Fundacja ProKolej przekazała uwagi do projektu Planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego w przewozach kolejowych. Dokument określa kierunki rozwoju połączeń dalekobieżnych oraz sposób finansowania kolei w najbliższych latach. Fundacja wyjaśnia, że celem przekazanych rekomendacji jest wsparcie dalszego doskonalenia planu tak, aby skuteczniej odpowiadał na potrzeby pasażerów.
Plan transportowy Ministra Infrastruktury to dokument określający, jakie połączenia kolejowe będą realizowane ze wsparciem publicznym, jak będą finansowane oraz jakie cele ma osiągnąć system kolei. W założeniu ma on poprawić dostępność transportu i jakość podróży. W ocenie Fundacji ProKolej cele te zostały sformułowane właściwie, jednak wymagają doprecyzowania w zakresie konkretnych rozwiązań.
Propozycje ku sprawniejszej kolei
Fundacja przygotowała analizę opisanego dokumentu i zaproponowała rozwiązania, które mogą poprawić funkcjonowanie rynku kolejowego oraz jakość usług dostępnych dla podróżnych. W przekazanym stanowisku zwrócono uwagę na potrzebę doprecyzowania sposobu organizacji rynku kolejowego, w tym zasad wyboru przewoźników realizujących połączenia finansowane przez państwo. Wskazano również, że dokument nie zawiera ani szczegółowych informacji dotyczących zakresu usług, ani harmonogramu ich zlecania.
Istotnym elementem rekomendacji były również zmiany w podejściu do finansowania. Fundacja wskazała na potrzebę lepszego powiązania wysokości dopłat z efektami, takimi jak liczba pasażerów i realizowanych połączeń. Takie rozwiązanie powinny sprzyjać bardziej efektywnemu wykorzystaniu środków publicznych.
Zwrócono także uwagę na konieczność doprecyzowania relacji między połączeniami finansowanymi przez państwo a tymi realizowanymi na zasadach rynkowych. Zdaniem organizacji należałoby określić granice między tymi segmentami, aby uniknąć niejasności i wspierać rozwój konkurencji tam, gdzie jest ona możliwa.
Oferta dla pasażera i dostęp do usług
W analizie przekazanej do Ministerstwa Infrastruktury zwrócono uwagę na znaczenie przejrzystej oferty informacji dla podróżnych. Fundacja wskazała na potrzebę dokładnego opisania planowanych połączeń, ich częstotliwości oraz standardu. Ułatwiłoby to ocenę, czy plan rzeczywiście odpowiada na potrzeby pasażerów.
Integralnym elementem opracowanego planu miałby być również sposób zakupu biletów. Fundacja zaproponowała zdefiniowanie jednolitego, ogólnodostępnego systemu sprzedaży, który umożliwi kupno biletu na różne połączenia w jednej transakcji. Takie rozwiązanie ułatwiłoby podróże i ograniczyło problemy w sytuacji przesiadek pomiędzy połączeniami różny operatorów.
Wśród rekomendacji znalazły się także propozycje dotyczące poprawy informacji pasażerskiej, w tym otwarcia dostępu do aktualnych danych o połączeniach, taryfach i usługach pokładowych.
Znaczenie monitorowania efektów
W części obejmującej analizę ekonomiczną Fundacja zwróciła uwagę na potrzebę wprowadzenia wskaźników monitorowania Planu i jego budżetu, które pozwolą ocenić, czy przynoszą one oczekiwane rezultaty. Regularna analiza umożliwiłaby wprowadzanie zmian w odpowiedzi na potrzeby pasażerów oraz zmieniające się warunki rynkowe.
W naszej ocenie projekt warto uszczegółowić i uzupełnić o rozwiązania, które zwiększą efektywność i stopień integracji transportu kolejowego. Przemyślany i przygotowany z wyprzedzeniem plan rozwoju rynku pozwoli ograniczyć ryzyka i uniknąć niepożądanych niespodzianek – mówi Jakub Majewski z Fundacji ProKolej.
Stanowisko przygotowane przez Fundację w konsultacjach Planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych oraz wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym składa się z trzech stron uwag generalnych oraz 20-stonicowej tabeli zawierającej 55 propozycji szczegółowych korekt i uzupełnień. W materiale znalazły się odniesienia do kwestii, takich jak oczekiwana struktura i organizacja rynku kolejowego, mechanizmy i modele finansowania usług przewozowych, efektywność ekonomiczna wsparcia publicznego oraz propozycje korekt w wybranych linii komunikacyjnych w przewozach krajowych i międzynarodowych.