PKP Polskie Linie Kolejowe zawarły umowy licencyjne na bezterminowe korzystanie i rozwijanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie ochrony przed hałasem i drganiami. Opracowane szczegółowe wytyczne stanowić będą fundament przyszłych inwestycji i działań mających na celu zmniejszenie uciążliwości związanych z ruchem kolejowym. Wartość projektów to ponad 6 mln zł.
Tory z ochroną przed hałasem i drganiami dzięki współpracy kolei z naukowcami. PKP PLK SA współpracuje z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju od 2017 r., aby zbadać skuteczność kilku rodzajów rozwiązań ograniczających hałas i wibracje u jego źródła. Chodzi też o opracowanie wytycznych określających skuteczność wprowadzanych nowych rozwiązań i zakres ich stosowania (adekwatnie do skali przekroczeń).
W wyniku realizacji dwóch projektów powstały też produkty objęte ochroną patentową, które mają szansę w przyszłości na szerokie zastosowanie w branży kolejowej. Należą do nich: mata tłumiąca, podkładka podpodkładowa oraz tłumik przyszynowy. Projekty powstały w dwóch konsorcjach, których liderem była Politechnika Warszawska.
W ramach pierwszego z projektów opracowano próbki, prototypy czterech rodzajów rozwiązań antywibracyjnych. W tym opatentowany prototyp maty tłumiącej. Naukowcy opracowali innowacyjną metodę produkcji maty. Warstwa wewnętrzna jest podzielona przegrodami, wypełniona luźnym materiałem np. ścinki/wióry z recyklingu opon samochodowych. Mata ma na celu tłumienie drgań powstających wskutek przejazdu pociągów. Skuteczność tych rozwiązań była badana w zakresie ograniczenia poziomu wibracji przenoszonych z torów na budynki oraz na ludzi przebywających w budynkach. Naukowcy wykonali również badania laboratoryjne trwałości eksploatacyjnej, m.in. trwałości materiałów i ich odporność na warunki atmosferyczne. Badania poprzedzono zaawansowanym modelowaniem zachowania się materiałów w różnych warunkach.
Mniej hałasu
Podobne założenia naukowcy przyjęli w drugim projekcie, w ramach którego powstały prototypy rozwiązań ograniczających poziom hałasu od ruchu kolejowego. Za pomocą analiz numerycznych eksperci zoptymalizowali parametry geometryczne i materiałowe. Następnie zaś przeprowadzili badania skuteczności absorberów (tłumików) przyszynowych i torowych. Badania wykonali na poligonie Laboratorium Wydziału Inżynierii Lądowej PW oraz na odcinku linii nr 9 w okolicach Nowego Dworu Mazowieckiego i Pomiechówka. Pomiary hałasu na czynnej linii kolejowej (podczas rzeczywistych przejazdów pociągów) pozwoliły na ocenę efektywności ww. rozwiązań.
Wytyczne dla przyszłych inwestycji
Tory z ochroną przed hałasem i drganiami – to ważne założenie w kontekście inwestycji infrastrukturalnych. Kluczowym efektem obu projektów są bowiem wytyczne, określające wymaganą skuteczność nowych rozwiązań oraz zakres ich stosowania. Pozwolą one na zmniejszenie kosztów eksploatacyjnych, poprzez właściwy dobór środków minimalizujących adekwatnych do skali przekroczeń wartości poziomu hałasu i drgań. Wytyczne –uwzględniają wymagane/zalecane parametry techniczne, tj. rodzaj podłoża, grubość mat czy rodzaj materiału używanego do produkcji tłumików. Dzięki tym wytycznym PLK mogą w przyszłości skutecznie wdrażać rozwiązania na liniach kolejowych, przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z obowiązującymi normami.
Licencje na przyszłość
Zawarcie dwóch umów licencyjnych to istotny krok w kierunku szerokiego wdrożenia wyników projektów w praktyce. Dzięki nim możliwe będzie bezterminowe, nieodpłatne i otwarte wykorzystanie opracowanych rozwiązań. Przy zachowaniu praw autorskich i produkcyjnych przez konsorcja realizujące ww. projekty. Łączna wartość zrealizowanych projektów to ponad 6 mln zł. Znaczenie i wartość pracy wykonanej przez zespół Konsorcjum podkreślają liczne nagrody naukowe oraz szereg związanych z nimi publikacji naukowych.
Wypracowane rozwiązania nie byłyby możliwe bez aktywnego udziału Politechniki Warszawskiej. Zaangażowanie uczelni, jako lidera konsorcjum, miało kluczowe znaczenie dla realizacji tych projektów.