W 2025 r. średnia prędkość pociągów towarowych w Polsce wyniosła 28,8 km/h, co oznacza wzrost o 5,5% względem 2024 r. Wyższe wartości potwierdzają także szczegółowe analizy z systemu SEPE2 dla pociągów towarowych i intermodalnych, wskazując na poprawę efektywności przewozów. Pociągi intermodalne osiągają wyższą średnią prędkość w porównaniu z innymi składami towarowymi.
Wczoraj podaliśmy informacje dotyczące prędkości pociągów pasażerskich w 2025 roku. Urząd Transportu Kolejowego wyliczył, że wyniosła ona w tamtym roku 55,6 km/h, czyli nieznacznie, bo tylko o 0,4 km/h więcej w porównaniu z rokiem 2024. Tymczasem w przypadku sektora towarowego wyniki są procentowo jeszcze lepsze. Bowiem pociągi towarowe w 2025 jeździły szybciej – i to znacznie – w stosunku do 2024 roku.
Szybkość składów towarowych jest określana dwiema metodami: na podstawie danych sprawozdawczych przewoźników kolejowych oraz z wykorzystaniem danych Systemu Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej (SEPE2). Dane sprawozdawcze przewoźników pokazują, że w 2025 r. średnia prędkość handlowa pociągów towarowych dla całego rynku wzrosła do 28,8 km/h wobec 27,3 km/h rok wcześniej.
Analizy oparte na SEPE2 potwierdzają tendencję wzrostu średniej prędkości. I w 2025 r. wyniosła ona:
- 32 km/h – liczona jako średnia arytmetyczna ze średnich prędkości wszystkich 379,2 tys. pociągów towarowych wytrasowanych w 2025 r. (wobec 30,7 km/h w 2024 r.);
- 22 km/h – liczona jako iloraz drogi i czasu. Taki wynik powstaje przy podzieleniu łącznej pracy eksploatacyjnej w 2024 r. (64 032 114 pociągokilometrów) przez łączny czas przejazdu pociągów towarowych (2 909 024 godzin). W 2024 r. prędkość liczona w ten sposób wyniosła 20,5 km/h.
Mat. UTK
Szybszy intermodal
Pociągi intermodalne osiągały jeszcze wyższe wartości. Średnia prędkość dla tych składów w 2025 r. obliczona z wykorzystaniem danych z systemu SEPE2 wyniosła:
- 39,7 km/h – liczona jako średnia arytmetyczna ze średnich prędkości wszystkich 58,6 tys. pociągów intermodalnych wytrasowanych w 2025 r. (wobec 37,4 km/h w 2024 r.). W porównaniu rok do roku nastąpił wzrost o 2,2 km/h.
- 32,2 km/h – liczona według wzoru prędkości (iloraz drogi i czasu). Taki wynik powstaje przy podzieleniu łącznej pracy eksploatacyjnej w 2025 r. (14 756 441 pociągokilometrów) przez łączny czas przejazdu pociągów intermodalnych (458 096 godzin). W 2024 r. prędkość liczona w ten sposób wyniosła 28,1 km/h.
Pociągi intermodalne trasowane przez zarządcę infrastruktury na odcinkach powyżej 150 km stanowiły 61% (wobec 62,2% w 2024 r.) wszystkich tras pociągów intermodalnych uruchomionych na sieci PKP PLK. A ich średnia prędkość wynosiła 43,1 km/h (41,1km/h w 2024 r.).
Dane z SEPE2 obejmują wyłącznie przejazdy po sieci zarządzanej przez PKP PLK i nie odzwierciedlają pełnego czasu realizacji całej relacji handlowej od nadawcy do odbiorcy. Szczególnie widoczne jest to na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej oraz na odcinkach z różnym rozstawem torów. Tam dodatkowe procedury techniczne i administracyjne znacząco obniżają średnią prędkość ruchu. Przykładem są przejścia Brest Siewierny – Małaszewicze oraz Park Bug – Kobylany. Średnie prędkości pociągów intermodalnych wynoszą tutaj odpowiednio około 6 i 5,5 km/h przy kilku tysiącach zrealizowanych przejazdów.