Prezes Urzędu Transportu Kolejowego Ignacy Góra ogłosił interpretację przepisów dotyczących podawania przez konduktorów sygnału maszyniście o gotowości do odjazdu pociągu.
UTK stoi na stanowisku, że w pewnych sytuacjach komendę o gotowości do odjazdu pociągu może podać tylko kierownik pociągu. Chodzi o sygnał Rp 13 „Pociąg nr … gotów do odjazdu”, który powinien podawać kierownik, w przeciwieństwie do np. sygnału Rp 14 „Odjazd pociągów pasażerskich”, który może podać zarówno kierownik pociągu jak i konduktor znajdujący się najbliżej maszynisty.
„Sygnał Rp 13 Pociąg nr … gotów do odjazdu kierownik pociągu przekazuje słownie lub za pomocą urządzeń łączności do maszynisty. Sygnał ten stosuje się przed odjazdem pociągów zestawionych z zespołów trakcyjnych lub wagonów silnikowych w przypadku, gdy urządzenia do sterowania drzwiami i sygnałem dźwiękowym ostrzegającym podróżnych znajdują się na pulpicie w kabinie maszynisty lub zamykanie drzwi pojazdu kolejowego przy wymianie podróżnych jest zapewnione, a zamknięcie drzwi pojazdu kolejowego jest przekazywane kierującemu pojazdem kolejowym z napędem za pomocą urządzeń technicznych” – czytamy w stanowisku UTK.
Tylko kierownik
I w tej sytuacji jedyną osobą upoważnioną do podawania sygnału odjazdu jest kierownik pociągu. „Oznacza to, że w tych przypadkach kierownik pociągu nie potrzebuje pomocy ze strony konduktorów, których współdziałanie z kierownikiem pociągu przy odjeździe pociągu jest uzasadnione oraz pożądane w przypadku składów pociągów, których wagony nie są wyposażone w sterowany mechanizm otwierania i zamykani drzwi.
Natomiast stosownie do § 21 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków prowadzenia ruchu, pociągi pasażerskie przewożące pasażerów powinny mieć obsadę konduktorską składającą się co najmniej z kierownika pociągu, o ile jego zadania ruchowe nie są wykonywane przez innego pracownika lub przez urządzenia wyposażenia technicznego. Pociągi pasażerskie mogą jeździć bez kierownika pociągu, jeżeli zamykanie drzwi pojazdu kolejowego przy wymianie podróżnych jest zapewnione, a zamknięcie drzwi jest sygnalizowane kierującemu pojazdem kolejowym z napędem za pomocą urządzeń technicznych” – wyjaśnia prezes Ignacy Góra.
Konduktor z Rp14
Dlatego UTK uważa, że podawanie sygnału Rp13 przez konduktora jest niezgodne z prawem. „Należy zauważyć, że obowiązkiem kierownika pociągu jest zawsze kierowanie przydzieloną mu drużyną konduktorską oraz nadzorowanie jej pracy. W przypadku współdziałania drużyny konduktorskiej przy odjeździe pociągu ostateczna decyzja o odjeździe należy zawsze do kierownika pociągu.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, a także wymagania, jakie winny spełniać osoby zatrudnione na stanowisku kierownika pociągu, oraz że wykonywane przez nich czynności wiążą się z wyższym standardem bezpieczeństwa dla ruchu kolejowego, w pełni zasadne wydaje się, aby wyłącznie osoby pracujące na tym stanowisku miały możliwość podawania sygnału Rp 13.
W związku z tym przewoźnicy kolejowi w swoich przepisach wewnętrznych, dotyczących sposobu podawania sygnałów przy odjeździe pociągów, nie powinni upoważniać pracowników zatrudnionych na stanowiskach konduktora do podawania tego sygnału” – podnosi prezes Góra.
I dodaje, że „w sytuacji, którą dopuszcza § 21 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków prowadzenia ruchu, a więc gdy pociąg pasażerski nie ma kierownika pociągu oraz zamykanie drzwi pojazdu kolejowego przy wymianie podróżnych jest zapewnione, a zamknięcie drzwi jest sygnalizowane kierującemu pojazdem kolejowym z napędem za pomocą urządzeń technicznych nie ma przeszkód prawnych, żeby gotowość do odjazdu konduktor zasygnalizował poprzez podanie sygnału Rp 14 Odjazd pociągów pasażerskich”.