Prezes Urzędu Transportu Kolejowego przygotował propozycje działań, które pozytywnie wpłyną na podniesienie świadomości pracowników co do ich odpowiedzialności i prawidłowej reakcji na akty terroru, dywersji czy sabotażu na kolei. To efekt posiedzenia Zespołu monitorowania poziomu bezpieczeństwa krajowego sektora kolejowego w Polsce w grudniu 2025 r.
W siedzibie Urzędu Transportu Kolejowego odbyło się w grudniu spotkanie Zespołu do spraw monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce. Było ono poświęcone prewencji i testowaniu procedur kryzysowych w przypadku aktów terroru, dywersji oraz sabotażu. Podczas spotkania omówiono skalę tego typu zdarzeń w systemie kolejowym oraz działania, które można podjąć, by podnieść świadomość pracowników wzakresie wspólnego bezpieczeństwa na kolei.
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego sformułował propozycje działań, których wprowadzenie w organizacjach pozytywnie wpłynie na podniesienie świadomości pracowników co do ich odpowiedzialności i prawidłowej reakcji na akty terroru, dywersji czy sabotażu na kolei.
Najistotniejsze są systematyczne i kompleksowe szkolenia pracowników, by podnieść poziom gotowości do reagowania na zagrożenia, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Chodzi zwłaszcza o ochronę infrastruktury oraz bezpieczeństwo pasażerów i pracowników.
Tematyka szkoleń
UTK utrzymuje, że szkolenia powinny być docelowo elementem systemu zarządzania bezpieczeństwem. Muszą też być dostosowane do aktualnego poziomu zagrożeń.
Szkolenia powinny uwzględnić między innymi tematy:
- Ogólny poziom bezpieczeństwa na kolei w aktualnych uwarunkowaniach.
Kolej jako element infrastruktury krytycznej państwa oraz znaczenie pracowników kolei jako pierwszej linii identyfikacji zagrożeń i reagowania na sytuacje nadzwyczajne.
- Rola pracownika w systemie bezpieczeństwa.
Czujność pracowników, właściwa reakcja oraz natychmiastowe zgłoszenie zdarzenia mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania zdarzeniom i ograniczania ich skutków.
- Identyfikacja zagrożeń.
- Zagrożenia terrorystyczne i dywersyjne – możliwe formy działań celowych wymierzonych w infrastrukturę kolejową, tabor, personel lub pasażerów, w tym działań o charakterze sabotażu.
- Osoby nieuprawnione na obszarze kolejowym – rozpoznawanie nietypowych zachowań, obecności osób postronnych w strefach niedostępnych oraz zasad postępowania w przypadku ich zauważenia.
- Przeszkody i ingerencja w tor lub infrastrukturę – identyfikacja przedmiotów lub zmian w infrastrukturze, które mogą wskazywać na celowe działanie lub stwarzać zagrożenie dla ruchu kolejowego.
- Nieuprawnione użycie sygnału Radio-Stop – zagrożenia, które wynikają z nieuprawnionego nadania sygnału oraz zasady postępowania po jego odebraniu.
- Zagrożenia z powietrza (drony) – zagrożenia, które wynikają z obecności bezzałogowych statków powietrznych w rejonie infrastruktury kolejowej oraz zasady zgłaszania takich przypadków.
- Reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych.
- Zasady natychmiastowego reagowania – podstawowe działania, jakie powinien podjąć pracownik w pierwszej fazie zdarzenia, z uwzględnieniem priorytetu ochrony życia i zdrowia.
- Zabezpieczenie miejsca zdarzenia – zasady ograniczania dostępu osób postronnych oraz ochrony infrastruktury do czasu przybycia właściwych służb.
- Ochrona informacji i łączność – ograniczenia w przekazywaniu informacji, w szczególności za pomocą łączności radiowej, oraz konieczność unikania niepotwierdzonych komunikatów.
- Zgłaszanie zdarzeń i przepływ informacji.
Ścieżki zgłaszania zagrożeń, rola dyspozytorów oraz znaczenie jednoznacznego i terminowego przekazywania informacji.
- Współpraca z właściwymi służbami.
Zasady współdziałania z Policją, Strażą Ochrony Kolei, służbami ratunkowymi oraz innymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.
- Ćwiczenia praktyczne i analiza zdarzeń.
Analiza rzeczywistych przypadków oraz symulacje zdarzeń, które pomogą utrwalić wiedzę i wypracować właściwe schematy działania.
Urząd Transportu Kolejowego postuluje, aby szkolenia odbywały się cyklicznie, nie rzadziej niż raz w roku. A zwłaszcza po wystąpieniu istotnych zdarzeń lub zmian w procedurach.