W wysoko rozwiniętych krajach Europy Zachodniej takich jak Francja, Niemcy, Włochy czy Hiszpania sukcesywnie rośnie praca przewozowa kolei pasażerskich. To efekt rozwoju kolei dużych prędkości (KDP), zarówno jeśli chodzi o specjalną infrastrukturę, jak i tabor mogący poruszać się z prędkością powyżej 200 km/h.
Postawiono tam na KDP, bowiem kraje te borykają się z negatywnymi skutkami wysokiego udziału transportu drogowego i zaczęły realizować politykę wsparcia kolei, jako bardziej ekologicznego i bezpieczniejszego środka transportu.
Tymczasem większość krajów Europy Środkowo-Wschodniej postanowiła nadrobić zaniedbania w budowie nowych dróg. Współczynnik motoryzacji rósł bardzo dynamicznie, a modernizacja kolei znalazła się na dalszym planie, co sprzyjało marginalizacji tego środka transportu.
Efekt jest znany m.in. z Polski. Następuje duży spadek wykonanej pracy przewozowej, bowiem to przede wszystkim kolej daleko¬bieżna traci na znaczeniu (PKP Intercity straciło w ciągu roku ponad 5 mln pasażerów).
W latach 1985 – 2013 długość sieci linii dużych prędkości w UE wzrosła z 643 km do 7259 km. We Francji i w Hiszpanii większość przewozów dalekobieżnych odbywa się już KDP (odpowiednio: 58 i 49 proc.). Obecnie w budowie jest 2705 km odcinków linii dużych prędkości, z czego blisko połowa w Hiszpanii (1308 km). We Francji trwa budowa 757 km, a w Niemczech 428 km linii dużych prędkości.
Dla porównania, po uciążliwych i długotrwałych remontach w Polsce do prędkości 250 km/h dostosowywana jest jedynie Centralna Magistrala Kolejowa z Warszawy do Katowic i Krakowa na odcinku Korytów – Zawiercie o długości 207 km. Jednakże przekroczenie prędkości 230 km/h w normalnej eksploatacji jest niemożliwa, ze względu na niewystarczającą wydajność systemu zasilania elektrycznego działającego na tej linii.
W krajach „piętnastki” wyraźny jest trend wzrostu pracy przewozowej kolei – w 2013 roku wzrósł on o 0,3 proc. Przeciwieństwem są kraje Europy Środkowo-Wschodniej, w których w 2013 roku wystąpił spadek o 6,1 proc. tej pracy. Praca przewozowa wyrażana jest liczbą przewiezionych pasażerów pomnożoną przez odległość.