdy jeszcze 10 lat temu było ich prawie czterokrotnie mniej. To pokazuje, że nowoczesny i dobrze zorganizowany transport jest kluczowy – uważa Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.
Marszałek brał udział w panelu dyskusyjnym pt. “Doświadczenia i perspektywy rozwoju kolei samorządowych”. W panelu wziął również udział Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego. Podkreślił on sukces, jakim okazało się powołanie przez samorząd wojewódzki ponad dwie dekady temu Kolei Mazowieckich.
Przekształcenia, które dotyczą przewozów pasażerskich w Polsce to przemiana cywilizacyjna. Podkreśliłbym decentralizację na poziomie całego kraju. 25 lat temu, kiedy zostały powołane samorządy wojewódzkie, rozpoczęliśmy tworzenie silnych regionów. Ponad 20 lat temu podjęliśmy decyzję, by wykupić od Państwa zorganizowaną część przedsiębiorstwa przewozów regionalnych, które obejmowały Mazowsze i ruszyła dynamiczna przemiana. Dziś mamy 330 różnego rodzaju pojazdów, część jest produkowana w naszym województwie – powiedział marszałek Adam Struzik.
Duży skok
Debata pokazała, że jeszcze kilkanaście lat temu kolej regionalna w wielu miejscach w Polsce była postrzegana jako środek transportu o ograniczonych możliwościach. Natomiast dzisiaj coraz częściej staje się pierwszym wyborem w codziennych dojazdach do pracy, szkoły czy na uczelnię.
Małopolska jest zaś jednym z regionów, które tę zmianę nie tylko zauważyły, ale aktywnie ją współtworzą. Rosnąca liczba pasażerów potwierdza, że kolej skutecznie odpowiada na potrzeby mieszkańców, wspierając jednocześnie rozwój gospodarczy i turystyczny Małopolski. Niemal czterokrotny wzrost zainteresowania koleją jest efektem konsekwentnych inwestycji w ofertę przewozową, tabor oraz integrację transportu.
To ogromny skok, który pociąga za sobą konieczność rozwijania oferty i kupowania nowych pojazdów – i to się dzieje. Planujemy zamówić łącznie 25 nowych pociągów. Na tę chwilę zakontraktowaliśmy 12 pojazdów, pierwsze pojawią się na torach w wakacje, następne w kolejnym roku. Chcemy, by w 2028 roku całe zamówienie dla Małopolski zostało zrealizowane – podkreślił marszałek Łukasz Smółka.
Jeszcze w styczniu podpisana zostanie umowa na dostawę kolejnych siedmiu pociągów, które wyjadą na małopolskie tory za trzy lata. Tak więc flotę Kolei Małopolskich zasili nowoczesny tabor, warty ponad miliard złotych. Nowoczesne pociągi będą wyposażone m.in. w klimatyzację, wi-fi, gniazdka elektryczne, miejsca dla osób z niepełnosprawnościami oraz przestrzeń do przewozu rowerów, co jeszcze bardziej podniesie standard podróżowania koleją w regionie.
Gęstsza sieć połączeń
Małopolska wzmacnia swoją kolejową sieć połączeń i systematycznie zwiększa pracę eksploatacyjną w regionalnym transporcie kolejowym. Każdego dnia Województwo Małopolskie uruchamia 567 pociągów – 232 obsługiwane przez Koleje Małopolskie, 288 POLREGIO oraz 47 przez Koleje Śląskie. W 2018 roku pociągi realizowały w Małopolsce 6,2 mln pociągokilometrów, natomiast w 2025 roku wartość ta wzrosła do niemal 10 mln pociągokilometrów.
Wykres: Dofinansowanie przewozów kolejowych a praca eksploatacyjna
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Równolegle znacząco zwiększono środki finansowe przeznaczane na organizację przewozów kolejowych – ze 123 mln zł w 2018 roku do 385 mln zł w 2026 roku. Dzięki temu możliwe było uruchomienie nowych połączeń, m.in. do stacji Rabka-Zaryte, jak również na trasach Bielsko-Biała – Wadowice – Kraków oraz Częstochowa – Kraków. Pociągi na tej trasie osiągają prędkość do 160 kmh/h, co pozwala dotrzeć ze stolicy Małopolski do centrum Częstochowy w nieco ponad półtorej godziny. W grudniu Koleje Małopolskie uruchomiły również dodatkowe nocne kursy na trasach SKA1, SKA2 oraz SKA3, by umożliwić podróżnym powrót do podkrakowskich miejscowości po godzinie 1:00.
Rozwój kolei w Małopolsce jest kluczowy dla rozwoju turystyki w regionie, ponieważ zwiększa atrakcyjność regionu. To z kolei przyczynia się do wzrostu liczby odwiedzających, a tym samym napędza rozwój gospodarczy. Ostatnie lata pokazały, jak wielki potencjał tkwi w transporcie kolejowym. Dlatego konieczne są kolejne dynamiczne działania i odważne decyzje – mówi Grzegorz Biedroń, prezes Małopolskiej Organizacji Turystycznej i radny województwa małopolskiego.
