Część środków z Funduszu Kolejowego powinna zostać przeznaczone na wymianę starego taboru przewoźników regionalnych – to wspólny postulat POLREGIO i Pracodawców RP zgłoszony w trakcie konsultacji w Ministerstwie Infrastruktury.
Zabezpieczenie około 1 mld zł rocznie pozwoli stworzyć stały mechanizm finansowania, który zapewni sprawne połączenia kolejowe w każdym regionie Polski. Oba podmioty wskazują, że przeznaczenie całości planowanych 10 mld zł wyłącznie na infrastrukturę torową nie rozwiąże problemu wykluczenia. Jeśli po wyremontowanych liniach nie będą miały czym jeździć dziesiątki milionów pasażerów kursujących codziennie do pracy, szkół i lekarzy.
Warto w tym miejscu zauważyć, że trakcie konsultacji nad ostateczną formą przyszłego Funduszu Kolejowego zarówno POLREGIO, jak i Pracodawcy RP zgłosili podobne uwagi. 15% wpływów FK z opłaty paliwowej, czyli około 1 mld zł rocznie, państwo powinno przeznaczyć na tabor regionalny. Szczególnie dla tych, którzy dysponują starymi jednostkami.
Jest to warunek konieczny dla realizacji celów Strategii Rozwoju Kraju (SRK 2035). Zakłada ona odejście od koncentracji wyłącznie na metropoliach na rzecz rozwoju sieci miast średnich i modelu policentrycznego. Bez nowoczesnej kolei regionalnej i nowych pociągów średnie miasta zostaną odcięte. A ambitne założenia strategiczne państwa pozostaną jedynie na papierze.
Stworzenie w Funduszu Kolejowym mechanizmu odnowy taboru rozwiąże nie tylko problemy sprzętowe POLREGIO. To przede wszystkim realna walka z wykluczeniem komunikacyjnym i szansa na wyższy komfort podróży w mniej zamożnych regionach. Przeznaczenie na ten cel około 1 mld zł rocznie – i dzielenie tych środków głównie na podstawie wieku pociągów – pozwoli wyrównać standard podróżowania koleją w całej Polsce – stwierdził Andrzej Pawłowski, prezes zarządu POLREGIO.
Tabor na przewozy mieszkańców
Podczas konsultacji padł fundamentalny argument. Że walka z wykluczeniem komunikacyjnym to obecnie najważniejsze wyzwanie dla całej branży kolejowej. W Polsce wciąż są wszak miejsca, gdzie mieszkańcy mają problem z dojazdem do pracy, szkoły czy szpitala.
A w dobie kryzysu demograficznego i starzenia się społeczeństwa – z czym mamy już do czynienia – dostępność kolei to fundament polityki senioralnej i rodzinnej. Szpitale i poradnie podlegają coraz większej specjalizacji. Co sprawia, że seniorzy z mniejszych i średnich miast muszą częściej dojeżdżać na leczenie do sąsiednich ośrodków.
Z kolei sprawny dojazd do pracy w aglomeracji pozwala młodym rodzinom mieszkać w tańszych miastach średnich. W pobliżu dziadków zapewniających wsparcie opiekuńcze, co bezpośrednio sprzyja decyzjom o posiadaniu dzieci.
Mniej zamożne regiony, które w ostatnich latach nie kupowały nowych pociągów, stoją dziś przed poważnym kryzysem. Około 40-letnie składy wkrótce będą musiały zostać wycofane z ruchu. Przez co zabraknie taboru do obsługi pasażerów. Wykorzystanie środków z Funduszu Kolejowego na wymianę tych pojazdów pozwoli utrzymać ciągłość połączeń. I dalej rozwijać sieć kolejową.
Sprawna kolej regionalna to także twardy warunek konkurencyjności polskiej gospodarki. Przedsiębiorstwa w całym kraju mierzą się z deficytem rąk do pracy i niedopasowaniem przestrzennym. Dobre połączenia kolejowe poszerzają zasięg rekrutacyjny firm i dają ludziom dostęp do lepszych miejsc pracy. Bez konieczności codziennego wjeżdżania tysiącami samochodów do i tak zakorkowanych centrów miast.
Dla pracodawców dobrze zorganizowana kolej regionalna to fundament atrakcyjności inwestycyjnej regionów oraz szansa na zniwelowanie barier komunikacyjnych, które dziś ograniczają firmom dostęp do kadr, a mieszkańcom mniejszych miejscowości – do miejsc pracy. Projektowane wzmocnienie Funduszu Kolejowego przyniesie oczekiwany efekt tylko wtedy, gdy modernizacja infrastruktury kolejowej pójdzie w parze z wymianą wyeksploatowanych pociągów. Uzupełnienie ustawy o stały mechanizm finansowania taboru z opłaty paliwowej zapewni spójność działań państwa i wymierne korzyści dla regionalnych rynków pracy – zaznacza Piotr Rogowiecki, dyrektor Departamentu Legislacji i Analiz Pracodawców RP.
Mat. PESA (wizualizacja)
Strategiczne inwestycje
Inwestycja w nowoczesny tabor regionalny ma kluczowe znaczenie dla odporności państwa i obrony cywilnej. W obliczu zagrożeń militarnych, kryzysów uchodźczych, klęsk żywiołowych czy katastrof ekologicznych kolej jest jedynym środkiem transportu zdolnym do masowej, zorganizowanej ewakuacji setek tysięcy ludzi oraz przewozu poszkodowanych. Do tego niezbędna jest bezpieczna i zróżnicowana flota: od pojemnych elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT) po jednostki hybrydowe (HZT) i spalinowe (SZT), zdolne operować bez zasilania z sieci trakcyjnej.
Uruchomienie w Funduszu Kolejowym 1 mld zł rocznie na wymianę pociągów może się okazać najlepszą inwestycją w polską kolej regionalną. Dzięki niej nowoczesny i bezpieczny transport przestanie być przywilejem bogatszych województw, a stanie się codziennym standardem dla pasażerów w całym kraju.
Prezes POLREGIO zwraca też uwagę na jeszcze jeden aspekt rozwojowy, związany z polskim sektorem producentów taboru kolejowego.
Patrzmy na polską kolej systemowo. 1 mld zł rocznie z Funduszu Kolejowego na tabor stałoby się de facto rządowym programem symbolicznej transformacji polskiej kolei regionalnej, gdyż pozwoliłoby w perspektywie 10 lat niemal w całości wycofać wysłużoną serię EN57 z polskich torów. Polscy producenci taboru byliby oczywistymi beneficjentami tego programu, co doskonale wpisuje się w ideę local contentu promowaną przez polski rząd – dodał prezes Andrzej Pawłowski.
Również eksperci podkreślają, że państwo powinno wesprzeć program wymiany taboru u przewoźników regionalnych. Zwłaszcza dotyczy ten postulat POLREGIO. Najlepiej byłoby, żeby do 2035 roku POLREGIO wzmocniło flotę o około 250 nowych jednostek taborowych, a szacunkowa wartość tej inwestycji wynosi 10–12 mld zł.



