Prawie 300 mln euro otrzymają PKP Polskie Linie Kolejowe na kontynuowanie budowy polskiego odcinka magistrali Rail Baltica. Pieniądze pochodzą z programu CEF Transport 2024 „Łącząc Europę”.
Dotacja z CEF na Rail Baltica to największa część z puli pieniędzy, jakie pozyskała Polska w ostatniej edycji konkursu. Ogółem bowiem Bruksela przyznała nam 450 mln euro na rozwój infrastruktury kolejowej i morskiej. Przy czym zarządca polskiej infrastruktury kolejowej otrzyma 294 mln euro na realizację Rail Baltica na odcinku linii nr E75 Knyszyn-Osowiec. To około 1,25 mld zł. Drugie zadanie, na które otrzymają pieniądze PKP PLK to budowa systemu bezpieczeństwa ERTMS. W tym przypadku dotacja wyniesie blisko 95 mln euro, czyli równowartość ponad 400 mln zł. Wstępne deklaracje o przyznaniu przez UE środków na oba projekty otrzymaliśmy co prawda jeszcze w lipcu, ale teraz zapadły już ostateczne decyzje. Dokumenty potwierdzające, że PKP PLK otrzymają dotacje na oba zdania wręczyła prezesowi Piotrowi Wyborskiemu Magdalena Kopczyńska, szefowa DG MOVE (Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu KE).
Odcinek Knyszyn-Osowiec liczy około 30 km i jest częścią większego projektu na Rail Baltica, czyli modernizacji ponad 100 km trasy od Białegostoku do Ełku. Pociągi, po zakończeniu prac, pojadą z prędkością do 200 km/h.
Ponadto w ramach kolejowej transzy spółka CPK otrzyma ponad 18 mln euro dotacji, czyli około 76 mln zł. Środki te wyda na opracowanie dokumentacji projektowej dla odcinka Kolei Dużych Prędkości od Katowic do granicy Polski z Czechami.
Czwarty dotacyjny projekt to poszerzenia toru wodnego do portu Świnoujście. Inwestycja obejmie odcinek o długości 34 km, a tor wodny poszerzymy z obecnych 200 m szerokości do 500 m. To zapewni zwiększenie przepustowości. Na ten cel Polska otrzyma ponad 44 mln zł, to prawie 190 mln zł.
Potrafimy unijne środki efektywnie zamieniać na realną infrastrukturę. Przyspieszamy na kolei, zwiększamy przepustowość i bezpieczeństwo na drogach, wzmacniamy porty morskie oraz porty lotnicze, a nasza infrastruktura staje się nowoczesna i przystępna – podkreślił Dariusz Klimczak, minister infrastruktury.
Przyszłość CEF
Dotacja z CEF na Rail Baltica to tylko jeden z wielu podobnych projektów kolejowych z dofinansowaniem unijnym. Polska do tej pory pozyskała z funduszu CEF ponad 7,9 mld euro (około 33 mld zł) na realizację 130 projektów. W ramach perspektywy 2021-2027 Polska otrzymała ponad 12,7 mld zł dofinansowania. Przede wszystkim na inwestycje na liniach kolejowych będących częścią europejskich korytarzy sieci TEN-T.
Polsce zależy na utrzymaniu CEF w kolejnych latach. I na ten temat odbyły się rozmowy w Ministerstwie Infrastruktury z udziałem przedstawicieli tego resortu oraz ministerstw finansów, funduszy i polityki regionalnej oraz MON i MSZ. Spotkanie dotyczyło Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej (WRF 2028–2034) i w tym przyszłości Instrumentu „Łącząc Europę” (CEF).
Magdalena Kopczyńska, dyrektor generalna DG MOVE, poinformowała, że Komisja Europejska zaproponuje zwiększenie budżet CEF dla transportu z 25 mld euro do ponad 51 mld euro. Wydatki na samą mobilność wojskową wzrosną aż dziesięciokrotnie – z 1,7 do ponad 17 mld euro. W tym przypadku chodzi często o finansowanie projektów mających podwójne zastosowanie, zarówno wojskowe, jak i cywilne.
To kolejne możliwości dla Polski, by kontynuować inwestycje w kluczowe połączenia kolejowe, porty morskie i projekty o podwójnym –cywilno-wojskowym – zastosowaniu. Kontynuacja Instrumentu CEF ze wzmocnionym budżetem, to szansa na dalszy rozwój polskich portów, kolei i infrastruktury transgranicznej – powiedział Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.