W tym roku mija sto lat od wyprodukowania dla ówczesnych Elektrycznych Kolei Dojazdowych wagonu motorowego EN80-16. Wagon rozpoczął wożenie pasażerów wraz z uruchomieniem w 1927 roku linii EKD. Teraz stoi w Sali Tradycji EKD/WKD w Grodzisku Mazowieckim.
EKD zamówiły 20 wagonów silnikowych w zakładach English Electric Company w Preston. Pojazdy tego typu wraz z 20 wagonami doczepnymi trafiły na tory w 1927 roku i rozpoczęły regularne przewozy pasażerów między Warszawę a Pruszkowem, Komorowem, Podkową Leśną oraz Grodziskiem Mazowieckim. Najpierw w barwach EKD, a potem Warszawskiej Kolei Dojazdowej (WKD).
Pierwotnie wagon posiadał oznaczenie EKD 16, potem EN 92716, by w końcu w 1959 r. przyjąć oznaczenie EN80-16. Woził pasażerów do stycznia 1973 roku, czyli przez około 46 lat, gdy jako jeden z ostatnich pojazdów tej serii został wycofany z użytku. Pojazdy EN80 zastąpiły elektryczne zespoły trakcyjne serii EN94, które wyprodukował wrocławski Pafawag.
Jeszcze przez kilka kolejnych lat EN80-16 pełnił jeszcze funkcję pojazdu gospodarczego. W 1980 roku PKP przekazały wagon do Muzeum Kolejnictwa w Warszawie, a teraz jest depozytem Stacji Muzeum, która jest bezpośrednim następcą Muzeum Kolejnictwa.
Powrót do WKD
W 1993 roku pojazd wrócił do Grodziska Mazowieckiego dzięki staraniom pracowników WKD oraz ówczesnego Klubu Miłośników EKD/WKD. Wagon był wtedy jednak w złym stanie technicznym, ale udało się go odrestaurować. Tego zadania podjęły się ówczesne ZNTK Bydgoszcz, które wtedy wykonywały naprawy główne jednostek EN94. Udało się przy okazji również odnowić w podstawowej części EN80-16 oraz przywrócić pojazd do ruchu.
W 1995 r., podczas obchodów 150-lecia kolei na ziemiach polskich, zabytkowy wagon ponownie pojawił się na torach. W 2002 r., z okazji 75-lecia EKD/WKD, pracownicy WuKaDki przeprowadzili kolejną renowację, odtwarzając wiele historycznych elementów pociągu.
Dla wyjątkowego zabytku powstała również specjalna wiata chroniąca go przed warunkami atmosferycznymi. Do 2011 r. EN80-16 uczestniczył w licznych imprezach, uroczystościach i przejazdach okolicznościowych takich jak Noc Muzeów, Autosacrum w Podkowie czy Dni Transportu Publicznego. Po raz ostatni został dotychczas uruchomiony w 2015 r., podczas obchodów 170-lecia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Jednak po zmianie napięcia na sieci trakcyjnej linii WKD z 600 V na 3000 V wagon stał się nieczynnym eksponatem muzealnym.
EN80-16 można oglądać w Izbie Tradycji EKD/WKD w Grodzisku Mazowieckim.
