Polska kolej stoi niezmiennie na przewozach o charakterze usług publicznych. Pasażerowie komercyjni to niewielki odsetek podróżnych, czyli sytuacja w naszym kraju jest odmienna od rozwiniętych państw zachodnich.
Jak Polacy korzystają z kolei. Urząd Transportu Kolejowego podaje, że w II kwartale tego roku z kolejowych przewozów o charakterze usług publicznych skorzystało 97,5% pasażerów. Klientami przewozów komercyjnych było 2,5% pasażerów. Pasażerowie pociągów okazjonalnych stanowili niewielki odsetek (0,02%). I te wskaźniki w zasadzie niewiele się zmieniają od 2021 roku, gdy UTK zaczął podawać informacje o rodzajach przewozów pasażerskich. Ale i wcześniej było tak samo. Choć procentowo szybciej rośnie liczba pasażerów przewozów komercyjnych. Nie wpływa to jednak na udziały w rynku.
Charakter przewozów
W Polsce liczba pasażerów w II kwartale 2025 r. wzrosła w porównaniu do tego samego okresu w 2024 r. o 4,7% (4,9 mln pasażerów). W relacjach o charakterze usług publicznych (PSC) liczba pasażerów przekroczyła 106 mln, co przełożyło się na wzrost o 4,7% (o 4,8 mln osób).
Z połączeń komercyjnych skorzystało 2,7 mln pasażerów. W tym przypadku wzrost wyniósł 7,7% (191 tys. osób). W ramach przewozów okazjonalnych pociągi obsłużyły natomiast niemal 23,6 tys. osób.
Udział przewozów w ramach usług publicznych był na takim samym poziomie, jak rok wcześniej (97,5%). Udział przewozów komercyjnych wyniósł 2,4% i także była to taka sama wartość jak rok wcześniej. Przewozy okazjonalne miały udział na poziomie 0,02% i była to wartość o 0,05 punktu procentowego mniejsza niż w II kwartale 2024 r.
Praca przewozowa
Praca przewozowa w II kwartale 2025 r. przekroczyła 7,6 mld pasażerokilometrów, co oznacza wzrost rok do roku o 5,3% (o 387 mln pasażerokilometrów). W przewozach o charakterze usług publicznych praca przewozowa osiągnęła poziom niemal 7 mld pasażerokilometrów. Był to wzrost rok do roku o 4,9% (322 mln pasażerokilometrów).
Dla przewozów komercyjnych praca przewozowa wyniosła 746 mln pasażerokilometrów. To więcej o 9,7% (66 mln pasażerokilometrów) niż przed rokiem. Pociągi w ramach przewozów okazjonalnych wypracowały zaś 1,5 mln pasażerokilometrów – mniej o 34,2% (741 tys. pasażerokilometrów) niż przed rokiem.
Praca przewozowa Polska a UE
Udział pracy przewozowej wykonanej w ramach przewozów o charakterze usług publicznych wyniósł w II kwartale 90,2%. Oznacza to spadek o 0,4 punktu procentowego w porównaniu do II kwartału 2024 r. Udział pracy przewozowej w przewozach komercyjnych wzrósł do 9,8%, czyli o 0,4 punktu procentowego względem II kwartału 2024 r. Praca przewozowa dla przewozów okazjonalnych to 0,02% udziału w przewozach pasażerskich (zmiana o 0,01 punktu procentowego względem II kwartału 2024 r.).
Tymczasem w krajach UE oraz Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Norwegii pociągi komercyjne odpowiadają średnio za około 35% pracy przewozowej. We Francji lub Hiszpanii ten wskaźnik sięga nawet 55%, a okresami nawet więcej. W takich państwach jak Niemcy, Włochy czy Szwecja jest to w granicach 40-45%. Ta skala ma związek z tym, że w zachodniej części Europy rozbudowana jest sieć Kolei Dużych Prędkości, które niemal w całości mają charakter komercyjny.
Choć są i takie państwa, jak Norwegia i Holandia lub Szwajcaria, gdzie przewozów komercyjnych jest nawet mniej niż w Polsce. Więc i relatywnie poziom dotacji dla kolei wyższy niż u nas. Tam komercyjne są głównie połączenia międzynarodowe. Tak więc wskaźnik usług publicznych na kolei nie jest uzależniony od zamożności danego kraju.
Kategorie przewozów
Jak Polacy korzystają z kolei. Liczba pasażerów, która skorzystała w II kwartale 2025 r. z przewozów wojewódzkich, osobowych i aglomeracyjnych, wyniosła 86 mln osób i była wyższa o 4% (o 3,3 mln osób) niż w II kwartale 2024 r.
