Wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych należą do najczęściej występujących zdarzeń w systemie kolejowym. Średnio rocznie stanowią one ponad 37% wszystkich wypadków na liniach kolejowych oraz odpowiadają za niemal co czwartą śmiertelną ofiarę wypadków na kolei. W 2025 r. na czynnych liniach sieci kolejowej zarządzanej przez 13 zarządców infrastruktury było 11 908 przejazdów. Urząd Transportu Kolejowego przypomina czym różnią się między sobą przejazdy kolejowo-drogowe i na których trzeba szczególnie uważać.
W 2025 r. doszło w Polsce do 186 wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, a do końca sierpnia 2026 r. było 138 takich zdarzeń. Ze statystyk za ubiegły rok wynika, że najbardziej niebezpieczne są przejazdy kolejowo-drogowe kategorii D – zabezpieczone krzyżem św. Andrzeja i ewentualnie dodatkowo znakiem STOP. To na tych przejazdach najczęściej dochodziło do wypadków.
Aby zapewnić bezpieczeństwo, przejścia kolejowo-drogowe (PKD) i przejścia są odpowiednio oznakowane i wyposażone w urządzenia zabezpieczające. Wymagania w tym zakresie zapisane są w rozporządzeniu w sprawie przejazdów kolejowo-drogowych, które określa 5 kategorii przejazdów i 1 kategorię przejść dla pieszych. Przypisanie przejazdów do poszczególnych kategorii zależy od sposobu kierowania ruchem na drodze, kategorii drogi, iloczynu ruchu oraz warunków widoczności.
Kategoria A
Na przejazdach kategorii A ruchem drogowym kierują uprawnieni pracownicy zarządcy kolei lub przewoźnika kolejowego. Wykorzystują sygnały ręczne albo systemy lub urządzenia przejazdowe wyposażone w rogatki, które zamykają całą szerokość jezdni, oraz sygnalizatory drogowe.
W 2025 r. na polskiej sieci kolejowej były 2 052 przejazdy tej kategorii. Doszło na nich do 9 wypadków (4,8%), a miernik wypadkowości wyniósł 0,0044 (stosunek liczby wypadków do liczby przejazdów danej kategorii). W tym roku (do końca sierpnia) wypadków na przejazdach kategorii A było już 6.
Kategoria B
Na przejazdach kategorii B ruchem drogowym kierują samoczynne systemy przejazdowe. Są one wyposażone w sygnalizatory drogowe i rogatki, które zamykają ruch drogowy w kierunku wjazdu na przejazd albo wjazdu i zjazdu z przejazdu.
W 2025 r. było 1 799 PKD tej kategorii. Doszło na nich do 18 wypadków (9,7%), a miernik wypadkowości wyniósł 0,01. W pierwszych 8 miesiącach tego roku doszło już do 11 wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych kategorii B.
Kategoria C
Na przejazdach tego typu ruchem drogowym kierują samoczynne systemy przejazdowe, które są wyposażone jedynie w sygnalizatory drogowe.
W 2025 r. było 1 857 przejazdów kategorii C. Doszło na nich do 41 wypadków (22%), a miernik wypadkowości wyniósł 0,0221. W tym roku wypadków było już 21 (do końca sierpnia).
Kategoria D
To najliczniejsza kategoria PKD. Nie są one wyposażone w systemy i urządzenia zabezpieczające. Kierowca spotka przed nimi krzyż św. Andrzeja i ewentualnie dodatkowo znak STOP.
W zeszłym roku było 4 667 przejazdów tej kategorii. Doszło na nich do 107 wypadków (57,5%), a miernik wypadkowości wyniósł 0,0229. Od stycznia do sierpnia tego roku doszło już do 89 wypadków na przejazdach kategorii D.
Kategoria E
Przejścia kategorii E są wyposażone w półsamoczynne lub samoczynne systemy przejazdowe albo w kołowrotki, barierki lub labirynty.
W 2025 r. było 465 przejść kategorii E. Doszło na nich do 8 wypadków (4,3%), a miernik wypadkowości wyniósł 0,0172. W tym roku, do końca wakacji, wypadków było już 8.
Kategoria F
To przejazdy lub przejścia na drogach wewnętrznych. Są wyposażone w rogatki stale zamknięte, które są otwierane w razie potrzeby. Użytkownik korzysta z nich na podstawie umowy z zarządcą kolei.
W 2025 r. było 1 068 takich przejazdów. Tu obyło się bez wypadków – miernik wypadkowości wyniósł 0. W tym roku (do końca sierpnia) doszło do 1 wypadku.
Mapa wypadków
Do największej liczby wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych i przejściach dochodzi w województwie mazowieckim. Między styczniem a sierpniem tego roku było ich 31. To ponad dwukrotnie więcej niż w drugim w tym zestawieniu województwie wielkopolskim, gdzie doszło już do 15 wypadków. Kolejne są województwa kujawsko-pomorskie i dolnośląskie (po 13 wypadków).
W zestawieniu znalazły się wszystkie województwa. Oznacza to, że w każdym z nich doszło do co najmniej 1 wypadku.
Do wypadków na PKD dochodzi najczęściej z winy kierowcy, który nie zatrzymał się przed przejazdem – mimo sprawnych sygnalizatorów. Równie częstą przyczyną jest brak ostrożności przy przekraczaniu przejazdu – kierowcy nie upewniają się, czy pociąg nadjeżdża, nie stosują się do znaków, sygnałów świetlnych i dźwiękowych, wjeżdżają na przejazd w ostatniej chwili.
Za część wypadków odpowiadają piesi, którzy wchodzą w niebezpieczną strefę przejazdu, mimo że pociąg właśnie nadjeżdża, lub ignorują sygnalizację, która nakazuje zatrzymanie się.
Niezbędnik kierowcy
Czy wiesz, jak bezpiecznie pokonać przejazd kolejowo-drogowy albo jak się zachować, gdy samochód utknie na torach? Dla bezpieczeństwa własnego i innych obejrzyj film Urzędu Transportu Kolejowego – i zawsze zachowaj rozsądek.