Czynności kontrolne realizowane w ostatnim czasie przez inspektorów Urzędu Transportu Kolejowego na bocznicach kolejowych wykazały szereg nieprawidłowości związanych z utrzymaniem infrastruktury kolejowej. Jej dalsza eksploatacja wiązała się z istotnym ryzykiem dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego lub bezpieczeństwa przewozu osób lub rzeczy. W takim przypadku Prezes UTK może wstrzymać ruch kolejowy lub wprowadzić jego ograniczenia na drodze kolejowej, której dotyczy ryzyko.
Użytkownik bocznicy kolejowej uzyskując świadectwo bezpieczeństwa oświadczył, że spełnia wymagania w zakresie właściwego utrzymania bocznicy kolejowej, bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i bezpiecznej eksploatacji pojazdów kolejowych w obrębie bocznicy kolejowej. Dokument ten Prezes UTK wydaje zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. W ramach sprawowanego nadzoru nad tym obszarem Prezes UTK rocznie kontroluje ok. 80 bocznic kolejowych.
Co szwankowało?
Do kluczowych nieprawidłowości wykazanych w ostatnich kontrolach należały m.in.:
- zły stan techniczny toru,
- brak właściwego utrzymania rozjazdów,
- brak podejmowania czynności utrzymaniowych w celu zachowania pierwotnych parametrów techniczno – eksploatacyjnych elementów infrastruktury kolejowej,
- brak przeprowadzenia wymaganych przez Prawo budowlane, przeglądów okresowych infrastruktury kolejowej bocznicy kolejowej,
- brak realizacji zaleceń z przeglądów okresowych w zakresie stanu sprawności technicznej poszczególnych elementów infrastruktury kolejowej, które powtarzają się z roku na rok,
- trwające latami stosowanie rozwiązań niezgodnych z warunkami technicznymi, tzw. ściągów.
Zły stan infrastruktury kolejowej często jest bezpośrednią przyczyną wykolejeń, zakłóceń ruchu, całkowitego wstrzymania pracy manewrowej. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do uszczerbku na zdrowiu pracowników bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego.
Prezes UTK niezwłocznie po stwierdzeniu, że dalsza eksploatacja infrastruktury kolejowej wiąże się z istotnym ryzykiem dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego lub bezpieczeństwa przewozu osób lub rzeczy, może wstrzymać ruch kolejowy lub wprowadzić jego ograniczenia na drodze kolejowej, której dotyczy ryzyko (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym do zadań zarządcy infrastruktury należy utrzymanie infrastruktury kolejowej przez prowadzenie prac mających na celu utrzymanie stanu i zdolności istniejącej infrastruktury kolejowej do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, w tym nadzór nad funkcjonowaniem urządzeń sterowania ruchem kolejowym i przytorowych urządzeń kontroli bezpiecznej jazdy pociągów.
Każdy właściciel bądź użytkownik bocznicy, który ma wątpliwości dotyczące utrzymania bocznicy może spotkać się z ekspertami UTK w ramach „Piątków z UTK”. W trakcie rozmowy możliwe jest również np. omówienie przepisów, nieprawidłowości wskazanych w wynikach kontroli.