Samorządy i spółki kolejowe pracują nad Paktem Kolejowym dla metropolii krakowskiej. Celem paktu będzie wyznaczenie priorytetów inwestycyjnych na kolejne lata oraz uporządkowanie rozwoju komunikacji kolejowej. Koordynatorem przedsięwzięcia jest samorząd województwa małopolskiego.
Metropolia krakowska potrzebuje kolejowego paktu. Prace nad nim są odpowiedzią na rosnącą z roku na rok liczbę pasażerów i coraz większe obciążenie infrastruktury kolejowej. Od uruchomienia pierwszego połączenia Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej w 2014 roku pociągi stały się jednym z kluczowych środków codziennych podróży mieszkańców. Szczególnie w Krakowie i jego obszarze metropolitalnym. Wraz ze wzrostem ruchu pasażerskiego rośnie znaczenie kolei w całym systemie transportowym Małopolski. Jej dalszy rozwój wymaga jednak wspólnej wizji rozbudowy infrastruktury. I dlatego zrodził się projekt przygotowania Paktu Kolejowego, a w Krakowie zainaugurowano oficjalnie prace nad tym dokumentem.
Inicjatywa ma charakter partnerski. Łączy kluczowych uczestników rynku kolejowego. W tym Samorząd Województwa Małopolskiego, administrację rządową miasto Kraków oraz gminy zrzeszone w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska. Przy stole zasiedli również spółki kolejowe odpowiedzialne za infrastrukturę i przewozy. Koordynatorem działań jest Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, który od lat pełni rolę organizatora regionalnych przewozów kolejowych, systematycznie zwiększając siatkę połączeń.
W wielu miejscach infrastruktura kolejowa osiąga dziś granice swojej przepustowości. Bez dalszej rozbudowy i modernizacji nie będziemy w stanie utrzymać obecnego tempa rozwoju kolei. Dlatego potrzebujemy nie tylko inwestycji, ale przede wszystkim wspólnej wizji i konsekwentnej współpracy wszystkich stron. Naszym celem jest stworzenie nowoczesnego, spójnego, zintegrowanego systemu kolejowego w całym regionie, który będzie odpowiadał na potrzeby mieszkańców i wspierał rozwój gospodarczy Małopolski – podkreśla Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.
Infrastruktura na granicy możliwości
Małopolska jest dziś jednym z najszybciej rozwijających się regionów pod względem transportu kolejowego. Potwierdzają to dane przewozowe. W 2025 roku z regionalnych połączeń kolejowych w Małopolsce skorzystało blisko 29 milionów pasażerów, co oznacza wzrost o 150% w porównaniu z 2018 rokiem. W tym samym czasie praca eksploatacyjna zwiększyła się o niemal 60%, a wydatki samorządu Małopolski na organizację regionalnych przewozów kolejowych wzrosły ponad trzykrotnie.
Za tym sukcesem stoją konsekwentne inwestycje w nowoczesny tabor, rozwój infrastruktury kolejowej i dworcowej, budowę nowych przystanków, parkingów Park&Ride oraz rozwiązania integrujące transport kolejowy z komunikacją publiczną.
Nie zwalniamy tempa. Już w poniedziałek odbierzemy pierwsze z sześciu nowych pociągów Impuls 2, które wkrótce wyjadą na małopolskie tory. Równolegle rozbudowujemy Małopolskie Linie Dowozowe, które obejmują wszystkie powiaty naszego województwa i w tym roku dysponują rekordowym budżetem. Autobusy dowożą pasażerów z miejscowości pozbawionych torów kolejowych do najbliższych stacji i węzłów przesiadkowych – zaznacza marszałek Łukasz Smółka.
To tempo wzrostu liczby pasażerów okazało się większe, niż przewidywano jeszcze kilka lat temu. W wielu miejscach infrastruktura kolejowa osiąga dziś granice swojej przepustowości, dlatego konieczne staje się planowanie kolejnych inwestycji oraz zwiększanie możliwości całej sieci.
Przed Małopolską stoją nowe przedsięwzięcia, dzięki którym kolej dojedzie do kolejnych miejscowości, m.in. Niepołomic, Gdowa, Mszany Dolnej, Limanowej i Tymbarku. Równolegle planowana jest poprawa parametrów linii prowadzących do Nowego Sącza i Zakopanego, co ma zwiększyć ich przepustowość i atrakcyjność.
Kolej na kolejne dekady
Start prac nad Paktem Kolejowym to kontynuacja współpracy zapoczątkowanej podpisaniem 15 kwietnia 2026 r. listu intencyjnego dotyczącego rozwoju transportu kolejowego w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym. Sygnatariuszami dokument jest samorząd Małopolski, Kraków oraz gminy zrzeszone w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska, które mają dostęp do sieci kolejowej.
Na jego podstawie powołano Komitet Sterujący ds. rozwoju transportu kolejowego, któremu przewodniczy marszałek województwa Łukasz Smółka. Utworzono również grupę roboczą odpowiedzialną za analizy, prace eksperckie i przygotowanie propozycji rozwiązań dla dalszego rozwoju kolei w regionie.
Pierwszym efektem współpracy było wspólne wystąpienie skierowane 28 kwietnia 2026 r. do Ministerstwa Infrastruktury, PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., PKP S.A. oraz Grupy PKP. Wskazano w nim najważniejsze potrzeby inwestycyjne w obszarze Metropolii Krakowskiej oraz konieczność wsparcia rozwoju kolei ze środków budżetu państwa. W odpowiedzi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. rozpoczęły przygotowania do opracowania dokumentu roboczo określanego jako Pakt Kolejowy dla Województwa Małopolskiego.
Urząd marszałkowski w Krakowie podkreśla, że kolej w Małopolsce ma za sobą lata dynamicznego rozwoju. Teraz czas na kolejny krok – wspólne zaplanowanie inwestycji, które pozwolą utrzymać ten trend. Pakt Kolejowy ma być fundamentem tej współpracy i odpowiedzią na wyzwania, jakie niesie rosnąca popularność transportu szynowego.
