Branża kolejowa ostrzega przed skutkami odroczenia zmian w finansowaniu Funduszu Kolejowego i dlatego apeluje do premiera o kontynuację prac legislacyjnych w tym kierunku.
Bez reformy Funduszu Kolejowego grozi Polsce utratą środków z UE, wzrostem kosztów inwestycji, opóźnieniami przetargów oraz problemami z realizacją Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Dlatego Izba Gospodarcza Transportu Lądowego oraz Railway Business Forum zorganizowały briefing przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, podczas którego przedstawiły możliwe bardzo negatywne skutki dla Polski, jeśli nadal będziemy odkładali reformę Funduszu Kolejowego.
Organizacje zaapelowały o kontynuację zaawansowanych już prac nad reformą Funduszu, a także omówiły szczegóły apelu skierowanego w tej sprawie do premiera Donalda Tuska. Przedstawiciele branży wskazali na pięć kluczowych konsekwencji, jakie niesie za sobą opóźnienie i niepewność wejścia w życie reformy funduszu:
- Podważa realność Zintegrowanej Sieci Kolejowej
4700 km nowych linii kolejowych wymaga stabilnego, wieloletniego finansowania.
- Wymusza kolejne opóźnienia przetargów
Brak pewności finansowania oznacza przesuwanie decyzji, przetargów i realizacji inwestycji.
- Zagraża rozwojowi polskich firm
Niestabilny rynek inwestycji ogranicza możliwości rozwoju potencjału polskich wykonawców i przemysłu.
- Osłabia bezpieczeństwo Polski
Opóźnianie rozwoju infrastruktury kolejowej ogranicza zdolność państwa do zapewnienia sprawnego transportu ludzi, sprzętu i zaopatrzenia w sytuacji zagrożenia.
- Zwiększa koszty i grozi utratą środków UE
Kumulacja zamówień oznacza wzrost cen oraz problemy z wykonawstwem i logistyką. Sztywne terminy m.in. w CEF oznaczają realne ryzyko utraty dostępnego finansowania.
Nie zwlekajmy
I żeby te scenariusze się nie spełniły, nie możemy dłużej odkładać reformy finansowania Funduszu Kolejowego. Jest to bowiem podstawowe narzędzie zapewniające środki na inwestycje branżowe.
Rynek kolejowy miał dostać przewidywalne finansowanie już od stycznia 2027 roku. Dziś słyszymy jednak o przesunięciu reformy na 2028 rok, a to oznacza kolejne ryzyko dla inwestycji. Nie da się budować silnych polskich firm, rozwijać local content i krajowego przemysłu, jeśli kolej funkcjonuje w sztywnych ramach finansowania budżetowego i unijnego i bez wieloletniej stabilizacji, jaką zapewnia Fundusz Kolejowy, skonstruowany na wzór rozwiązania w sektorze dróg. Fundusze unijne są wielką szansą, ale mają terminy, ograniczenia i konkretne przeznaczenie. Jeśli nie zapewnimy stabilnego Funduszu Kolejowego, narazimy branżę na opóźnienia, dołki inwestycyjne i utratę części środków. Kolej, tak samo jak drogi, potrzebuje również finansowania krajowego, które będzie stabilizowało poziom inwestycji w kolejnych latach, w szczególności na przełomie perspektyw unijnych. Tylko przewidywalność zapewni polskim firmom perspektywę rozwoju. Nikt nie chce jechać pociągiem, który co chwilę hamuje – tak samo nie można tak prowadzić inwestycji kolejowych – mówi Marita Szustak, prezes Izby Gospodarczej Transportu Lądowego.
Chcemy, aby inwestycje kolejowe mogły być prowadzone stabilnie i przewidywalnie – tak jak od lat dzieje się to na drogach. Dziś jest do tego dobry klimat polityczny: kolej coraz wyraźniej staje się sprawą ponad podziałami, a przedstawiciele różnych opcji deklarują poparcie dla ustawy o Funduszu Kolejowym. Rynek jest gotowy, wykonawcy są gotowi, pasażerów przybywa, a kolej ma strategiczne znaczenie nie tylko dla transportu, ale także dla bezpieczeństwa państwa. Dlatego odkładanie reformy na 2028 rok jest nie do przyjęcia. Jeśli naprawdę chcemy przestawić wajchę na kolej, Fundusz Kolejowy musi zostać zreformowany teraz – komentuje Adrian Furgalski, przewodniczący Railway Business Forum.
Briefing stanowił kontynuację dla listu otwartego, który na początku września br. trzy organizacje skierowały do premiera. List dotyczył terminu wejścia w życie reformy Funduszu Kolejowego, a także podnoszenia opłat przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz planów dopuszczenia na polskiej sieci drogowej tzw. megaciężarówek. Pełna treść listu dostępna jest pod adresem: https://igtl.pl/content/list-otwarty-igtl-rbf-znpk-do-prezesa-rady-ministrow-ws-dzialan-na-rzecz-kolei.