Jeszcze w tym roku w rozkładzie pojawią się pociągi w nowych regionalnych relacjach. W czerwcu wystartuje linia Nowy Sącz – Marcinkowice, a we wrześniu zostanie wydłużona do Męciny, otwierając nowe możliwości dla podróżnych z Sądecczyzny.
W najbliższych latach zakończy się, rozpoczęta dzięki ministrowi Andrzejowi Adamczykowi inwestycja „Podłęże-Piekiełko”. Obsługa potoków pasażerskich, które pojawią się na trasie między Krakowem a Nowym Sączem będzie dodatkowym, zupełnie nowym wyzwaniem, któremu musimy sprostać i przygotowujemy się do tego – zaznacza marszałek Łukasz Smółka.
W ramach Programu Kolej+ realizowane są projekty budowy nowych linii kolejowych do Niepołomic, Myślenic (projekt dokumentacyjny) oraz Olkusza. To inwestycje, które w przyszłości mają poprawić dostępność kolei także w obszarach dotąd słabiej skomunikowanych.
Centrum serwisowe dla nowoczesnej kolei
Strategiczną inwestycją dla rozwoju kolei samorządowej w Małopolsce jest budowa drugiego w województwie zaplecza do obsługi taboru kolejowego w Oświęcimiu , które umożliwi sprawną obsługę taboru Kolei Małopolskich oraz innych przewoźników. Koleje Małopolskie uzyskały pozwolenie na budowę zaplecza technicznego w obrębie stacji Oświęcim.
W ramach inwestycji powstaną tory i rozjazdy, wiaty, budynek techniczny oraz niezbędne instalacje techniczne. To miejsce, w którym będzie można serwisować, konserwować i naprawiać pociągi. Czyste, sprawne i bezpieczne składy wyjadą z hali napraw w Oświęcimiu na początku 2027 roku.
Koszt inwestycji to ponad 50 mln zł, z czego prawie 30 mln pochodzi z Funduszy Europejskich. To jedno z najważniejszych przedsięwzięć kolejowych w regionie. Efektem będzie większy komfort i punktualność dla pasażerów. Budowa zaplecza w zachodniej części Małopolski pozwoli także zwiększyć częstotliwość kursowania pociągów na trasie Oświęcim–Kraków, zarówno przez Trzebinię, jak i przez Skawinę. Lepsza dostępność komunikacyjna przełoży się nie tylko na wygodę mieszkańców, ale również na wzrost atrakcyjności regionu dla inwestorów.
Szybciej, wygodniej, bliżej mieszkańców
Równolegle rozwijany jest system Małopolskich Linii Dowozowych, który integruje kolej z transportem autobusowym i ułatwia mieszkańcom dojazd do stacji i przystanków. W 2026 roku na trasach pojawi się aż 75 linii autobusowych, obejmujących wszystkie 22 powiaty i 117 gmin województwa. To kolejny krok w kierunku sprawnego, dostępnego i ekologicznego transportu regionalnego, z którego codziennie korzysta już ponad 5,3 mln pasażerów. Dzięki rekordowemu dofinansowaniu mieszkańcy Małopolski będą mogli szybciej, wygodniej i bardziej komfortowo podróżować – zarówno do Krakowa, jak i między mniejszymi miejscowościami.
W 2026 roku szczególny nacisk przewoźnik położy na rozwój połączeń z miejscowościami sąsiadującymi z Krakowem. Nowe linie obejmują m.in.:
- Alwernia – Baczyn – Liszki – Kraków,
- Dobczyce – Siepraw – Kraków,
- Koszyce – Nowe Brzesko – Igołomia – Kraków,
- Alwernia – Kamień – Kraków,
- Lanckorona – Kraków (od kwietnia br.).
Dzięki temu mieszkańcy podkrakowskich gmin zyskają szybki i wygodny dostęp do stolicy regionu, a dotychczasowe linie, takie jak Myślenice – Kraków czy Olkusz – Skała – Kraków, będą działały w pełnej koordynacji z nowymi połączeniami.
Realizujemy konsekwentnie regionalny plan transportowy. Tam, gdzie torów nie ma, proponujemy mieszkańcom autobusy. Obecnie, dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym, docieramy do 117 ze 183 gmin w regionie. To jest dobry projekt, który chcemy rozwijać. Chcemy, aby transport publiczny był dostępny dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od miejsca zamieszkania. Każda nowa linia i nowy autobus to krok w stronę wyrównywania szans rozwojowych w całym województwie – wyjaśnia marszałek Łukasz Smółka.
