Przewozy towarowe Strategia
Partnerzy działu

Przewozy towarowe

Przewozy towarowe · aktualności · statystyki · PKP Cargo· przewoźnicy. Na portalu NaKolei.pl publikujemy najnowsze informacje związane z: Przewozy towarowe.

Czy polski transport może zyskać na Europejskim Zielonym Ładzie?

Czy polski transport może zyskać na Europejskim Zielonym Ładzie? fot. PKP Cargo

W grudniu 2019 roku Komisja Europejska ogłosiła założenia „Europejskiego Zielonego Ładu”, zgodnie z nimi Europa do 2050 roku powinna być kontynentem neutralnym klimatycznie. Co to oznacza dla Polski i silnej w naszym kraju branży transportowej? Eksperci Instytutu im. Kazimierza Promyka dokonali analizy obecnej sytuacji oraz konsekwencji nowej polityki Unii Europejskiej dla polskiego sektora transportowego oraz przedstawili swoje rekomendacje. 

 Zachodzące szybciej, niż byśmy tego chcieli, zmiany klimatyczne na świecie, wymusiły na Unii Europejskiej działania zmierzające do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i osiągnięcia neutralności klimatycznej już w 2050 roku. Nadchodzące zmiany szczególnie będą odczuwalne w transporcie, który obecnie jest odpowiedzialny aż za jedną czwartą unijnej emisji – mówi Maria Cholewińska, prezes Zarządu Instytut im. Kazimierza Promyka oraz szefowa zespołu odpowiedzialnego za najnowszą analizę.

Unia Europejska planuje do 2050 roku ograniczyć emisję gazów cieplarnianych przez sektor transportowy aż o 90%. Rewolucyjne zmiany czekają nie tylko przewoźników towarowych, ale także wszystkich korzystających z indywidualnych i zbiorowych środków transportu.

Jedną z głównych metod osiągnięcia wyznaczonego celu ma być silne wsparcie transportu multimodalnego.  Śródlądowy transport towarów jest obsługiwany obecnie w 75% przez transport drogowy, w tym kontekście Komisja Europejska wskazuje na konieczność znacznego zwiększenia udziału kolei i śródlądowych dróg wodnych. Nie bez powodu Komisja Europejska stawia na rozwój kolei, ponieważ jest to obecnie najbardziej ekologiczny środek transportu.  Kolejowy transport pasażerski emituje średnio 3 razy mniej CO2 niż transport drogowy oraz ponad 8 razy mniej niż transport lotniczy.

Transport drogowy czeka szereg dodatkowych obostrzeń – cały rynek pojazdów napędzanych silnikami spalinowymi zostanie objęty bardziej rygorystycznymi normami emisji zanieczyszczeń powietrza. Dodatkowo Komisja Europejska planuje uszczelnić i zwiększyć skuteczność systemu opłat drogowych. Powyższe kroki są wyrazem przyjęcia zasady odzwierciedlania szkodliwości transportu w jego cenie.  Dopłaty do paliw kopalnych mają zostać zlikwidowane, ulgi podatkowe obejmujące paliwa lotnicze i żeglugowe zrewidowane, a system handlu uprawnieniami do emisji rozszerzony też na sektor gospodarki morskiej.

Finansowaniu realizacji założeń unijnego planu ma służyć plan inwestycyjny na rzecz zrównoważonej Europy, który został ogłoszony na początku 2020 roku. Plan ten zapewni środki pieniężne na sfinansowanie inwestycji pozwalających osiągnąć neutralność emisyjną państw członkowskich Unii Europejskiej w ciągu najbliższych 30 lat. Łączna wartość inwestycji ma wynieść co najmniej 1 bilion euro. Plan inwestycyjny zakłada również stworzenie mechanizmów zachęcania inwestorów publicznych i prywatnych do realizacji projektów służących przejściu gospodarki na gospodarkę niskoemisyjną, a także wsparcie techniczne ze strony Komisji Europejskiej.

Jak na tle Unii Europejskiej wygląda emisyjność polskiego transportu? W 2017 roku sektor transportu w Polsce wyemitował 63 megatony CO2, co stanowiło 15% wszystkich emisji naszego kraju. W tej liczbie największy udział miał transport drogowy, który obejmował 98% emisji. W ramach sektora drogowego aż 53% emisji pochodziło z samochodów osobowych, przy jednoczesnym udziale 35% samochodów ciężarowych i 10% udziału samochodów dostawczych.

Eksperci Instytut im. Kazimierza Promyka rekomendują podjęcie zdecydowanych działań, które umożliwią sprostanie rygorystycznym wymaganiom stawianym przez Komisję Europejską oraz zachodzące zmiany klimatyczne. W pierwszej kolejności Polska administracja powinna w szczególny sposób monitować i przeciwdziałać powstaniu niekorzystnych rozwiązań dla polskich przewoźników drogowych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu. Jednocześnie należy dążyć do maksymalnego wykorzystania unijnych środków do poprawy przepustowości   i modernizacji sieci kolejowej oraz zakupu nowego taboru kolejowego. Autorzy rekomendują nie tylko inwestycje w kolejową infrastrukturę pasażerką, ale także obniżenie stawek dostępu do istniejącej infrastruktury dla przewoźników. Pozwoli na zaangażowanie zaoszczędzonych przez nich środków na inwestycje w tabor oraz szukanie nowych ekologicznych rozwiązań.

Raport został sfinansowany przez Narodowy Instytut Wolności ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.

Zapraszamy do zapoznania się z raportem na stronie internetowej instytutpromyka.pl