Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie do 2040 roku jednolitej w UE sieci kolei dużych prędkości. Plan jest oparty o sieć TEN-T.
Plan KE przewiduje, że między głównymi węzłami kolejowymi pociągi pojadą z co najmniej 200 km/h. Pasażerowie będą mogli podróżować z Berlina do Kopenhagi w cztery godziny zamiast obecnych siedmiu, a z Sofii do Aten w sześć godzin zamiast obecnych 13 godzin i 40 minut. KE twierdzi, że nowe połączenia transgraniczne umożliwią również szybsze i prostsze podróże z Paryża do Lizbony przez Madryt oraz lepszą łączność między stolicami państw bałtyckich.
Szybciej z Warszawy
Jeśli chodzi o Polskę, to KE zakłada, że podróż z Warszawy do Berlina skróci się z obecnych 5 godzin do 4 godzin i 15 minut. Tyle samo czasu zajmie podróż pociągiem z Warszawy do Wiednia – zamiast obecnych 7,5 godziny. Ponadto, po wybudowaniu magistrali Rail Baltica przejazd z Warszawy do Wilna zajmie 4 godziny, do Rygi – 6 godzin, a do Tallina- 7 godzin 45 minut.
Komisja Europejska zaproponowała cztery główne kierunki działań, aby doszło do budowy jednolitej sieci KDP w UE. Należą do nich:
- Usunięcie transgranicznych wąskich gardeł za pomocą oraz określenie wariantów wyższych prędkości, w tym prędkości znacznie powyżej 250 km/h, jeżeli jest to opłacalne ekonomicznie.
- Opracowanie skoordynowanej strategii finansowania, w tym strategicznego dialogu z państwami członkowskimi, przemysłem i podmiotami finansującymi, prowadzącego do zawarcia porozumienia w sprawie kolei dużych prędkości w celu uruchomienia wymaganych inwestycji.
- Poprawa warunków dla przemysłu kolejowego i operatorów kolejowych w zakresie inwestowania, opracowywania innowacyjnych rozwiązań i konkurencyjnego funkcjonowania. W tym poprzez bardziej atrakcyjne otoczenie regulacyjne, poprzez usprawnienie transgranicznych systemów sprzedaży biletów i rezerwacji. Chodzi też o wspieranie rynku używanego taboru kolejowego, przyspieszenie wdrażania unijnych systemów zarządzania cyfrowego oraz wspieranie badań i rozwoju oraz współpracy w zakresie skalowalnych rozwiązań.
- Wzmocnienie zarządzania na szczeblu UE, wymaganie od zarządców infrastruktury koordynacji zdolności przepustowej transgranicznych przewozów dalekobieżnych oraz ułatwianie normalizacji i wydawania zezwoleń.
Oprócz skrócenia czasu podróży plan zmniejszy zatory komunikacyjne i uwolni przepustowość na liniach konwencjonalnych. Chodzi o jednoczesne stworzenie ułatwień dla nocnych pociągów oraz poprawy warunków dla transportu towarowego i mobilności wojskowąej.
Rozbudowa sieci
W swoim dokumencie Komisja Europejska oszacowała koszt ukończenia sieci dużych prędkości TEN-T na 345 mld euro. Natomiast pełna rozbudowa sieci poza TEN-T pochłonie do 546 mld euro. Ramy finansowania tych inwestycji obejmują dotacje UE, współfinansowanie krajowe i inwestycje prywatne, w tym modele publiczno-prywatne.
Ponadto Bruksela zapowiada eliminowanie barier przy wchodzeniu na rynek nowych operatorów KDP. Takie działania ruszą już od przyszłego roku. Chodzi zwłaszcza o rozwiązanie takich spraw, jak opłaty za dostęp do torów i do obiektów infrastruktury usługowej. Jednocześnie ujednolicenie sieci KDP wymaga wdrożenie jednakowego we wszystkich krajach systemu ERTMS.