Realne są zmiany zasad zawierania umów na regionalne przewozy kolejowe. Ale raczej nie obejmą one POLREGIO, największego przewoźnika pasażerskiego. Takie informacje usłyszeli marszałkowie województw podczas obrad swojego konwentu w Łodzi.
Temat funkcjonowania przewozów kolejowych w województwach był jednym z ważniejszych, jakie podjęli marszałkowie. Organizacja lokalnych przewozów kolejowych jest zaś jednym z poważniejszych zadań, jakie spoczywają na barkach samorządów wojewódzkich. Tymczasem wielkimi krokami zbliża się wejście w życie IV Pakietu Kolejowego i otwarcie rynku kolejowych przewozów pasażerskich na otwartą konkurencję. Niektóre województwa mają własne spółki kolejowe, którym na razie bez przeszkód powierzają prowadzenie przewozów. Ogromną rolę w tym systemie spełnia też POLREGIO. I jak ten system będzie funkcjonował po 2030 roku, czy nie zachwieje pozycją rodzimych przewoźników?
Będą zmiany prawne
O zasadach organizacji przewozów w regionach mówił w trakcie konwentu Krzysztof Szymański, zastępca dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury. Przypomniał on, że IV Pakiet Kolejowy nakazuje organizowanie przetargów na świadczenie usług kolejowych przewozów pasażerskich. Chyba, że samorząd może skorzystać z procedury zawarcia umowy w trybie bezpośredniego powierzenia prowadzenia przewozów.
Ale to rozwiązanie rodzi pułapki. Przypomnijmy, że podczas ostatniego Kongresu Rozwoju Transportu ten temat poruszył Marcin Trela, wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego. Wskazał on, że z trybu bezpośredniego powierzenia skorzystała Holandia, ale od razu naraziła się na postępowanie przed Komisją Europejską, która ma wątpliwości co do legalności tej procedury.
Dyrektor Szymański zapalił jednak marszałkom „światełko w tunelu”.
Do tej pory po zasięgnięciu opinii kancelarii prawnych mieliśmy interpretację, że podmiot wewnętrzny, w tym spółki samorządowe, nie będzie miał możliwości bezpośredniego powierzania umowy przewozów, jeżeli chodzi o wojewódzkie przewozy kolejowe . Ale w ostatnim czasie ministerstwo zetknęło się z interpretacją, która pozwala na bezpośrednie powierzanie przewozów spółkom samorządowym, które spełniają definicję podmiotu wewnętrznego od grudnia 2030 roku. Większość spółek samorządowych spełnia tę definicję, nie spełnia jej zaś POLREGIO i trójmiejska SKM – powiedział Krzysztof Szymański, zastępca dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury.
Dyrektor dodał, że w przypadku POLREGIO trzeba wziąć pod uwagę i to, że spółka jest objęta przez KE decyzją w sprawie udzielonej przed laty pomocy publicznej.
Marszałkowie mają wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury opracować propozycje zmian, które uproszczą niektóre zapisy IV Pakietu Kolejowego. I taki dokument trafi do KE.