Klaster Luxtorpeda 2.0, mając na uwadze sytuację przedsiębiorców w stanie epidemii, przygotował propozycje zmian w obowiązujących przepisach prawa. Są one efektem rozmów i prac członków Klastra, którzy przygotowując je brali pod uwagę przede wszystkim wsparcie branży kolejowej w tym trudnym okresie.
Zaproponowane zmiany obejmują kilka istotnych obszarów, a co za tym idzie kilka aktów prawnych. Poniżej krótkie omówienie propozycji Klastra Luxtorpeda 2.0.
Ochrona miejsc pracy
W okresie pandemii istotne jest, aby chronić miejsca pracy. Stąd też zaproponowane zostały zmiany do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19 (dalej: Specustawa), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez wprowadzenie zapisów umożliwiających wypłacanie zasiłków chorobowych od pierwszego dnia choroby, opieki i kwarantanny. W ocenie Klastra pozwoliłoby to na odciążenie przedsiębiorców od ponoszenia zwiększonych kosztów wypłacania wskazanych świadcz eń, do ponoszenia których są oni zmuszeni. To natomiast wpływa na ich płynność finansową i pogorszenie sytuacji.
Ponadto Klaster postuluje okresowe zawieszenie obowiązku odprowadzania danin publicznoprawnych od wynagrodzeń pracowniczych, co poprawiłoby bieżącą płynność finansową przedsiębiorstw. Takiego rozwiązania nie przewiduje obecnie wskazana powyżej ustawa.
Wsparcie dla przewoźników
Pandemia koronawirusa znacząco wpływa na utratę przychodów przez przewoźników. To straty rzędu 85-90%, głównie związanych ze sprzedażą biletów i refundacją ulga ustawowych. Stąd też w ocenie Klastra konieczna jest wypłata kwot zaoszczędzonych przez Państwo oraz samorządy z tego tytułu, w formie wsparcia, pomocy bezzwrotnej lub zaliczki na poczet ulg na rok 2021 lub ewentualnie w formie nieprocentowanej pożyczki w wysokości kwot jakie w poprzednich latach w podobnych okresach przewoźnik otrzymywał z tytułu refundacji ulg ustawowych.
Dalej Klaster proponuje zwolnienie energii elektrycznej – wykorzystywanej na potrzeby trakcyjnej – z wszelkich obciążeń podatkowych. W tym celu powinno zostać wydane – przez ministra właściwego ds. finansów publicznych – stosowne rozporządzenie.
Kolejna propozycja dotyczy częściowego obniżenia przewoźnikom opłat dystrybucyjnych oraz za zakup energii trakcyjnej na czas epidemii, co znacznie obniżyłoby bieżące koszty. Działanie to wiąże się z koniecznością dofinansowania z budżetu państwa dostawców i sprzedawców energii trakcyjnej.
Dalej Klaster postuluje przejęcie przez Państwo zadania utrzymania infrastruktury. Wiąże się z tym zwolnienie przewoźników z opłat wobec PKP Polskie Linie Kolejowe i pokrycie ich przez Państwo w okresie ograniczeń w poruszaniu, ewentualnie czasowe obniżenie w 2020 roku, opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej. Stosowne przepisy w tym zakresie powinny zostać wprowadzone do Specustawy.
W tym samym akcie prawnym Klaster proponuje zawrzeć zapisy dotyczące skrócenia do 15 dni zwrotu podatku VAT dla przewoźników pasażerskich.
Kolejne propozycje obejmują: zwolnienie – przez PKP S.A. z opłat za korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej, nieruchomości będących w zarządzie Spółki, obniżenie stawki VAT na bilety kolejowe do 0% po ustaniu okresu epidemii oraz całkowity lub częściowy zwrot wszystkich nakładów poniesionych w związku z epidemią, związanych przede wszystkim z dezynfekcją. Realizacja powyższych postulatów związana jest z koniecznością wprowadzenia stosownych przepisów do Specustawy.
