O roli kolei w dekarbonizacji gospodarki, a także o jej znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa i odporności gospodarki dyskutowała na ostatnim posiedzeniu Rada Grupy PKP.
W Krasiczynie odbyło się kolejne posiedzenie Rady Grupy PKP z udziałem przedstawicieli kluczowych spółek wchodzących w skład holdingu oraz zaproszonych gości – reprezentantów Ministerstwa Infrastruktury, przewoźników kolejowych, operatorów systemów dystrybucji energii i gazów technicznych oraz służb odpowiedzialnych za kontrolę ruchu granicznego.
Pierwszy dzień spotkania poświęcony był aktualnym wyzwaniom wynikającym z sytuacji geopolitycznej oraz działaniom służącym wzmacnianiu odporności infrastruktury krytycznej i zapewnieniu ciągłości funkcjonowania łańcuchów dostaw w warunkach kryzysowych.
Szczególną uwagę poświęcono wymianie doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy podmiotami odpowiedzialnymi za funkcjonowanie kolei, sektora energetycznego oraz służb państwowych. Dyskutowano również o rozwiązaniach pozwalających jeszcze skuteczniej reagować na zagrożenia i budować odporność całego systemu transportowego.
Ważnym punktem programu było wystąpienie gen. bryg. SG Tomasza Zybińskiego, komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej, którego doświadczenie w zakresie bezpieczeństwa granic i reagowania na sytuacje kryzysowe wzbogaciło debatę o perspektywę służb odpowiedzialnych za ochronę kluczowych interesów państwa.
Kolej i dekarbonizacja
Również podczas pierwszego dnia obrad odbyła się debata poświęcona roli transportu kolejowego w dekarbonizacji unijnej gospodarki w kontekście trwających prac nad zmianami w Dyrektywie ETS. Swoją perspektywę przedstawili: Alan Beroud – prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP, Łukasz Grzesło – prezes PKP CARGO International, Krzysztof Klimosz – prezes Kolei Śląskich członek zarządu ZSPK, Janusz Malinowski – prezes PKP Intercity oraz Mateusz Sławiński – prezes PGE Energetyka Kolejowa. Dyskusję moderował prof. Filip Elżanowski.
Zdaniem przedstawicieli sektora kolejowego 10% środków generowanych przez system handlu uprawnieniami do emisji powinno wspierać rozwój niskoemisyjnego transportu szynowego. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na przyspieszenie dekarbonizacji, wzmocnienie konkurencyjności Europy i wsparcie unijnych celów w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju.
W praktyce oznaczałoby to możliwość finansowania inwestycji zwiększających udział kolei w rynku przewozów pasażerskich i towarowych, w tym rozwoju Kolei Dużych Prędkości w Europie.
Według wyliczeń przeprowadzonych przez organizację Wspólnoty Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej (CER) rozwój KDP w Unii Europejskiej może do 2070 r. przyczynić się do uniknięcia emisji nawet 5 mld ton CO2, dzięki przejmowaniu ruchu pasażerskiego z korytarzy lotniczych i drogowych. Środki z ETS mogłyby zostać przeznaczone również na modernizację i wymianę taboru pasażerskiego oraz towarowego, zakup nowoczesnych elektrycznych zespołów trakcyjnych, lokomotyw wielosystemowych i pojazdów wykorzystujących alternatywne źródła napędu, wdrażanie systemu ERTMS, cyfryzację procesów oraz poprawę efektywności energetycznej całego sektora.
Rekompensaty ETS
Uczestnicy debaty podkreślali również konieczność objęcia kolei możliwością uzyskiwania rekompensat kosztów pośrednich emisji w ramach systemu EU ETS, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących dla energochłonnego sektora przemysłowego. Mimo że kolej już dziś umożliwia ograniczanie emisji poprzez przenoszenie pasażerów i ładunków z transportu drogowego i lotniczego, ponosi wysokie koszty pośrednie ETS zawarte w cenach energii elektrycznej. Uwzględnienie sektora kolejowego w mechanizmie rekompensat pozwoliłoby ograniczyć te obciążenia, wzmacniając jednocześnie konkurencyjność kolei względem bardziej emisyjnych gałęzi transportu oraz wspierając rozwój europejskiego przemysłu kolejowego.
Kolej odgrywa dziś kluczową rolę zarówno w budowaniu bezpieczeństwa państwa i odporności gospodarki, jak i w realizacji europejskich celów klimatycznych. Dlatego potrzebujemy ścisłej współpracy pomiędzy przewoźnikami, zarządcami infrastruktury, sektorem energetycznym, administracją publiczną oraz instytucjami europejskimi. Wspólnie musimy tworzyć warunki sprzyjające dalszemu rozwojowi transportu kolejowego. Jednym z istotnych elementów tego procesu jest rewizja systemu EU ETS, która powinna lepiej uwzględniać rolę kolei. Takie rozwiązanie, będzie służyć zarówno dekarbonizacji transportu, jak i wzmacnianiu konkurencyjności europejskiej gospodarki – mówi Alan Beroud, prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP.
Wizyta na zapleczu PKP Intercity
Podczas drugiego dnia uczestnicy wzięli udział w wizycie studyjnej na bocznicy Przemyśl Bakończyce, obiekcie kompleksowo przebudowywanym i rozbudowywanym na potrzeby zaplecza technicznego oraz stacji postojowej dla pociągów PKP Intercity. Bocznica po otwarciu będzie odgrywała istotną rolę w obsłudze ruchu pasażerskiego, umożliwiając sprawniejsze przygotowanie składów kolejowych, w tym pociągów realizujących połączenia krajowe i międzynarodowe. Inwestycja przyczyni się także do wzmocnienia znaczenia węzła kolejowego w Przemyślu.