Wicepremier Rosji Marat Chusnullin potwierdził zainteresowanie jego kraju budową kolejowego korytarza w kierunku Oceanu Indyjskiego. Po to, aby Moskwa uniezależniła się od szlaków morskich biegnących przez Morze Czarne oraz przez Ocean Indyjski i Cieśninę Ormuz.
Deklaracja wicepremiera Marata Chusnullina ma związek z ostatnimi atakami ukraińskimi na rosyjskie statki na Morzu Czarnym. Ponadto Moskwa ma cały czas w pamięci przypadki blokowania przez Turcję przepływu rosyjskich statków przez Bosfor i Dardanele. Dodać do tego trzeba problemy z pokonywaniem Cieśniny Ormuz przez jednostki handlowe od czasu wybuchu wojny USA i Iranu z Izraelem. W efekcie Rosja – która i tak jest obłożona zachodnimi sankcjami, ma ogromne problemy w prowadzeniu handlu ze swoimi partnerami z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Kolej ma być narzędziem do omijania niebezpiecznych akwenów przez towary rosyjskie lub importowane przez Rosję.
Należy rozważyć połączenie kolejowe z Oceanem Indyjskim. Zagrożenia związane z Bosforem i Cieśniną Ormuz mogą wymagać alternatywnych tras: przez Turkmenistan, Iran, Afganistan i Pakistan. Każda opcja zapewniająca dostęp do Indii jest akceptowalna – powiedział Marat Chusnullin, wicepremier Rosji, którego cytował serwis internetowy agencji TASS.
Koncepcja kolejowego połączenia Rosji i Oceanu Indyjskiego, a w zasadzie kolejowo – morskiego, jest przedmiotem międzynarodowych negocjacji od kilkunastu lat. Nabrały one tempa w tym roku, gdy okazało się, że dotychczasowe szlaki morskie nie są bezpieczne i nie gwarantują swobody żeglugi.
Szlak Rosja – Ocean Indyjski miałby początek w Astrachaniu, głównym rosyjskim porcie nad Morzem Kaspijskim. Moskwa planuje modernizację i rozbudowę szlaków kolejowych wiodących do tego miasta. Statki przewoziłyby towary do portów na irańskim wybrzeżu tego akwenu. Stamtąd kolej transportowałyby ładunki w kierunku portów Zatoki Osmańskiej, skąd statki zabierałyby towary do Mumbaju w Indiach i do innych portów azjatyckich.
Jednocześnie Rosja zaczęła czynić pierwsze kroki w kierunku realizacji tej idei. W lutym Moskwa i Teheran ogłosiły rozpoczęcie budowy linii kolejowej Raszt – Astara, która umożliwi bezpośredni przewóz ładunków między obu krajami. Ale wybuch wojny w Zatoce Perskiej zdawał się przekreślić te plany. Teraz jednak Rosja wraca do strategicznego projektu.
Natomiast Iran, Turcja oraz Pakistan dążą do realizacji projektu uruchomienia pociągów towarowych Islamabad–Teheran–Stambuł (ITI). Taka magistrala miałaby długość około 6,5 tys. km. Na początku grudnia 2025 r. Iran i Turcja poinformowały, że rozpoczynają rozpoczęcie wspólnej inicjatywy budowy linii kolejowej Marand – Czeszme – Sorija. To 200 km trasy, a jej budowa ma kosztować ponad 1,5 mld dolarów.