Spółka Centralny Port Komunikacyjny zakończyła nabywanie gruntów w ramach Programu Dobrowolnych Nabyć (PDN) na terenie objętym Decyzją Lokalizacyjną dla Lotniska. Zaawansowany jest także wykup nieruchomości na potrzeby Kolei Dużych Prędkości.
Program Dobrowolnych Nabyć to unikalny instrument nabywania gruntów pod inwestycje celu publicznego Port Polska. Spółka CP kupiła zdecydowaną większość budynków mieszkalnych na obszarze przyszłego lotniska.
To wielki sukces spółki, a w szczególności zespołu odpowiedzialnego za nabywanie nieruchomości na potrzeby budowy nowego lotniska. Osiągnięte rezultaty przekroczyły nasze oczekiwania. Decyzja o wznowieniu realizacji programu, podjęta w lipcu 2024 roku, dała właścicielom możliwość sprzedaży nieruchomości na atrakcyjnych warunkach. Dzięki temu będzie im łatwiej rozpocząć nowe życie, w innym miejscu, a nam pozwoli „wbić pierwszą łopatę” i rozpocząć etap realizacyjny budowy nowego węzła komunikacyjnego w Polsce – powiedział dr Filip Czernicki, prezes zarządu Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Ostatecznie na udział w programie nie zdecydowali się właściciele tylko 35% ogółu powierzchni. Do końca grudnia 2025 roku nabyto 2526 działek o łącznej powierzchni 2508,5 h. Spośród 310 budynków mieszkalnych na terenie przyszłego lotniska CPK nabył ostatecznie 235 obiektów. Oznacza to pozyskanie 76% wszystkich budynków znajdujących się w granicach objętych Decyzją Lokalizacyjną.
Realizacja PDN to dobry przykład dla innych inwestycji publicznych planowanych w Polsce. Płyną z niego korzyści nie tylko dla osób, których nieruchomości są przejmowane na atrakcyjnych dla nich warunkach, ale także dla spółki, która dzięki temu może sprawnie realizować program inwestycyjny – a tym samym dla Skarbu Państwa, który go finansuje. Program pozwala właścicielom sprzedać nieruchomość znacznie wcześniej, zanim dojdzie do wywłaszczenia za odszkodowaniem i rozpoczęcia robót budowlanych. To narzędzie zostało wymyślone po to, żeby złagodzić społeczne skutki przygotowań do inwestycji publicznych – mówi Maciej Lasek, wiceminister infrastruktury i Pełnomocnik Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.
PDN pod kolej
W ramach programu inwestycyjnego Port Polska powstanie nie tylko nowe lotnisko, ale też pierwsze linie Kolei Dużych Prędkości, dworce i przystanki kolejowe, huby intermodalne czy nowa sieć dróg.
Budowanie świadomości i poczucia nieuchronności inwestycji wymagało czasu. Pozyskiwanie gruntów jest procesem bardzo złożonym – szczególnie tu, gdzie istnieje ogromne rozdrobnienie własności ziemi. Działki w większości są małe, czasem o nieuregulowanym statusie własnościowym. Podchodzimy do tego procesu z wrażliwością i zrozumieniem wobec potrzeb właścicieli nieruchomości. Warto jednocześnie podkreślić, że Program Dobrowolnych Nabyć został pozytywnie zweryfikowany przez Najwyższą Izbę Kontroli, co dało nam zielone światło do jego rozwijania i stosowania w ramach kolejnych inwestycji – wskazuje Rafał Garpiel, pełnomocnik zarządu ds. nieruchomości i rozwoju otoczenia, dyrektor pionu relacji i nieruchomości Centralnego Portu Komunikacyjnego.
W przypadku Kolejowego Programu Dobrowolnych Nabyć, ze względu na liniowy charakter inwestycji kolejowych, zaproszenia kierowane są do właścicieli nieruchomości zabudowanych znajdujących się w obszarze realizacji inwestycji.
Natomiast zawsze podstawę do określenia warunków nabycia nieruchomości przez spółkę stanowi indywidualna wycena nieruchomości, sporządzana przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego z uwzględnieniem wszystkich jej szczegółowych parametrów. Co do zasady oferta spółki uwzględnia bonusy w wysokości 20% do wartości gruntu oraz 40% do wartości budynków i innych naniesień albo cenę równą wartości odtworzeniowej bez stopnia zużycia. Zawsze wybierany jest wariant korzystniejszy dla właściciela.
Natychmiastowa wykonalność
Wydana przez Wojewodę Mazowieckiego w styczniu 2025 r. Decyzja Lokalizacyjna dla nowego lotniska oznacza, że grunty na potrzeby inwestycji w momencie uzyskania przez nią ostateczności staną się własnością spółki (dojdzie do ich wywłaszczenia). Sama decyzja stanie się ostateczna po rozpatrzeniu przez Ministra Finansów i Gospodarki złożonych od niej odwołań. Wysokość odszkodowań za te nieruchomości jest ustalana przez Wojewodę Mazowieckiego na podstawie odrębnych decyzji. W grudniu 2025 r. Wojewoda Mazowiecki nadał rygor natychmiastowej wykonalności Decyzji Lokalizacyjnej dla Lotniska.
Proces wywłaszczeniowy w obszarze pierwszego etapu budowy Lotniska zakończy się w 2026 roku. I będzie kontynuowany na obszarach kolejnych zadań programu inwestycyjnego Port Polska, w tym przede wszystkim na odcinku linii Kolei Dużych Prędkości Warszawa – Łódź oraz obszarze tzw. Węzła Wschodniego nowego lotniska budowanego w Baranowie.