Eksperci Przewozy towarowe Publicystyka

Niemiecki Master Plan – z jakich rozwiązań może skorzystać polska kolej?

Niemiecki Master Plan – z jakich rozwiązań może skorzystać polska kolej? Fot. DB Cargo

Jako korzystną ekonomicznie i przyjazną dla środowiska naturalnego alternatywę dla przewozów drogowych, coraz więcej państw, w tym kraje Unii Europejskiej, dostrzega towarowy transport kolejowy. Do tego grona można zaliczyć Niemcy, które opracowały rozbudowany plan rozwoju dla kolei towarowej.

Analizy niemieckiego Master Planu podjął się Instytut im. Kazimierza Promyka – organizacja skupiająca młodych  i zaangażowanych społecznie ekspertów badających istotne tematy ze sfery publicznej.

Ponad 17% – tyle wynosił w 2017 r. udział kolejowych przewozów towarowych w niemieckim rynku transportu lądowego. Według raportu sporządzonego przez Komisję Europejską to niewiele więcej niż wynosząca 16,5% unijna średnia. Taki stan rzeczy powoduje znacząca rola transportu drogowego. Przewozy towarów samochodami ciężarowymi na terenie Niemiec ułatwia m.in. druga na Starym Kontynencie pod względem długości sieć autostrad. Dlatego niemieckie kolejowe przewozy towarowe, będące największymi w Europie, mają stosunkowo mały udział w rynku krajowego transportu lądowego w porównaniu do innych państw członkowskich. Przykładowo lepiej od swoich zachodnich sąsiadów wypada Polska, gdzie przewozy towarów koleją stanowią ponad 1/5 rynku.

Kolej uważana jest przez ekspertów za najbardziej ekologiczny środek transportu. Pociągi emitują 9-krotnie mniej zanieczyszczeń niż transport samochodowy w przewozie towarowym. Tym samym udział kolei w emisji CO2 przez środki transportu na terenie Unii Europejskiej wynosi zaledwie 0,5%. Dlatego cele klimatyczne wyznaczone przez Brukselę i niemiecki rząd federalny wymusiły opracowanie kompleksowych rozwiązań w celu przyspieszenia przenoszenia transportu towarowego z wysokoemisyjnych pojazdów kołowych na przyjazne środowisku pojazdy szynowe. Prace nad dokumentem rozpoczęły się we wrześniu 2016 roku, wraz z powołaniem okrągłego stołu, przy którym zasiadły przedsiębiorstwa oraz stowarzyszenia kolejowe w celu nakreślenia przyszłości niemieckiego towarowego transportu kolejowego. W czerwcu 2017 roku Federalne Ministerstwo Transportu i Infrastruktury Cyfrowej opublikowało Master Plan dla towarowego transportu kolejowego (Masterplan Schienengüterverkehr).

Master Plan przedstawia analizę potrzeb towarowego transportu kolejowego w Niemczech  w kontekście szerszej sieci towarowej w Europie. Dokument wskazuje rekomendacje w 10 obszarach tematycznych dotyczących m.in. rozwoju innowacyjnych pojazdów kolejowych czy automatyzacji ruchu kolejowego. Każdy z 10 działów zawiera podsumowanie w formie kamieni milowych. W ten sposób określone są konkretne, przełomowe działania dla niemieckiego towarowego transportu kolejowego, które mają zostać wykonane
w wyznaczonych terminach.

Instytut im. Kazimierza Promyka podjął się stworzenia analizy Master Planu dla towarowego transportu kolejowego. Przygotowany przez członków Instytutu Raport dokonuje szczegółowego przeglądu i oceny zawartych rozwiązań oraz stanu ich realizacji. Jednocześnie na ich podstawie prezentuje rekomendacje dla polskiego rynku kolejowego transportu towarowego.

W Unii Europejskiej wzrasta popularność tzw. transportu niskoemisyjnego w związku  z ambitnymi celami Europejskiego Zielonego Ładu. Z tego powodu coraz większe znaczenie zyskuje kolej, zarówno pasażerska jak i towarowa. Dlatego nieprzypadkowo wybraliśmy niemiecki Master Plan dla przewozów towarowych jako temat naszego pierwszego Raportu. Przygotowane na jego podstawie rekomendacje mogą stanowić cenne uzupełnienie „Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 r.” w dziedzinie kolejowych przewozów towarowych – mówi Maria Cholewińska, Prezes Fundacji Instytut im. Kazimierza Promyka.

Wspomniane rekomendacje dotyczą kwestii związanych m.in. z poprawą warunków prowadzenia transportu kolejowego dzięki nowej polityce klimatycznej Unii Europejskiej. Służyć temu mogą fundusze przeznaczone na realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie transportu.

Instytut im. Kazimierza Promyka rekomenduje m.in.: obniżenie stawek dostępu do sieci kolejowej wraz z wsparciem finansowym z publicznych środków; eliminacje ,,zatorów  i wąskich gardeł” na sieci kolejowej; budowę poolu taborowego dla przewoźników towarowych; rozpoczęcie prac nad rozwojem autonomicznej kolei w Polsce.

Analiza Niemieckiego Master Planu dostępna na stronie Instytutu im. Kazimierza Promyka.