W najbliższą sobotę rozpoczynają się trzydniowe obchody 175 rocznicy przyjazdu pierwszego pociągu do Piły. Świętowanie odbędzie się na dworcu PKP Piła Główna oraz w Muzeum Kolei.
Pierwszy pociąg dojechał do Piły 27 lipca 1851 roku, z królem pruskim Wilhelmem IV na pokładzie. Było to uroczyste otwarcie linii kolejowej Krzyż – Bydgoszcz.
Święto polskiej kolei rozpocznie przejazd pociągu specjalnego na trasie Piła Główna– Krzyż – Piła Główna. Będzie to skład SA132, który z Piły odjedzie o godz. 10:00 i przyjedzie do Krzyża o 10:42. Po godzinnym postoju odjedzie z Krzyża o 11:42 i dojedzie do Piły o 12:21. Pociąg specjalny przywita na dworcu Piła Główna Orkiestra im. Zdzisława Nawrota działająca przy Miejsko-Gminnym Centrum Kultury w Kaczorach.
O 12:30 rozpocznie się zaś spacer z przewodnikiem po zabytkowym dworcu. Wycieczkę poprowadzi Piotr Rogoziński z Koła Miłośników Kolei w Pile.
Na 13:30 organizatorzy zaplanowali zaś oficjalne otwarcie Muzeum Kolei w Pile, choć placówka jest jeszcze na etapie organizacji. Ale już udostępnia swoje zbiory. Ceremonia będzie miała miejsce na peronie nr 1 dworca Piła Główna.
W niedzielę i poniedziałek na gości czekają kolejne atrakcje. Będzie można bowiem zwiedzać Muzeum Kolei – okolicznościową wystawę z prezentacją pamiątek i materiałów archiwalnych z węzła kolejowego w Pile. Jak również odbyć historyczny spacer po dworcu, czy też podziwiać Kolejkę Parkową Pecna. Jest to unikatowe dzieło Roberta Bociana, który tworzy wierne, jeżdżące repliki polskich parowozów i wagonów w skali 1:10. Odbędzie się również finał konkursu fotograficznego „Mam pociąg na kolej”.
Zwieńczeniem obchodów będzie poniedziałkowa (27 lipca) konferencja pt. „W 175. rocznicę przyjazdu pierwszego pociągu do Piły”. Uczestnicy zapoznają się z referatami na temat Królewskiej Kolei Wschodniej, czy historii węzła kolejowego w Pile. Poznają także wpływ kolei na rozwój Piły. Obchody pilskie wpisują się także w jubileusz 100-lecia powstania przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe i ustanowionego uchwałą Sejmu RP roku 2026 – Rokiem Polskiej Kolei.
Bogata historia kolei w Pile
175 lata temu do miasta zawitał pierwszy pociąg, ale dynamiczny rozwój węzła kolejowego zaczął się w latach 1871-74, gdy wybudowano parowozownię z centralną obrotnicą – jak na ówczesne czasy była to bardzo nowoczesna konstrukcja. I zachowała się do dnia dzisiejszego w pierwotnej formie.
W 1879 pociągi z Piły zaczęły jeździć do Poznania, potem uruchamiano kolejne linie, m.in. do Wałcza i Czarnkowa. Rozbudowa stacji miała także związek z budową linii kolejowej do Tczewa przez Chojnice.
Piła była ważnym węzłem kolejowym przez kolejne dekady. W 1945 roku miasto wróciło do Polski, ale wojna spowodowała ogromne zniszczenia tkanki miejskiej, w tym i infrastruktury kolejowej. Szybko udało się je usunąć i Piła odzyskała swój kolejowy status.
Pierwszy budynek dworcowy powstał jeszcze w 1851 roku niedaleko rzeki Gwdy. Obecny budynek dworca głównego wybudowano w latach 1871-1874. W 2010 roku zespół dworca kolejowego w Pile trafił na listę zabytków. Chroniony status ma nie tylko budynek samego dworca, ale także inne zabytki, np. tunel łączące perony i tunel prowadzący z dworca na miasto, budynek nastawni, lokomotywownia z wyposażeniem oraz wieża wodna.
Dworzec w Pile na początku XX wieku ( Fot. Wikimedia Commons)
Fot. PKP PLK S.A.