W najbliższą niedzielę odbędą się obchody upamiętniające wydarzenia Lubelskiego Lipca. Tak się złożyło w tym roku, że uroczystości odbędą się równo 46 lat po zakończeniu najważniejszego kilkudniowego strajku w Lubelskim Węźle Kolejowym.
Obchody organizują wspólnie kolejarze i lubelska „Solidarność”. Rozpoczną się one o godz. 10:00 złożeniem kwiatów pod Krzyżem Wolności przy ul. Droga Męczenników Majdanka. Pomnik upamiętnia wszystkich lubelskich robotników , którzy strajkowali w lipcu 1980 roku.
O godz. 11:30 rozpocznie się jubileuszowa Msza Św. w kościele Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kunickiego. Po jej zakończeniu, około 12:30, uczestnicy uroczystości przejdą pod pomnik Doli Kolejarskiej, który znajduje się na placu lubelskiej lokomotywowni, gdzie w lipcu 1980 roku odbywały się wiece strajkujących kolejarzy. Tutaj będą miały miejsce okolicznościowe przemówienia, po których nastąpi złożenie kwiatów.
Strajk lubelskich kolejarzy był apogeum Lubelskiego Lipca. Wcześniej miały miejsce protesty w innych przedsiębiorstwach, a największy – w WSK w Świdniku. Jednak akcja kolejarzy była najgłośniejsza i najbardziej dotkliwa z punktu widzenia komunistycznych władz. Sparaliżowała bowiem transport kolejowy, a przez to informacje o strajku lubelskich kolejarzy szybko rozeszły się po kraju. Również dzięki audycjom Wolnej Europy i innych zagranicznych rozgłośni.
Najpierw, 15 lipca, zaczęli strajkować pracownicy lokomotywowni. Następnego dnia stanął cały Lubelski Węzeł Kolejowy. Blokada ruchu pociągów spowodowała paraliż komunikacyjny Lublina i regionu, zwłaszcza, że do strajku przystąpili także pracownicy MPK w Lublinie. Dlatego władze przystąpiły do negocjacji, obiecały spełnienie postulatów i 19 lipca strajk w PKP się zakończył.
Lubelscy kolejarze domagali się m.in.: podwyżek wynagrodzeń o 1300 zł miesięcznie (średnia pensja na kolei wynosiła w 1980 roku około 7 tys. zł) oraz wprowadzenia dodatku drożyźnianego. Polskie rodziny zmagały się wtedy bowiem z dużym wzrostem kosztów utrzymania. Rosły bowiem ceny podstawowych produktów spożywczych i artykułów codziennego użytku, a pensje większości pracowników realnie spadały. Jednocześnie w sklepach często brakowało wielu towarów, zwłaszcza żywności i dlatego strajkujący kolejarze domagali się również poprawy zaopatrzenia sklepów. Inne postulaty dotyczyły wprowadzenia zasady jawności nagród i awansów w PKP oraz ustanowienia przez władze PRL wolnych sobót.
Ogółem w trakcie Lubelskiego Lipca strajki odbyły się w około 150 zakładach. Te wydarzenia bezpośrednio poprzedziły wybuchł protestów na Wybrzeżu w sierpniu 1980 roku i powstanie NSZZ „Solidarność”.