Zmiany skierowane do rynku finansowego
Kolejne postulaty Klastra Luxtorpeda 2.0 skierowane są do rynku finansowego. Dotyczą istotnych kwestii, takich jak:
- udzielenie preferencyjnych kredytów obrotowych z uproszczoną procedurą ich przydzielenia, z odroczonym terminem spłaty na 12 miesięcy i z możliwością przedłużenia odroczenia do 24 miesięcy;
- przyśpieszenie procesów decyzyjnych w bankach kontrolowanych przez Skarb Państwa oraz kontrola stosowanych cen produktów;
- wprowadzenie szybkiego instrumentu poręczenia przez np. PFR, AR dla limitów kredytowych/gwarancyjnych w bankach komercyjnych i instytucjach faktoringowych;
- wykorzystanie na szerszą skalę, przez instytucje finansowe, pozytywnej opinii z realizacji kontraktu, wydawanej bez zbędnej zwłoki przez Zamawiającego;
- zawieszenie lub odroczenie spłaty kosztów obsługi długu z możliwością spłaty ratalnej po okresie pandemii;
- aneksowanie terminów spłaty zobowiązań;
- umarzanie lub częściowe umarzanie kredytów i pożyczek na pokrycie bezpośrednich kosztów walki z wirusem;
- częściowe umarzania finansowania pomostowego na czas epidemii;
- obniżenie marż bankowych przy wymianie walut oraz pobieranych operacyjnych opłat bankowych;
- zwiększenie elastyczności modelu rozliczeń z Towarową Giełdą Energii;
- skrócenie czasu rozpatrywania wniosków o uwolnienie środków z rachunków VAT oraz nadanie postanowieniu o uwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności i możliwości przekazywania środków pomiędzy rachunkami VAT w różnych bankach i dołożenie wynagrodzeń dla możliwości płatności z rachunku VAT.
Kolejne propozycje nie wymagają dodatkowego zaangażowania środków finansowych, ale są niezwykle istotne dla branży. A dotyczą m.in.:
- aneksowania umów w zakresie gwarancji zwrotu zaliczki;
- uwolnienie dla Wykonawców 10% kwot zatrzymanych za dostarczone wyprzedzająco materiały na budowę;
- szybkiego zatwierdzania przez PKP PLK S.A. cesji z kontraktu;
- większej elastyczności w zatwierdzaniu tekstów gwarancji czy cesji oraz ograniczenia czasu decyzji;
- uproszczenia procedur analitycznych w bankach kontrolowanych przez Skarb Państwa dla firm, które co najmniej 70% kontraktów realizują np. dla PKP PLK czy GDDKiA;
- wykorzystania w analizach audytu okresowego w zakresie kontynuacji działalności;
- zagwarantowania utrzymania ciągłości inwestycji, zarówno krajowych jak i samorządowych;
- zmniejszenie biurokracji i wymaganej dokumentacji w relacjach między inwestorem a wykonawcą;
- wsparcia w zabezpieczeniu łańcuchów dostaw takich surowców jak: ropa, stal, beton;
- usprawnienia płatności oraz wartościowania – w sposób adekwatny – kar umownych.
Członkowie klastra postulują również wprowadzenie zmian do ustawy Prawo zamówień publicznych, dzięki której zlikwidowane zostałyby patologie polegające na dźwigni finansowej Generalnych Wykonawców na podwykonawcach lub dalszych podwykonawcach, polegającej na płatności w momencie odbioru robót przez Zamawiającego lub zapłaty za wykonane roboty przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy.
Omówione pokrótce propozycje zostały przesłane przez Klaster Luxtorpeda 2.0 do Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Finansów, UTK, PKP SA oraz PKP PLK SA.
Członkowie Klastra liczą na ich uwzględnienie w toku prowadzonych prac legislacyjnych. Jak wspomniano na wstępie przyjęcie tych propozycji może znacząco przyczynić się do przetrwania przez sektor kolejowy trudnego czasu pandemii koronawirusa.