Polska kolej pozostaje jednym z najbezpieczniejszych środków transportu. W 2024 r. liczba wypadków na kolei spadła o 6% przy jednoczesnym wzroście pracy eksploatacyjnej pociągów o 4% – informuje Urząd Transportu Kolejowego.
Bezpiecznie jak na kolei. Miernik wypadków osiągnął wartość 1,71 i zrównał się z najniższą do tej pory wartością z 2020 r. To wyraźny sygnał, że wysiłki całego sektora kolejowego na rzecz poprawy bezpieczeństwa przynoszą efekty. O szczegółach przeczytamy w „Sprawozdaniu ze stanu bezpieczeństwa w ruchu kolejowym 2024”, które opublikował UTK.
W 2024 r. na liniach i bocznicach kolejowych doszło do 623 wypadków – dwa z nich komisje przypisały do kategorii poważnych. W porównaniu do 2023 r. liczba wypadków zmalała o 46 (z 669), czyli o 6,9%. Na liniach kolejowych było mniej o 31 wypadków, a na bocznicach kolejowych mniej o 15 wypadków.
Wypadki poza systemem kolejowym
Ponad 70% wypadków na sieci kolejowej dotyczyło czynników zewnętrznych, które nie są bezpośrednio związane z działaniem kolei. W 2024 r. doszło do 360 takich zdarzeń. Głównie są to potrącenia osób, które przechodziły w miejscach niedozwolonych, oraz wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych. Tylko w tych dwóch rodzajach zdarzeń zginęły 164 osoby. W 2024 r. 98,6% ofiar śmiertelnych i ciężko rannych to poszkodowani w zderzeniach, do których doszło z przyczyn leżących na styku systemu kolejowego i strony trzeciej.
Strategia, która łączy infrastrukturę, technologię i edukację, to szansa na znaczące ograniczenie liczby wypadków na przejazdach kolejowych w Polsce. Musimy być otwarci na dobre doświadczenia i rozwiązania! Mam nadzieję, że wnioski z tego sprawozdania będą impulsem do dalszych działań całego sektora kolejowego na rzecz eliminowania zagrożeń. Życzę wszystkim, by była to też inspiracja do wdrażania rozwiązań, które wzmacniają kulturę bezpieczeństwa w polskim systemie kolejowym” – stwierdza dr inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego, we wstępie do sprawozdania stwierdza.
Wypadki wewnątrz systemu
W systemie kolejowym najczęściej dochodzi do zdarzeń typu SPAD. Czyli zdarzeń powstałych podczas wykonywania prac torowych oraz zdarzeń, które wynikają ze stanu technicznego pojazdów kolejowych.
Zdarzenia polegające na niezatrzymaniu pojazdu kolejowego w miejscu, w którym powinien się zatrzymać, bądź uruchomieniu pojazdu kolejowego bez wymaganego zezwolenia, określane są jako zdarzenia SPAD (ang. signal passed at danger). Liczba wypadków SPAD wzrosła z 36 w 2023 r. do 39 w 2024 r. (+8,3%), a incydentów ze 129 w 2023 r. do 157 w 2024 r. (+21,7%).
W 2024 r. było 196 wypadków i incydentów tego rodzaju. Potencjalnie najbardziej zagrażające bezpieczeństwu zdarzenia SPAD to pominięcie semafora bądź tarczy manewrowej. W 2024 r. było ich 79 (40,3% zdarzeń SPAD), a w pięcioletnim okresie – 339 (43,4% zdarzeń SPAD).
Zdarzeń związanych z pracami torowymi na liniach kolejowych w 2024 r. było 48. Jest to o 9 zdarzeń więcej niż w 2023 r. (+23,1%). Liczba wypadków zmniejszyła się o 3 (-17,6%) w porównaniu do 2023 r., natomiast liczba incydentów wzrosła o 13 (+61,9%).
W 2024 r. na liniach kolejowych oraz bocznicach kolejarze odnotowali 453 zdarzenia związane ze stanem technicznym taboru (o 21 mniej niż w 2023 r.; -4,4%). Najwięcej zdarzeń – 186 – komisje kolejowe zakwalifikowały do kategorii związanej z rozerwaniem składu pociągu, bez zbiegnięcia wagonów (kat. C68) – spadek o 13,5%.
Mniej było również incydentów C54 (usterki wagonów stwierdzone przez urządzenia detekcji stanów awaryjnych taboru i potwierdzone w warunkach warsztatowych lub stwierdzone przez personel) – spadek z 177 do 173 (-2,3%).
Sprawozdanie ze stanu bezpieczeństwa w ruchu kolejowym w formacie PDF jest na stronie Urzędu Transportu Kolejowego.