Urząd Transportu Kolejowego przedstawił najważniejsze informacje o strukturze zatrudnienia na kolei w 2024 roku.
Oni pracują na kolei. W ub. roku kolej pasażerska, towarowa i zarządcy infrastruktury zatrudniali łącznie prawie 87,2 tys. pracowników w oparciu na umowę pracę. A także ponad 3,3 tys. na podstawie innych form zatrudnienia.
Współczesna kolej to nie tylko zawody tradycyjne, ale także te związane z automatyką, IT i logistyką. Postępująca na kolei cyfryzacja i automatyzacja zwiększa zapotrzebowanie na specjalistów technicznych i informatyków – czy to w obszarze systemów sterowania ruchem, utrzymania nowoczesnego taboru, czy zarządzania infrastrukturą. Widzimy też, że przełamywany jest powoli stereotyp zawodów „typowo męskich”, np. w przypadku maszynistów” – mówi dr inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.
Mniej na umowach
Prawie 87,2 tys. zatrudnionych na umowy o pracę w 2024 r. oznacza spadek o 3,4 tys. w porównaniu do roku 2023 (-3,8%). Na przestrzeni ostatnich 10 lat kolej najwięcej osób zatrudniała w 2019 r. – było to prawie 92,2 tys. ludzi mających umowę o pracę. Pracownicy zatrudnieni w oparciu o pozostałe formy zatrudnienia (np. umowa zlecenie, umowa B2B, itp.) stanowili niespełna 0,1% zatrudnionych u zarządców infrastruktury, 2,5% u przewoźników pasażerskich i 10,3% u przewoźników towarowych. Ogółem w ten sposób kolej zatrudniała ponad 3,3 tys. osób.
Prawie połowa osób zatrudnionych jest na kolei na stanowiskach, które podlegają szczególnym przepisom regulującym kwalifikacje, badania lekarskie i psychologiczne, jak również proces specjalistycznych szkoleń i egzaminów. To głównie stanowiska bezpośrednio związane z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego. Na tej liście są takie stanowiska, jak: automatyk, dróżnik przejazdowy, dyżurny ruchu, kierownik pociągu, manewrowy. Jak również maszynista, nastawniczy, prowadzący pojazdy kolejowe, rewident taboru, toromistrz oraz ustawiacz i zwrotniczy.
Najwięcej maszynistów
Oni pracują na kolei. W grupie stanowisk regulowanych na kolei dominuje maszynista. W 2024 r. kolej zatrudniała ponad 12,5 tys. maszynistów na umowę o pracę. Prawie połowę z tej liczby (ponad 6,2 tys.) stanowili maszyniści zatrudnieni w przewozach towarowych. Nieznacznie mniej maszynistów (5,6 tys.) obsługiwało przewozy pasażerskie. Zarządcy infrastruktury zatrudniają na umowę o pracę niespełna 700 maszynistów.
Rok 2024 przyniósł spadek zatrudnienia na większości stanowisk regulowanych (w porównaniu do 2023 r.). Wzrost zatrudnienia dotyczył trzech stanowisk: zwrotniczy (+9%), prowadzący pojazdy kolejowe (+6,2%) i kierownik pociągu (+5,7%).
Mimo rosnącej roli kobiet, kolej pozostaje przestrzenią zawodową, w której dominują mężczyźni. Tylko ok. 1/3 osób, które pracują na kolei, to kobiety.
Trochę młodsi
Jeszcze w 2023 r. najliczniejszą grupą pracowników na kolei byli pracownicy w przedziale wiekowym powyżej 50 lat (43,7%). W 2024 r. ich udział spadł do 40,6%. Najliczniejszą grupą (46,1% udział) stali się pracownicy w wieku od 30 do 50 lat (43,7% w 2023 r.). W podziale na poszczególne stanowiska „najmłodsza” jest kadra konduktorska zatrudniona u przewoźników pasażerskich. Udział pracowników do 30. roku życia stanowiło w 2024 r. ponad 47,6% ogółu zatrudnionych na tym stanowisku na umowę o pracę.
Szczegółowe dane o strukturze zatrudnienia na kolei można znaleźć w opracowaniu Urzędu Transportu Kolejowego „Kadry na kolei w 2024 r. – wybrane aspekty rynku pracy”. Dane o zatrudnieniu na kolei UTK publikuje także na portalu statystycznym dane.utk.gov.pl.