Działania Konferencje i spotkania Prawo i przetargi Wiadomości

Kolejowe umowy w przewadze. CUPT przedstawia dane

Kolejowe umowy w przewadze. CUPT przedstawia dane Fot. NaKolei.pl

W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, obejmującego 85,4 mld zł podpisano umowy o dofinansowanie na kwotę 73,6 mld zł – poinformowała w poniedziałek (20 stycznia) p.o. dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych Joanna Lech.

To 86% środków, które są w całej puli. Z danych przedstawionych przez CUPT wynika, że najlepiej w chwili obecnej wyglądają umowy kolejowe. Wykorzystanie unijnych środków kształtuje się tu na poziomie 91%. Dalej są projekty miejskie (90%), drogowe i lotnicze (84%) oraz morskie, śródlądowe i intermodalne (83%).

Zatwierdzone płatności stanowią 45% środków, co daje kwotę 38,3 mld zł. W podziale na poszczególne sektory kolej nie wypada tu już tak dobrze. Najwięcej zatwierdzonych płatności stanowią projekty drogowe i lotnicze (58%). Dalej są projekty miejskie i kolejowe – po 29%. Na końcu zestawienia znalazły się projekty morskie, śródlądowe i intermodalne – 12%.

Wyzwania w ramach POIiŚ

Joanna Lech wskazała najistotniejsze wyzwania, przed którymi stanął CUPT przy realizacji projektów w ramach POIiŚ. To: wzrost kosztów inwestycji związany z bieżącą koniunkturą i konieczność poszukiwania dodatkowych źródeł finansowania lub rewizja zakresu rzeczowego inwestycji; problemy z wykonawcami robót budowlanych, w tym odstąpienie od umów z wykonawcami i konieczność powtarzania postępowań (wskazać tu można chociażby problemy PKP PLK przy modernizacji trasy Warszawa – Lublin; skumulowanie zamówień u dostawców (dotyczy projektów zakupu taboru kolejowego, np. dla transportu intermodalnego, gdzie w 2018 roku nastąpiła kumulacja zamówień wagonowych, a w mniejszym stopniu sprzętu przeładunkowego); skumulowanie prowadzonych inwestycji na jednym obszarze; długotrwałe procedury udzielania zamówień publicznych na realizację robót budowlanych i wybór wykonawcy (w tym: duża liczba pytań oferentów, długotrwała procedura odwoławcza); długotrwały proces uzyskiwana decyzji administracyjnych oraz długotrwały proces pozyskiwania gruntów na cele inwestycyjne.

Szefowa CUPT wskazała także działania podejmowane w celu zapobiegania powstawaniu owych problemów. To m.in.: współuczestniczenie w uzgadnianiu źródeł finansowania (np. aktualizacja KPK czy SPR w kolejach) i szukanie rozwiązań, aby pomimo wzrostu kosztów utrzymać zakres inwestycji i osiągnąć zakładany cel; prowadzenie szczegółowego monitoringu w zakresie certyfikacji oraz kwalifikowalności kosztów projektów; prowadzenie działań weryfikujących ex-ante dokumentację przetargową (jak np. w przypadku taborowych przetargów SKM Warszawa czy Kolei Dolnośląskich), monitorowanie postępu procedur przetargowych; pozostawanie w stałym kontakcie z UZP/PG czy prowadzenie stałego dialogu z instytucjami zaangażowanymi w proces inwestycyjny (wymiana doświadczeń, wskazywanie priorytetów).

Ciekawe projekty

Dyrektor CUPT wskazała ciekawe przykłady realizowanych projektów. Z uwagi na specyfikę portalu skupiamy się na tych kolejowych. I tak jednym z nich jest ten, obejmujący zwiększenie dostępności regionalnego transportu kolejowego w województwie pomorskim poprzez jego integrację z transportem lokalnym – budowa elektronicznej platformy zintegrowanych usług mobilności. Jego głównym celem jest zwiększenie dostępności i atrakcyjności transportu kolejowego, wzmocnienie jego roli w zintegrowanym systemie transportowym województwa pomorskiego i zwiększenie wykorzystania systemów kolejowych w miastach Pomorza. Dzięki niemu wprowadzony ma zostać jednolity system poboru opłat za usługi transportu zbiorowego (komunikacyjne) i informacji pasażerskiej na obszarze, na którym realizowane są kolejowe przewozy pasażerskie o charakterze aglomeracyjnym lub wojewódzkim. W ramach jednej elektronicznej platformy zostaną zintegrowane bilety wielu pomorskich organizatorów publicznego transportu zbiorowego, działających w różnych systemach taryfowych: kolejowym, lokalnej komunikacji dowozowej (drogowej, szynowej).  System wsparze podróżnych w planowaniu podróży, co znacząco podniesie standard korzystania ze środków multimodalnego transportu publicznego i zwiększy wykorzystanie systemów kolejowych w miastach Pomorza.

Kolejnym intersującym przykładem projektu realizowanego z wykorzystaniem funduszy unijnych jest modernizacja linii kolejowej nr 52 na odcinku Lewki – Hajnówka. Prace realizowane są w ramach programu operacyjnego Polska Wschodnia. Co ważne, w ramach tego projektu podpisane zostały umowy na 1,6 mld zł, co stanowi 100% dostępnych środków. Zatwierdzone płatności to 0,9 mld zł, a więc 59%.

Wracając do samej linii 52 dzięki realizowanym pracom możliwe będzie przywrócenie ruchu pasażerskiego i towarowego, gdzie maksymalna prędkość dla pociągów towarowych będzie wynosić 60 km/h, a dla pociągów pasażerskich 100 km/h. W tym miejscu można zastanowić się dlaczego nie 120km/h? Jak wyjaśnia CUPT jest to decyzja beneficjenta, a więc PKP PLK. Prowadzone prace mają prowadzić do eliminacji barier architektonicznych dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się, zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego, podróżnych, przewożonych towarów oraz ruchu drogowego na przejazdach kolejowych.

Dzięki realizacji inwestycji na linię kolejową nr 52 po prawie 25 latach wróciły pociągi towarowe. Inwestycja ożywi zatem regionalne i międzynarodowe połączenia kolejowe. Ponowne uruchomienie przewozów pasażerskich pozwolić ma na poprawę dostępności komunikacyjnej dla mieszkańców gmin znajdujących się w obrębie linii. Jednocześnie, wznowienie ruchu kolejowego w sąsiedztwie Puszczy Białowieskiej zminimalizuje negatywny wpływ transportu samochodowego na środowisko naturalne i sprawi, że tereny będą bardziej dostępne dla turystów. Celem zasadniczym projektu jest bowiem wprowadzenie konkurencji dla transportu samochodowego. Znaczną część ruchu ma przejąć kolej.