Urząd Transportu Kolejowego prowadzi działania w kierunku poprawy bezpieczeństwa pasażerów. Zwłaszcza w trakcie ich odprawy w trakcie wsiadania lub wysiadania z pociągów.
Prezes UTK, dr hab. inż. Ignacy Góra, otworzył pierwsze spotkanie zespołu ekspertów, którzy pracują nad wytycznymi oraz rekomendacjami zmian prawnych w zakresie bezpieczeństwa odprawy pasażerów w transporcie kolejowym. Działa również powołany przez Prezesa UTK zespół ekspertów w celu przygotowania wytycznych i propozycji zmian prawnych określających zasady pomijania działania hamulca bezpieczeństwa w pojazdach kolejowych. Oba zespoły mają poprawić bezpieczeństwo podróżowania koleją.
Efekty marcowej narady
Zespoły powstały jako konsekwencja ustaleń ze spotkania Zespołu zadaniowego ds. monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce, które odbyło się 3 marca 2026 r. w UTK. Konkluzje z posiedzenia zawierały m.in. działania, jakie powinny zostać podjęte przez przewoźników i zarządców infrastruktury, by poprawić bezpieczeństwo pasażerów podczas procesu wsiadania i wysiadania z pociągów. Dodatkowo uczestnicy spotkania zgodzili się, że uregulowania wymaga możliwość wyłączenia przez maszynistę działania hamulca awaryjnego użytego na pokładzie pociągu.
Zespół ds. bezpieczeństwa odprawy pasażerów
Zespół składa się z 15 członków stałych. Oprócz przedstawicieli UTK w jego skład wchodzi także przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury, jak również reprezentanci pasażerskich przewoźników kolejowych oraz PKP PLK. Prace zespołu mają się zakończyć już niedługo, bo do 30 czerwca.
Pierwsze spotkanie otworzył dr hab. inż. Ignacy Góra, Prezes UTK. Zespół do spraw bezpieczeństwa odprawy pasażerów ma przygotować projekt wytycznych dla przewoźników i zarządców oraz rekomendacje zmian prawnych. Mogą one zostać poddane konsultacjom z wszystkimi przewoźnikami i zarządcami (nawet, jeśli nie biorą udziału w pracach zespołu). Finalny dokument będzie wytycznymi dla rynku oraz rekomendacjami zmian prawnych dla Ministra Infrastruktury.
Dr hab. inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego, mówił w Sejmie, że w toku kontroli po różnych incydentach na stacjach i przystankach okazało się, iż regulacje wewnętrzne przewoźników w tej materii są różne. Nie ma jasnych reguł przekazywania sobie informacji przez pracowników, a ponadto szwankuje obserwacja peronów.
Zespół jest po to, aby wypracować jednolite przepisy, które będą obowiązywały wszystkich przewoźników kolejowych – stwierdził prezes Ignacy Góra.
Wyłączanie hamulca bezpieczeństwa
Inny zespół został powołany do spraw możliwości wyłączenia hamulca bezpieczeństwa. W jego skład wchodzą osoby, które delegowały: UTK, PKP PLK, Instytutu Kolejnictwa oraz przewoźnicy pasażerscy. Ich zadaniem jest opracowanie wytycznych oraz jednolitych zasad eksploatacji systemu pomijania hamulca bezpieczeństwa w pojazdach kolejowych oraz zasad osygnalizowania infrastruktury kolejowej.
Maszynista ma możliwość pominięcie działania hamulca bezpieczeństwa użytego przez pasażera lub obsługę pociągu (mostkowanie hamulca bezpieczeństwa). Takie działanie powinno zachodzić w przypadku znajdowania się pociągu w obszarze o utrudnionej ewakuacji lub możliwości udzielenia pomocy np. w przypadku pożaru wagonu w tunelu, na moście czy wiadukcie. Obecnie zasady użycia przez maszynistę mostkowania hamulca bezpieczeństwa oraz obszary i wyznaczone strefy w których możliwe jest zastosowanie przez maszynistę są niejednoznaczne.
W praktyce jest to wykorzystywane niezgodnie z tą funkcjonalnością – stwierdził dr hab. inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.\
Od 13 marca odbyły się już dwa spotkania zespołu.