Kolej na świecie Wiadomości

120 lat temu uruchomiono Wuppertaler Schwebebahn – najdłuższą kolej podwieszaną na świecie

120 lat temu uruchomiono Wuppertaler Schwebebahn – najdłuższą kolej podwieszaną na świecie Testy pierwszych wagonów, 1898 rok. Fot. WSW Wuppertaler Stadtwerke GmbH

Dokładnie 120 lat temu uruchomiono pierwszy odcinek obecnie najdłuższej linii kolei podwieszanej na świecie. Chodzi o Schwebebahn w Wuppertalu. Pierwsze podwieszane pociągi kursowały w Niemczech już od 1901 roku.

Dzisiaj, 1 marca 2021 roku swoje 120 urodziny od otwarcia pierwszego odcinka, obchodzi Schwebebahn w Wuppertalu. Jest to obecnie najdłuższa linia kolei podwieszanej na świecie, licząca 13,3 kilometra. Pierwszy odcinek z Kluse do Wuppertal ZOO, która w całości przebiegała nad rzeką Wupper na wysokości około 12 metrów nad wodą. Co ciekawe z całej ponad 13 kilometrowej trasy, niemalże 10 km przebiega nad wodą.

Linia kolejowa została zaprojektowana przez Eugena Langena, który nieco wcześniej skonstruował pierwszą na świecie kolejkę podwieszaną, która została zainstalowana w Dreźnie. Długość drezdeńskiej trasy to zaledwie 273,8 metra.

Baza taborowa Wuppertalskiej kolei podwieszanej znajduje się na Vohwinkel Schwebebahn – zachodnim, końcowym przystanku Schwebebahn. Na całej trasie znajduje się 20 przystanków. Obsługiwane one są w godzinach szczytu nawet przez 21 pociągów. Do niedawna tabor stanowił 27 pojazdów z początku lat 70 XX wieku oraz historyczny wagon z 1900 roku, którym podróżował sam ostatni niemiecki cesarz – Wilhelm II. Wagony napędzane są 4 silnikami o mocy 45 kW każdy. Pojazdy mogą poruszać się z prędkością 60 km/h, a w trakcie podróży maksymalny przechyl wagonu to 15 stopni.

W 2011 roku Wuppertaler Schwebebahn zamówiło 31 pociągów GTW Generation 15 od Stadlera. Są to trójczłonowe jednostki o łącznej długości 24 metrów. Są napędzane przez cztery silniki indukcyjne. Pudło tych jednostek jest wykonane z lżejszego aluminium. Pierwsze takie pociągi rozpoczęły regularne kursy już w 2016 roku.

Warto wspomnieć, że na 120 lat swojej działalności, raz doszło do tragicznego w skutkach wypadku, w którym śmierć poniosło 5 pasażerów, natomiast 47 zostało rannych. Było to 12 kwietnia 1999 roku, pociąg najechał przy prędkości 50 km/h na pozostawiony przez robotników metalowy element, tzw. pazur. Jeden z wagonów wypadł z szyn i spadł do rzeki.

Początkowo kolej podwieszana miała służyć tylko do przewozu węgla

W 1826 roku przedsiębiorca Friedrich Harkort zlecił wykonanie modelu kolei podwieszanej. Wynalazcą pociągu był angielski inżynier Henry Robertson Palmer. Skonstruował system zawieszenia jednoszynowej kolejki podwieszanej do transportu towarów. Harkort chciał zrealizować taką kolej do transportu węgla z Zagłębia Ruhry do Elberfeld. Swoim modelem chciał wzbudzić zainteresowanie mieszkańców i radnych miasta Elberfeld. Mimo początkowo przychylnego odbioru pomysłu przez miejscowych dostojników, ostatecznie zwyciężył sceptycyzm i projekt został odłożony na bok.

Dopiero w 1887 r. projekt kolejki podwieszanej ponownie ruszył wraz z utworzeniem komisji kolejowej przez miasta Barmen i Elberfeld. Celem komisji było stworzenie nowoczesnego i wydajnego systemu kolejowego. W 1889 roku przedsiębiorstwo Siemens & Halske złożyło radzie miejskiej ofertę na budowę kolejki i rok później otrzymała kontrakt. Kiedy przyszło do konkretnego projektu nowego systemu ruchu, pojawił się nowy gracz w postaci producenta pojazdów z Kolonii Van der Zypen & Charlier. Firma zabezpieczyła patent inżyniera Eugena Langena.

System kolejowy, który został opracowany przez byłego rządowego budowniczego, a później kierownika budowy kolei podwieszanych Wilhelma Feldmanna na podstawie pomysłu Langena, był również w stanie zademonstrować firmę na własnym torze testowym w Kolonii-Deutz. Tam początkowo eksperymentowano z systemem dwuszynowym, ale potem zdecydowano się na wariant, który został wdrożony później, w którym wagony wiszą tylko na jednej szynie.

Chińczycy z krótszą trasą, ale z autonomicznymi jednostkami

Niedawno Chińczycy przeprowadzali testy podwieszanego pociągu w Wuhan. Nazwali go “Sky Train” i pod koniec 2020 roku został on dopuszczony do eksploatacji. Wyróżnia go to, że jest w całości autonomiczny i dostosowany do obsługi połączeń z prędkością 80 km/h. Co więcej, pociągi te będą nawet pięcioczłonowe. Mimo wszystko chińska trasa będzie krótsza o blisko 3 kilometry od tej niemieckiej. Na 10,5 kilometrowej linii autonomiczne pociągi będą obsługiwać 6 stacji – więcej informacji.

Fot. WSW Wuppertaler Stadtwerke GmbH
Prace fundamentowe w Wupper. Fot. WSW Wuppertaler Stadtwerke GmbH
Nowe pociągi od Staldera, GTW Generation 15. Fot. Alexandre Prevot