Górnośląskie Koleje Wąskotorowe podsumowały 172 rok swojego istnienia. Kiedyś wąskotorówka spełniała ważną rolę w systemie gospodarczym i komunikacyjnym regionu, a teraz jest jedną z turystycznych atrakcji Górnego Śląska.
W 2025 pociągi pasażerskie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych przejechały dokładnie 8407,37 km. Przewiozły 29 961 pasażerów, co oznacza wzrost aż o 16% w stosunku do 2024 roku.
W tamtym roku sezon ruszył tradycyjnie 1 maja, na początek długiego, majowego weekendu. 17 maja wąskotorówka wzięła udział w „Kolejowej Nocy Muzeów”. Zaś w pierwszą sobotę czerwca odbyła się Industriada – święto Szlaku Zabytków. W jego trakcie miłośnicy kolei mogli zobaczyć np. pokaz spawania szyn!
Letni sezon przewozowy ruszył w piątek, 27 czerwca, wraz z początkiem wakacji, a pociągi GKW jeździły na całej linii z Bytomia przez Tarnowskie Góry do Miasteczka Śląskiego. Wtedy też po raz pierwszy od 2010 roku kolej uruchomiła rozkładowe pociągi na całej trasie także w piątki, a nie tylko w soboty i niedziele.
Dodatkową atrakcją ubiegłorocznych wakacji była oferta specjalna – „Kultura Przemysłowa Ziemi Tarnogórskiej”. W jej ramach pasażerowie poznawali lokalną historię i tradycje. Mogli bowiem zwiedzać Hałdę Popłuczkową, czy Dzwonnicę Gwarków oraz stację Bytom Karb Wąskotorowy.
Ponadto 27 czerwca i 29 sierpnia odbyły się imprezy pod nazwą „Nocna Szychta” z wieczorno-nocną przejażdżką pociągiem do Miasteczka Śląskiego. Zaś dla miłośników kolei i teatru GKW zorganizowały teatralną grę murder mystery na pokładzie zabytkowego pociągu pod nazwą „Morderstwo w Induexpressie”. Wówczas parowóz „Ryś” ciągnął skład oraz wagon salonowy z 1912 roku. Zainteresowanie przerosło oczekiwania organizatorów, którzy musieli zorganizować w wakacje jeszcze drugą edycję tego wydarzenia.
Świętowanie jubileuszy
Na zakończenie lata Górnośląskie Koleje Wąskotorowe zorganizowały podwójny jubileusz. Pierwszą okazja do świętowania była 172 rocznica powstania GKW, a drugą – okrągła, gdyż 75 rocznica budowy parowozu Ryś. Impreza odbyła się na terenie stacji Bytom Karb Wąskotorowy (20 września), a jej największymi atrakcjami były przejazdami pociągami do Bytomia, Tarnowskich Gór oraz Miasteczka Śląskiego.
A parowóz Ryś mimo swojego zaawansowanego wieku sprawuje się bardzo dobrze. W trym roku będzie prowadził pociągi w kolejnym sezonie dzięki dobrej opiece i serwisowi, jaki zapewniają mu pracowni9cy i wolontariusze GKW. Grono tych drugich poszerzyło się zresztą w tamtym roku o kolejnych ponad 30 osób, nie tylko z Bytomia i sąsiednich miast, ale także z np. z Częstochowy, Olkusza, Rybnika, czy Krakowa oraz Wrocławia. Pełnią oni ważne role podczas zwykłej pracy wąskotorówki, np. pomagając przy obsłudze parowozu oraz pracach torowych, opiekując się rowerami, które na parkingach pozostawiają turyści. A niektórzy wcielają się też w role przewodników.
Naprawy taboru i infrastruktury
Dużym osiągnięciem GKW było w tamtym roku zakończenie naprawy głównej jednego z rumuńskich wagonów. Pojazd typu A20D-P, seria Bxhpi, był odstawiony od co najmniej 2001 roku. To cenna jednostka taborowa, nie tylko ze względu na walory historyczne. Jest to bowiem wagon całoroczny, z instalacją elektryczną i ogrzewaniem. Dzięki temu kolejarze podłączali go do składów kursujących okazjonalnie jesienią i zimą, np. w Sylwestra.
Ciekawostką może być fakt, że pierwotnie wagon miał ogrzewanie wodne, a ciepło zapewniał kocioł węglowy. Teraz podczas prac renowacyjnych technicy zainstalowali ogrzewanie nadmuchowe. Obecnie kolejarze są trakcie zaawansowanych prac remontowych przy kolejnym wagonie tego typu.
Dużym osiągnięciem górnośląskiej wąskotorówki jest kontynuacja procesu odbudowy jedynego ruchomego zabytku w zasobach GKW, czyli parowozu Tw47-2553. Prace renowacyjne wspierają finansowo Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego oraz Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach. Z ich dotacji placówka sfinansowała w 2025 roku naprawę bloków maźniczych oraz układu biegowego.
Efekty prac utrzymaniowych goście widzą na stacjach. W tamtym roku oficjalnie otwarto odnowioną stację Miasteczko Śląskie Wąskotorowe, która od wiosny 2024 była przebudowywana przez gminę Miasteczko Śląskie. GKW zyskały dzięki temu w pełni funkcjonalną stację końcową, która wyposażona jest między innymi w dwa perony, trzy tory oraz stanowisko do obrządzania parowozu.
Ponadto w ramach budowy Centrum Przesiadkowego powstał parking na ponad 140 miejsc oraz toaleta. GKW zapowiadają, że w przyszłości, po przebudowie stacji pośredniej Tarnowskie Góry Wąskotorowe oraz wykonaniu kilku innych koniecznych prac, będzie możliwe uruchomianie stałych kursów wąskotorowych pociągów do Miasteczka Śląskiego (w planach są dwa takie połączenia). Ponadto dzięki dotacji ze strony samorządu Tarnowskich Gór możliwe było wyremontowanie kolejnych 180 metrów toru w rejonie dawnej stacji Lazarówka. Ponadto udało się przeprowadzić szereg prac remontowych na innych odcinkach torów oraz przy rozjazdach.
Warto także wspomnieć o pracach budowlanych, jakie GKW prowadziły w budynku nastawni. Udało się tam wyremontować pomieszczenie dawnej kotłowni i zaadaptować je na potrzeby warsztatu oraz magazynu. Przy okazji remontu pomieszczenia wymieniono stolarkę okienną i drzwiową. Wiele zadań inwestycyjnych oraz w ramach bieżącej działalności GKW realizowały również przy wsparciu prywatnych sponsorów.