Ekologia i nowoczesność idą tu w parze. W lipcu flotę Małopolskich Linii Dowozowych zasili 15 autobusów elektrycznych i 5 wodorowych. Nowe pojazdy nie tylko ograniczą emisję zanieczyszczeń i hałas, ale przede wszystkim podniosą komfort podróży pasażerów dzięki nowoczesnemu wyposażeniu i wysokim standardom bezpieczeństwa.
MLD to nie tylko transport do aglomeracji, ale także sprawne połączenia między mniejszymi miejscowościami a większymi ośrodkami. To pozwala przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu i wspiera rozwój całego regionu. Podczas konferencji kolejowej marszałkowie z innych województw nie kryli uznania dla Małopolskich Linii Dowozowych, podkreślając ich rolę w tworzeniu spójnego i nowoczesnego systemu transportu publicznego.
Na jednym bilecie
System Małopolskich Linii Dowozowych jest w pełni zintegrowany z siecią kolejową i obsługiwany przez Koleje Małopolskie, co pozwala pasażerom wygodnie łączyć podróże autobusem i pociągiem w ramach jednego biletu. Dzięki współpracy województwa małopolskiego, Krakowa oraz spółki Koleje Małopolskie, od sierpnia 2023 r. mieszkańcy regionu mogą korzystać z jednej oferty taryfowej. Obejmuje ona autobusy (MLD i miejskie), tramwaje oraz pociągi. Małopolski Bilet Zintegrowany i Bilet Metropolitalny pozwalają w prosty sposób oszczędzać czas i pieniądze, ułatwiając codzienne podróże po całym województwie.
Województwo Małopolskie stworzyło także zintegrowany system taryfowo-biletowy, który jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych organizatorów transportu publicznego. W ramach jednej transakcji można podróżować koleją, autobusami i tramwajami na jednym bilecie. Pasażer sam wybiera, z jakich środków transportu chce korzystać, np. bilet na pociąg + bilet lokalnego przewoźnika. Dzięki takiemu połączeniu będą one tańsze co najmniej o 10%. Bilety można wygodnie kupić w aplikacji iMKA. Już teraz do systemu przystąpił m.in. Związek Komunalny „Komunikacja Międzygminna” w Chrzanowie, a kolejne podmioty planują wdrożenie oferty.
W odpowiedzi na rosnące potrzeby podróżnych, z końcem roku w Małopolsce uruchomiono pilotażowy program honorowania biletów regionalnych w wybranych pociągach PKP Intercity. Projekt powstał we współpracy z Kolejami Małopolskimi, POLREGIO, Kolejami Śląskimi i PKP Intercity. Ma odciążyć najbardziej zatłoczone połączenia w godzinach szczytu, zapewniając mieszkańcom regionu wygodną alternatywę w ramach posiadanych biletów okresowych.
W pilotażu uwzględniono 11 pociągów IC kursujących w kluczowych kierunkach województwa: Kraków – Tarnów, Kraków – Trzebinia, Kraków – Oświęcim, Kraków – Sędziszów oraz Kraków – Zakopane. Program będzie obowiązywał do 7 marca 2026 r. w dni powszednie, z wyłączeniem ferii zimowych.
Parkuj i jedź
Małopolska konsekwentnie stawia na parkingi Park & Ride, które ułatwiają łączenie podróży samochodem z koleją i komunikacją zbiorową. Dzięki wsparciu Województwa Małopolskiego oraz środkom europejskim w ostatnich latach w regionie powstały i zostały zmodernizowane dziesiątki takich obiektów, poprawiając dostępność transportu publicznego zarówno w miastach, jak i mniejszych miejscowościach.
W latach 2022–2023 wybudowano łącznie 19 parkingów, m.in. w Kalwarii Zebrzydowskiej, Krzeszowicach, Skawinie i Wadowicach. Część z nich wyposażono w infrastrukturę pod stacje ładowania samochodów elektrycznych, wpisując się w rozwój ekologicznego transportu. Na ten cel samorząd województwa przeznaczył ponad 4,2 mln zł.
Duże zainteresowanie gmin sprawiło, że w 2025 roku uruchomiono kolejny nabór wniosków. Wsparcie otrzymało 14 samorządów na łączną kwotę blisko 1,5 mln zł. Wśród nich znalazły się m.in. Kalwaria Zebrzydowska, gdzie modernizowany będzie parking przy stacji PKP w Leńczach, oraz Zator, w którym przygotowywana jest dokumentacja pod budowę parkingu Park & Ride przy dworcu kolejowym.
Zaprezentowane podczas konferencji działania pokazują, że Województwo Małopolskie konsekwentnie realizuje długofalową strategię rozwoju transportu publicznego. Kolej pozostaje jej kręgosłupem – szybkim, bezpiecznym i coraz bardziej dostępnym środkiem transportu, który odpowiada na wyzwania współczesnej mobilności i wspiera zrównoważony rozwój regionu.