Od 1 stycznia do 30 listopada br. Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów (CEMM) przeprowadziło o prawie 70% więcej egzaminów na świadectwo maszynisty niż w całym 2024 roku. Niestety, ale głównie z powodu dużej ilości poprawek.
O ogromnym zainteresowaniu egzaminami poinformował Urząd Transportu Kolejowego. CEMM podlega bezpośrednio prezesowi UTK. W tym roku, do końca listopada, w Centrum odbyło się aż 4 625 egzaminów. Kandydaci na maszynistów oblegają CEMM, ale mimo ogromnej skali zadania, UTK prowadzi egzaminy zgodnie z harmonogramem. Główną przyczyną takiego wzrostu liczby egzaminów jest słabe przygotowanie kandydatów do zawodu maszynisty. Powoduje to niską zdawalność i znaczną liczbę egzaminów poprawkowych.
Od 2024 roku w Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów odbyły się 7 072 egzaminy (testy, egzaminy symulatorowe i egzaminy praktyczne). W ich trakcie CEMM przeegzaminowało 2 043 kandydatów.
W całym roku 2024 przeprowadzono 2 447 egzaminów (1 460 na licencję i 987 na świadectwo maszynisty). Jednak już w ciągu jedenastu miesięcy roku 2025 liczba ta wyniosła 2791 egzaminów (1133 na licencję oraz 1658 na świadectwo). Stanowi to wzrost liczby wszystkich egzaminów o 14%, a egzaminów na świadectwo o ponad 68% w stosunku do całorocznego wyniku z poprzedniego roku.
Tak dynamiczny wzrost liczby egzaminów na świadectwo maszynisty – aż o 68% – związany jest przede wszystkim z niską zdawalnością. Średnia zdawalność egzaminów na świadectwo kształtuje się obecnie na poziomie 40%, podczas gdy w przypadku licencji wynosi ona 73%.
Mimo niezwykle dużej liczby egzaminów, jesteśmy w pełni przygotowani, by realizować to zadanie zgodnie z planem. Zdajemy sobie sprawę, że niska zdawalność wymaga znacznie więcej egzaminów poprawkowych, ale będziemy je przeprowadzać bez kompromisów w kwestii bezpieczeństwa i profesjonalizmu – mówi dr inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.
Ten stan rzeczy związany z niską zdawalnością egzaminów jest zjawiskiem, które UTK obserwuje praktycznie w całym 2025 roku.
Najtrudniej na symulatorze
Kandydaci na maszynistów oblegają CEMM, a szczegółowa analiza pokazuje skalę wyzwania. Egzaminy testowe na świadectwo zdało 72% kandydatów. Czyli z 1658 egzaminów 1186 zakończyło się wynikiem pozytywnym. Testy symulatorowe zdało 64% kandydatów (730 pozytywnych egzaminów z 1147).
Przy czym nie ma dużych różnic między poszczególnymi symulatorami. Na symulatorze lokomotywy elektrycznej odbyło się 528 egzaminów, z czego 324 zakończyło się sukcesem (61%). 444 kandydatów zdawało egzamin teoretyczny na symulatorze elektrycznego zespołu trakcyjnego, zdało go 301 osób (68%). Najmniej osób odbyło egzamin na symulatorze lokomotywy manewrowej 360 , gdyż tylko 175. Z czego wynik pozytywny zdobyło 105 z nich (60%).
Praktyczną część egzaminu na świadectwo maszynisty zdało 95% kandydatów – 656 z 687 egzaminów zakończyło się wynikiem pozytywnym.
Większość osób przystępuje wielokrotnie do egzaminów poprawkowych. W pierwszym półroczu 2025 roku ponad 56% egzaminów testowych stanowiły drugie i kolejne podejścia. Rekordziści podchodzili do egzaminów 17 i 16 razy.
Przyczyny i profilaktyka
Kandydaci na maszynistów oblegają CEMM, a główną przyczyną tego stanu rzeczy jest niedostateczne przygotowanie większości kandydatów, którzy ubiegają się o wydanie świadectwa maszynisty. Pomimo obowiązkowych sprawdzianów wiedzy i umiejętności przeprowadzanych w trakcie szkolenia, poziom wyszkolenia wielu osób pozostaje niezadowalający. Najczęściej powtarzającą się tematyką stwarzającą problemy z pozytywnym zaliczeniem egzaminu na licencję lub świadectwo maszynisty jest niedostateczna wiedza z zakresu podstawowych elementów i zasad sygnalizacji kolejowej. Problem ten skutkuje zarówno niską zdawalnością, jak i znacznym wzrostem liczby egzaminów poprawkowych.
Prezes UTK podjął wiele działań, które mają poprawić jakość procesu szkolenia. Obejmują one analizę najczęstszych błędów popełnianych przez kandydatów oraz bieżącą współpracę z ośrodkami szkoleniowymi. W najbliższym czasie odbędzie się kolejne spotkanie z instytucjami szkolącymi maszynistów. Urząd przeprowadził także szkolenia dla egzaminatorów wpisanych na listę prezesa UTK. Szczególny nacisk został położony na zagadnienia bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego oraz podstawowe wiadomości dotyczące sygnalizacji kolejowej.
O CEMM
Więcej informacji na temat procesu ubiegania się o uprawnienia maszynisty znajduje się w poradniku „Jak zostać maszynistą? Poradnik dla kandydatów do zawodu„, dostępnym na stronie UTK.
Projekt „Poprawa bezpieczeństwa kolejowego poprzez budowę Systemu Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów” dofinansowany jest z Unii Europejskiej ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.