Rok 2021 ustanowiony został Europejskim Rokiem Kolei. Z tej okazji Instytut Spraw Obywatelskich i partnerzy z koalicji „Europe on Rail” zlecili YouGov przeprowadzenie reprezentatywnego badania opinii publicznej, które pokazało wyraźnie, że Polacy, Niemcy, Francuzi, Hiszpanie i Holendrzy gotowi są przesiąść się na kolej.
Jak się okazuje blisko 2/3 respondentów jest zainteresowana korzystaniem z kolei w podróży międzynarodowej. Ponad połowa badanych gotowa jest także zastąpić podróże lotnicze – kolejowymi (dotyczy to zarówno korzystających z lotów, jak i tych którzy nigdy nie podróżują samolotami). Co również istotne, gotowość do rezygnacji z lotów jest wyższa wśród osób latających regularnie niż wśród latających ze średnią częstotliwością. Wśród osób latających z dużą częstotliwością ponad połowa (57%) twierdzi, że podróżami koleją byliby w stanie zastąpić połowę lub więcej swoich podróży.
Konkurencyjność kolei względem transportu lotniczego
Wielu ekspertów od transportu wskazuje również, że kolej jest konkurencyjna wobec lotów samolotem, ale tylko w sytuacji, gdy podróż koleją trwa mniej niż 4 godziny, ponieważ tyle mniej więcej trwa dotarcie do lotniska, odprawa, lot i dotarcie do celu. Ale badanie pokazało, że 37% dorosłych Europejczyków zaakceptowałoby czas podróży dłuższy niż 5 godzin. 23% stwierdziło, że aby zastąpić lot samolotem spędziliby w pociągu nawet 7 godzin lub więcej.
W tej kwestii istnieją także duże różnice pomiędzy obywatelami poszczególnych krajów. Dla przykładu ponad połowa Polaków (53%) jest gotowa skorzystać z kolei nawet, jeśli podróż przekraczałaby 5 godzin. Z kolei takiej samej odpowiedzi udzieliło zaledwie 25% Niemców.
Wielu wieściło już zmierzch kolei, jako przestarzałego środka transportu pasażerskiego. Wielu mówiło również, że w Polsce kolej już nie wróci do łask. Tymczasem badanie pokazuje, że Europejczycy nie tylko chcą marginalizować kolei, ale pragną jej renesansu. Z kolei Polska wbrew pozorom nie zostaje w tyle za Europą w tym temacie, a wręcz staje się jej przodownikiem – powiedział Rafał Górski, prezes Instytutu Spraw Obywatelskich.
Bezpieczna i efektywna kolej
Choć dla niektórych wyniki te mogą być zadziwiające to Polacy na tle innych dominują w badaniu w trzech bardzo istotnych kategoriach. Według badania prawie trzy czwarte Europejczyków (73%) twierdzi, że emisja zanieczyszczeń przez transport stanowi poważny problem w ich kraju. Szczególnie jednak zaniepokojeni są ludzie w Polsce i w Hiszpanii (odpowiednio 84% i 83%).
Polacy są również liderami, jeśli chodzi o troskę o bezpieczeństwo. Aż 58% stwierdziło, że to właśnie bezpieczna podróż jest dla nich priorytetem. Dlatego są zainteresowani koleją, jako tym środkiem transportu, który wydaje się być najbezpieczniejszy.
A za co Polacy cenią kolej? Za pożyteczne wykorzystanie czasu podczas podróży. Taką korzyść wskazało 66% ankietowanych z naszego kraju.
Srebrny medal należy się nam także za zainteresowanie połączeniami nocnymi. Aż 73% polskich respondentów powiedziało „tak” dla pociągów nocnych. Wyższy wynik osiągnęła tylko Hiszpania. Ciekawostką jest również to, że takimi połączeniami zainteresowana jest nie tylko młodzież, ale także osoby 55+.
To ważne wyniki, które powinny dać do myślenia polskim politykom, zwłaszcza że choć zapał Polaków do podróżowania jest wielki, to zapóźnienia w kontekście polskiej infrastruktury kolejowej nie są mniejsze. W tym miejscu widać najlepiej ten kontrast pomiędzy oczekiwaniami polskiego społeczeństwa, a rzeczywistością. To przykre, że potencjał kolei w Polsce jest tak duży, a jednocześnie jesteśmy krajem z jednym z największych wykluczeń transportowych w Europie. Dotyczy to przede wszystkim kolei. Drodzy decydenci, czas na zmiany – stwierdził Rafał Górski, prezes Instytutu Spraw Obywatelskich.
Europejczycy chcą tańszej kolei
Chociaż wyniki badania są bardzo optymistyczne dla międzynarodowej kolei , to pasażerowie stawiają jednak pewne warunki. Dominującym argumentem, który skłoniłby Europejczyków do wybrania kolei są atrakcyjne ceny i jakość usług. Większość twierdzi zgodnie, że podróż koleją powinna być tańsza niż podroż samolotem na tym samym dystansie.
Zaskakująca liczba osób w Europie jest gotowa przesiąść się na kolej – nawet w przypadku przekraczania granic i długich podróży. Jednak aby wykorzystać ten potencjał, europejski transport kolejowy musi stać się znacznie bardziej atrakcyjny i tańszy w porównaniu do lotów. Europejscy ministrowie odpowiedzialni za transport powinni już teraz zobowiązać się do odrodzenia kolei w Europie – zaznaczyła Lena Donat, pełnomocnik ds. mobilności przyjaznej dla klimatu w Germanwatch.