Ministerstwo Infrastruktury przygotowało projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego. Został on opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji z datą 27 lipca 2021 r.
Jak podano w projekcie zawarto rozwiązania mające na celu sprawne prowadzenie procesu inwestycyjnego, w skład którego wchodzą elementy związane z m.in. usprawnieniem prac studialnych i projektowych, pozyskiwaniem praw do nieruchomości, rezerwacją terenów oraz zapewnieniem finansowania dla inwestycji składających się na Program CPK. Ustawa przewiduje konsolidację największych krajowych operatorów infrastruktury lotniskowej (PPL) poprzez wniesienie akcji, należących do Skarbu Państwa, do Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. (uprzednio nastąpi przekształcenie PPL w spółkę prawa handlowego). Skutkiem zmian jest utworzenie grupy kapitałowej skupiającej największe aktywa oraz procesy inwestycyjne w zakresie infrastruktury lotniskowej.
Finansowanie
Grupa CPK będzie odpowiedzialna za pozyskiwanie finansowania dla programów inwestycyjnych, koordynację realizacji inwestycji oraz integrację zasobów Państwa wokół programu inwestycyjnego CPK. Niezależnie od powyższego w przedmiotowym projekcie ustawy sprecyzowano zasady funkcjonowania i korzystania przez Spółkę Celową z narzędzi prawnych zawartych w aktach prawnych regulujących procesy inwestycyjne dla strategicznych inwestycji celu publicznego (tzw. specustawach), co ma ułatwić powstawanie kluczowej infrastruktury dla funkcjonowania lotniska i sąsiadujących jednostek samorządu terytorialnego.
Ponadto projektowane przepisy ustanawiają również ramy prawne dla dokumentu rozwojowego dotyczącego regionu otaczającego Port Solidarność, tj. ponadlokalnej strategii rozwoju regionu, której przyjęcie przez Radę Ministrów da podstawy do ubiegania się o fundusze z obecnej perspektywy finansowej UE i zoperacjonalizuje ustalenia Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego, w ramach której rozwój regionu CPK stanowi jeden z projektów strategicznych.
Zarządca infrastruktury kolejowej
Warto również zwrócić uwagę na wzmocnienie roli spółki CPK, która zostanie wyposażona w analogiczne uprawnienia, jakie posiada PKP PLK, czyli zarządca infrastruktury kolejowej.
Zmiany w ustawie o transporcie kolejowym mają prowadzić do nadanie spółce CPK oraz spółce zależnej uprawnień do realizacji inwestycji w zakresie budowy nowych linii kolejowych na zasadach analogicznych, jakie przysługują spółce PKP Polskie Linie Kolejowe oraz jednostkom samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu wskazano, iż inwestycje realizowane w ramach CPK nie są odmienne od tych prowadzonych przez PLK w zakresie budowy linii kolejowych, za zasadne wydaje się nadanie tych samych uprawnień spółce CPK. Spółka CPK będzie budowała linie kolejowe udostępniane przewoźnikom kolejowym, stąd też jest to kolejny argument przemawiający za umożliwieniem CPK realizacji inwestycji. Jedyną różnicą proceduralną między PLK a CPK jest brak stosowania do CPK przepisów dotyczących nieruchomość PKP S.A.
Nieruchomości
Dalej projektowana ustawa ma ograniczyć obciążenia regulacyjne w zakresie transferu praw do nieruchomości między PKP S.A. i PKP PLK S.A. a CPK, co pozwoli na przyśpieszenie budowy m.in. zasobu nieruchomości oraz niezbędnych do realizacji inwestycji kolejowych wchodzących w skład Projektu CPK. Czynności te będą dokonywane między państwowymi osobami prawnymi, które dodatkowo podlegają regulacjom przepisów ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
Za zgodą ministra właściwego do spraw transportu możliwe będzie dokonywanie transferu mienia zajętego przez linie kolejowe znaczenia państwowego będącego przedmiotem praw Skarbu Państwa, PKP S.A. lub PKP PLK S.A. na rzecz CPK.
Ustawa na zapewnić jednolity stan prawny nieruchomości zajętych pod infrastrukturę kolejową. Z uwagi na brak istnienia powiązań kapitałowych między Spółką Celową a spółkami z Grupy PKP możliwość zaistnienia „mozaiki” w zakresie praw do nieruchomości zajętych pod infrastrukturę kolejową byłaby stanem niepożądanym i utrudniającym w przyszłości utrzymanie i eksploatację nowej infrastruktury kolejowej.
Projektowane rozwiązania przewidują, że mienie wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, będącej własnością lub przedmiotem użytkowania wieczystego CPK nie podlega sprzedaży, jednakże za zgodą Pełnomocnika mienie to może być zbyte na rzecz PKP SA lub PKP PLK SA.
Funkcja zarządcy drogi
Spółka CPK będzie mogła również sprawować funkcję zarządcy drogi na zasadach analogicznych jak drogowa spółka specjalnego przeznaczenia i to w zakresie wszystkich kategorii dróg. Wprowadzenie takowego rozwiązania ułatwi stworzenie w związku z budową CPK (krajowego węzła komunikacyjnego) nowej sieci drogo-ulicznej w obszarze oddziaływania społeczno-gospodarczego tej inwestycji. Z punktu widzenia obecnych zarządców dróg nie powstaną nowe obowiązki, a jednocześnie nowo wybudowane drogi zachowają przymiot publicznych.
Wydawanie decyzji o warunkach budowlanych
Zmiany zostaną wprowadzone także w ustawie Prawo budowlane. Z uwagi na szczególny charakter inwestycji w zakresie CPK przewidziano odrębny reżim udzielania zezwoleń na budowę i wykonanie robot budowlanych dla terenu objętego rezerwacją terenu – zasadą jest bowiem zakaz prowadzenia działalności w tym zakresie. Możliwe odstępstwo w tym zakresie wymaga zgody Pełnomocnika. W celu poprawy i usprawnienia przepływu informacji zasadne jest włączenie we właściwość wojewody ww. szczególnego obszaru. To właśnie do jego właściwości będzie należało wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Te szczególne regulacje będą służyć sprawnemu przygotowaniu i realizacji inwestycji.
Planowane jest również wprowadzenie obowiązku ujęcia w planach zagospodarowania województw dokumentów wydawanych przez pełnomocników rządu ustanowionych w drodze ustawy, które ustalają inwestycji celu publicznego – w kontekście projektu CPK celem jest ujmowanie ustaleń SSL w ww. aktach planistycznych.