Zakończyła się modernizacja zabytkowego dworca kolejowego w Oławie. Prace budowlane rozpoczęły się półtora roku temu – dokładnie 184 lata po położeniu kamienia węgielnego pod budynek. Dziś dworzec w Oławie jest nie tylko najstarszym czynnym dworcem kolejowym w Polsce, ale także – dzięki zrealizowanej przez PKP S.A. modernizacji – nowoczesną i komfortową przestrzenią obsługi podróżnych.
Celem inwestycji było stworzenie funkcjonalnego obiektu odpowiadającego współczesnym standardom obsługi podróżnych przy jednoczesnym zachowaniu jego historycznego charakteru. Dworzec jest objęty ochroną konserwatorską, dlatego prace budowlane wykonawca przeprowadził pod nadzorem konserwatora zabytków. Na zewnątrz zachował detale architektoniczne oraz większość stolarki okiennej oraz drzwiowej. Wymienił jedynie tynki, które były elementem wtórnym, powojennym. Na elewacji od strony miasta robotnicy umieścili zegar oraz neon „OŁAWA”.
Kolej w Polsce przeżywa prawdziwy renesans. Nowe i zrewitalizowane dworce, stacje, zmodernizowane tory i coraz więcej połączeń, dzięki którym kolej staje się coraz bardziej dostępna dla pasażerów. Cieszę się, że dzięki zrealizowanej inwestycji Oława zyskała dziś bezpieczny i funkcjonalny dworzec, który łączy ciekawą – sięgającą blisko dwustu lat – historię z nowoczesnymi technologiami – mówi Dariusz Klimczak, minister infrastruktury.
Różne funkcje dworca
We wschodniej części budynku przywrócono historyczne wejście do budynku. W tej części znajduje się przestrzeń obsługi pasażerów. Czyli poczekalnia, toalety oraz miejsce, w którym znajdą się automaty z przekąskami i napojami.
W poczekalni dworca klejarze wyeksponowali – odkryty podczas prac konserwatorskich – pierwotny strop drewniany ze sztukateriami i polichromiami ściennymi. Zabezpieczyli także odsłonięty fragment pierwotnej posadzki w holu dworca. Główny korpus budynku został przeznaczony na potrzeby samorządu Oławy. Znajdą się tu m.in. sala wystawiennicza z małą przestrzenią kawiarnianą oraz pomieszczenia przeznaczone dla Straży Miejskiej.
Modernizacja dworca w Oławie to doskonały przykład tego, jak łączymy dbałość o dziedzictwo z nowoczesnymi standardami obsługi podróżnych. Cieszę się, że najstarszy czynny dworzec na ziemiach polskich oddajemy do użytku po remoncie w czasie obchodów 100-lecia PKP i 200-lecia kolei na świecie. Obiekt w Oławie to następny po Oleśnicy zmodernizowany dworzec w woj. dolnośląskim, który w tym roku udostępniliśmy pasażerom. A kolejne inwestycje są już w toku – rozpoczęły się prace projektowe dotyczące przebudowy dworca w Kudowie-Zdroju, trwają także przygotowania do podpisania umowy z firmą, która przygotuje projekt przebudowy dworca w Lubaniu Śląskim – stwierdził Paweł Lisiewicz, członek zarządu PKP S.A. ds. rozwoju i inwestycji.
Budynek dworca wraz z otoczeniem został dostosowany do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, w tym pasażerów z niepełnosprawnościami. Nie ma już barier architektonicznych, a robotnicy wprowadzili różne usprawnienia, takie jak ścieżki prowadzące, tabliczki w alfabecie Braille’a oraz toalety przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W celu optymalizacji zużycia wody, energii elektrycznej i cieplnej wykonawca zamontował system BMS (Building Management System). Zarządza on wszystkimi instalacjami i urządzeniami na dworcu.
Z kolei poprzez montaż nowoczesnych systemów bezpieczeństwa – monitoringu, kontroli dostępu, sygnalizacji włamania i napadu – zwiększy bezpieczeństwo osób i samego budynku.
Inne prace wokół dworca
Inwestycja oznaczała także zagospodarowane otoczenie dworca. Powstały m.in. miejsca postojowe dla osób z niepełnosprawnościami oraz miejsca krótkiego postoju (Kiss&Ride). Zaś teren zewnętrzny przy dworcu został uporządkowany. Dzięki działaniom Powiatowego Zarządu Dróg zostały powstało wyniesienie przystanku autobusowego. Doszło też do korekty układu drogowego w terenie przyległym do dworca. Ponadto Miasto Oława wykonuje parking w sąsiedztwie dworca.
Renowację przeszła także przylegająca do dworca zabytkowa wiata peronowa. Oprócz poprawy stanu technicznego odzyskała ona pierwotny kolor. Tę część inwestycji zrealizowała spółka PKP Polskie Linie Kolejowe.
Koszt przebudowy dworca w Oławie wyniósł 18,1 mln zł brutto. Inwestycja miała dofinansowanie z budżetu państwa. Inwestorem są Polskie Koleje Państwowe S.A., a za projekt przebudowy i prace budowlane odpowiadała firma Global Budownictwo z Częstochowy.
Warto przypomnieć, że kamień węgielny pod budynek dworca kolejowego w Oławie położono 6 czerwca 1841 r., a gotowy obiekt oddano do użytku 21 maja 1842 r. Najstarszy budynek dworca powstał w stylu neorenesansowym. Był to panujący wówczas trend w budownictwie kolejowym w Prusach – Oława stała się częścią Królestwa Prus po trzech wojnach śląskich (1742-1763).
Najprawdopodobniej jeszcze w końcu lat 50. XIX w., w związku z wprowadzeniem na Kolei Górnośląskiej IV klasy i gwałtownym wzrostem liczby pasażerów, do północno-zachodniego szczytu budynku dobudowano trójosiowy pawilon drugiej poczekalni. W 1884 roku przy nowej części dworca znalazła się krótka wiata peronową na żeliwnych kolumnach. I o stalowej, nitowanej konstrukcji kratowej wspierającej drewniany dach. Prawdopodobnie na przełomie wieków wiatę tę kolej przedłużyła na długość całego dworca.
Stacja Oława znajduje się przy linii kolejowej nr 132 Bytom – Opole – Wrocław i obsługuje pasażerów pociągów dalekobieżnych PKP Intercity poruszających się m.in. na trasach z Wrocławia, Przemyśla czy Zakopanego do Warszawy, Ustki, Lublina i Kołobrzegu. A także pociągów regionalnych POLREGIO i Kolei Dolnośląskich do Brzegu, Wrocławia, Raciborza, Gliwic i Kędzierzyna-Koźla.