Największy wzrost liczby pasażerów, o 27,6%, wystąpił w kategorii połączeń międzynarodowych pośpiesznych (499 tys. osób więcej). W ramach połączeń międzynarodowych, w porównaniu do analogicznego rozkładu rok wcześniej, wprowadzono regularny takt kursowania pociągów do Berlina, w relacjach z Warszawy i Krakowa/Wrocławia/Rzeszowa/Katowic. Z Warszawy do Berlina pociąg kursuje co 2 godziny, a z południowej Polski co 4 godziny. Regularny takt połączeń międzynarodowych oferuje również pociąg Baltic Express relacji Gdynia Główna – Praha Hlavní Nádraží. Pociągi jeżdżą w tej relacji co 4 godziny – to 6 połączeń dziennie.
Wzrosty odnotowały także kategorie połączeń międzywojewódzkich ekspresowych i Intercity, o 22,8% (360 tys. osób). A także połączenia realizowane w kategorii połączeń międzywojewódzkich pośpiesznych, o 5,4% (904 tys. osób). Pozostałe kategorie odnotowały spadek liczby pasażerów – największy w kategorii pociągów okazjonalnych, o 70,2% (50 tys. osób).
Od kwietnia do czerwca 2025 r. przewozy wojewódzkie i aglomeracyjne stanowiły 79% wszystkich przewozów. Połączenia międzywojewódzkie odpowiadały za 18,4% udziału, natomiast połączenia międzynarodowe i w strefie transgranicznej objęły łącznie 2,6% udziału.
Klasy przewozów
Wagonami I klasy w II kwartale 2025 r. podróżowało 1,7 mln pasażerów, czyli 1,5% wszystkich podróżnych. Z wagonów klasy II skorzystało 107,1 mln osób, czyli 98,4% wszystkich podróżnych. Miejsca w wagonach sypialnych i wagonach z miejscami do leżenia wykupiło 100,6 tys. osób. Ich udział w przewozach stanowił 0,1%.
Liczba pasażerów w I klasie spadła w II kwartale o 3,7% (65 tys. osób) w porównaniu do II kwartału 2024 r. II klasę wybrało o 4,9% pasażerów więcej (5 mln podróżnych). Z podróży w wagonach sypialnych i wagonach z miejscami do leżenia skorzystało o 15,8% pasażerów mniej niż przed rokiem (18,8 tys. osób).
Rodzaje biletów
Bilety jednorazowe kupiło 51,8% (56,4 mln) wszystkich podróżnych – 27 mln osób (48%) wybrało bilety ulgowe, a pozostałe 29,3 mln pasażerów (52%) kupiło bilety normalne. Z biletów okresowych skorzystało 39,1% podróżnych (42,5 mln osób). Przy czym 24,8 mln ludzi (58,4%) wybrało bilety okresowe ulgowe, a pozostałe 17,7 mln pasażerów (41,6%) korzystało z biletów normalnych. Pozostałe bilety stanowiły 9,2% udziału (10 mln).
Porównanie z I kwartałem 2025 r.
W porównaniu z I kwartałem 2025 r. liczba pasażerów w II kwartale zwiększyła się o 6,3% (6,5 mln osób). Przewozami o charakterze usług publicznych podróżowało o 5,9% osób więcej (6 mln podróżujących). Wzrost o 24,3% nastąpił w przewozach komercyjnych (0,5 mln osób). Pociągami kursującymi w ramach przewozów okazjonalnych jeździło ponad dwa razy więcej klientów kolei niż kwartał wcześniej (wzrost o 143,3%), co przełożyło się na przyrost liczby pasażerów o 14 tys. osób.
W II kwartale praca przewozowa wzrosła wobec I kwartału tego roku o 17% (1,1 mld pasażerokilometrów). W ramach usług PSC wzrost pracy przewozowej wyniósł 15,6% (928 mln pasażerokilometrów), a w przewozach komercyjnych wzrost pracy przewozowej wyniósł 31,5% (178 mln pasażerokilometrów).
Liczba pasażerów w II kwartale 2025 r. wzrosła w prawie wszystkich kategoriach przewozów pasażerskich. W jednej kategorii (połączenia w strefie transgranicznej) odnotowano niewielki spadek, gdyż o 4,7 tys. osób.
Szczegółowe dane można znaleźć na stronie dane.utk.gov.pl w dziale Rodzaje przewozów pasażerskich.