Przez 10 lat funkcjonowania tunelu Świętego Gotarda w szwajcarskich Alpach, przejechało przez niego 276 tys. pociągów towarowych oraz 169 tys. składów pasażerskich. Wynik byłby jeszcze lepszy, gdyby nie to, że w 2023 roku na rok zamknięto zachodni tunel.
Tunel bazowy Świętego Gotarda powstał pod masywem przełęczy Św. Gotarda. Został otwarty 1 czerwca 2016 roku. Ma 57 km długości przez co pozostaje najdłuższym tunelem kolejowym na świecie. Stał się on jednym z kluczowych elementów kolejowego korytarza towarowego Genua – Rotterdam. Wraz z tunelem bazowym Ceneri (otwartry w 2020 roku), który usprawnił transport regionalny w Ticino, oraz z tunelem bazowym Lötschberg, stanowi on centralny element Nowej Linii Kolejowej przez Alpy (NRLA).
Tunel św. Gotarda znacznie skrócił pociągom drogę ze Szwajcarii do Włoch, a przez to wpłynął na podniesienie atrakcyjności kolejowych przewozów między północnymi krajami Europy a Włochami. Przez 10 lat przez tunel przejechało 276 tys. pociągów towarowych oraz 169 tys. pasażerskich. Dziennie przez tunel przejeżdża około 16,5 tys. pasażerów. Przed otwarciem nowej trasy przez Alpy przejeżdżało pociągami 9 tys. osób.
Dziś chciałbym podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego monumentalnego projektu, niezwykłego szwajcarskiego osiągnięcia, uznawanego i podziwianego na całym świecie. Podziękowania kieruję również do pracowników Szwajcarskich Kolei Federalnych (SBB), którzy codziennie poświęcają się obsłudze Tunelu Bazowego Świętego Gotarda. W ciągu ostatnich dziesięciu lat tunel fundamentalnie zmienił ruch transalpejski i wzmocnił europejską oś północ-południe – podkreśla Vincent Ducrot, dyrektor generalny SBB.
Czas podróży między Lugano, Locarno i Bellinzoną (stolica kantonu Ticino) skrócił się o połowę. Obecnie podróż z Zurychu do Lugano zajmuje mniej niż dwie godziny, czyli o około 50 minut krócej niż w 2015 roku. Pociąg Zurych – Mediolan jedzie w czasie krótszym niż 3 godziny i 20 minut – szybciej o 45 minut.
Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na usługi przewozowe. Od prawie dwóch lat pociągi pasażerskie kursują co 30 minut w obu kierunkach na osi północ-południe. SBB zwiększa przepustowość, uruchamiając dodatkowe pociągi w razie potrzeby, na przykład w świąteczne weekendy.
Towarowe jeżdżą szybciej
Dzięki tunelowi św. Gotarda szybciej jeżdżą pociągi towarowe, które mogą też być zastawiane z większej liczby wagonów niż wcześniej. Natężenie ruchu na osi Gotarda znacznie wzrosło, co oznacza przenoszenie ruchu towarowego z dróg na kolej. SBB przekonują, że nadal istnieje potencjał dalszego rozwoju, ponieważ obecnie wykorzystywana jest tylko część przepustowości. Dlatego kluczowe jest pełne wykorzystanie całej przepustowości, aby wzmocnić przesunięcie modalne i tym samym odciążyć ruch drogowy.
Warto dodać, że choć liczba pociągów jeżdżących przez tunel jest podobna do tej sprzed jego otwarcia, to jednak znacznie wzrosła masa przewożonych ładunków. Teraz przez Alpy kolej przewozi około 24 mln ton towarów rocznie, a wcześniej było to poniżej 18 mln ton.
Trasa panoramiczna pozostała
Mimo otwarcia tunelu nadal funkcjonuje historyczna trasa górska (powstała w 1882 roku), gdyż ma ona wciąż duże znaczenie zwłaszcza dla turystycznego transportu kolejowego. Kolej Südostbahn (SOB) uruchamia bowiem pociągi „Treni Gottardo”, którymi codziennie podróżuje 1400 pasażerów. Ponadto jest to alternatywna trasa na wypadek zamknięcia tunelu św. Gotarda, jak miało to miejsce w 2023 roku podczas częściowego zamknięcia spowodowanego wykolejeniem pociągu towarowego. (patrz ramka). Atrakcją turystyczną są zaś podróże pociągami panoramicznymi Gotthard Panorama Express.