Większość zdarzeń kolejowych badają komisje kolejowe, które powołują spółki kolejowe, a tylko wybrane wypadki bada Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych. O zadaniach komisji kolejowych informuje Urząd Transportu Kolejowego. UTK podpowiada, jak usprawnić prace komisji kolejowych.
UTK podkreśla, że członkowie komisji kolejowej powinni jak najszybciej dotrzeć na miejsce wypadku, by przeprowadzić czynności i umożliwić ponowny ruch pociągów. Jeśli jeden z członków komisji nie może niezwłocznie przybyć na miejsce wypadku, powinien ustalić z pozostałymi, jakie działania należy podjąć.
Właśnie te komisje badają przyczyny większości wypadków i incydentów na kolei . I grupują one przedstawiciele podmiotów, których infrastruktura, pojazdy kolejowe lub pracownicy uczestniczyli w zdarzeniu.
Czas dojazdu jest ważny
Czas dojazdu na miejsce zdarzenia przedstawicieli podmiotów kolejowych jest różny – zdarza się, że przedstawiciele jednego podmiotu przez kilka godzin oczekują na przedstawicieli innych spółek, które brały udział w wypadku lub incydencie. To niepotrzebnie wydłuża czas pracy komisji kolejowej, a konsekwencje oddziałują na cały system kolejowy, ponieważ opóźnia się wznowienie ruchu pociągów. Ma to wpływ na pasażerów pociągu, który brał udział w zdarzeniu, ale również tych z innych pociągów, które są opóźnione przez wstrzymanie ruchu (dotyczy to linii jednotorowych i wielotorowych, gdy skutki zdarzenia nie pozwalają na prowadzenie ruchu po sąsiednich torach).
Przedstawiciele podmiotów rynku kolejowego, którzy pełnią dyżur wypadkowy, powinni bez zbędnej zwłoki dojechać na miejsce zdarzenia kolejowego. Kierownictwo tych podmiotów powinno zapewnić wszelkie możliwe narzędzia i wprowadzić adekwatne zmiany organizacyjne, aby dojazd na miejsce zdarzenia był możliwie jak najkrótszy.
A gdy szybki dojazd nie jest możliwy
Zdarzają się jednak przypadki, kiedy dotarcie na miejsce zdarzenia kolejowego jest wydłużone np. przez bardzo złe warunki atmosferyczne czy zdarzenie drogowe, które uniemożliwia dojazd.
W takich przypadkach przedstawiciele przedsiębiorstw, którzy są na miejscu zdarzenia kolejowego, powinni skontaktować się z osobami, na które oczekują, i wspólnie uzgodnić możliwość wznowienia ruchu pociągów przy spełnieniu ustalonych warunków. Do takich warunków zaliczyć można dokumentację fotograficzną i wideo z miejsca zdarzenia, np.:
- zdjęcia powstałych uszkodzeń i strat;
- zdjęcia dokumentujące miejsce zatrzymania pociągu;
- nagranie wideo obrazujące całe miejsce zdarzenia kolejowego.
Pomocne będą również nagrania przedpola jazdy z pojazdu kolejowego i kamer zainstalowanych na przejazdach kolejowo-drogowych.
Wydłużenie wstrzymania ruchu pociągów
Komisja kolejowa powinna wziąć pod uwagę również inne aspekty, które wpływają na wydłużenie wstrzymania ruchu pociągów. Jeżeli maszynista po oględzinach stwierdził uszkodzenie taboru kolejowego, przedstawiciele przewoźnika powinni niezwłocznie wezwać na miejsce zdarzenia serwis lub zapewnić inny środek trakcyjny, by pociąg zjechał ze szlaku.
Jeżeli w związku ze zdarzeniem maszyniście kończy się czas pracy lub nie jest on w stanie wykonywać swoich obowiązków służbowych, należy zapewnić zastępstwo, aby po udokumentowaniu miejsca zdarzenia kolejowego, pociąg mógł zjechać do stacji.
Współpraca z innymi organami
Komisje kolejowe powinny współpracować na miejscu zdarzenia z innymi organami dochodzeniowymi, np. prokuraturą czy policją, by jak najszybciej zakończyć czynności. Prezes UTK cyklicznie odbywa spotkania z prokuratorami i przekazuje wiedzę z zakresu funkcjonowania systemu transportu kolejowego. Spotkania odbywają się, by m.in. usprawnić czynności prowadzone przez prokuratorów na miejscu zdarzenia. Takie spotkania odbyły się już m.in. w Gdańsku i Katowicach.