PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. są największym beneficjentem środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności przeznaczonych na infrastrukturę transportową w Polsce oraz jednym z największych beneficjentów tego instrumentu w Europie. Dzięki wsparciu z KPO spółka realizuje kompleksowy program modernizacji infrastruktury kolejowej. Obecnie to 43 przedsięwzięcia o wartości prawie 12 mld zł.
PKP PLK podkreślają, że skala prowadzonych inwestycji plasuje polskiego zarządcę infrastruktury kolejowej w gronie największych beneficjentów środków KPO w sektorze transportu w Unii Europejskiej. Obok zarządców infrastruktury z Hiszpanii, Francji i Włoch. Jednocześnie Polska została wskazana przez Komisję Europejską jako jeden z krajów osiągających największe postępy w realizacji inwestycji wspierających zrównoważoną mobilność. Co potwierdza znaczenie projektów realizowanych przez PKP PLK dla rozwoju nowoczesnego transportu w Europie.
Spółka podała, że program inwestycji kolejowych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy znajduje się w końcowej fazie realizacji i rozliczeń. Spośród 210 zadań objętych programem w całej Polsce 165 zostało już zakończonych. Zaś kwota zapisana we wnioskach złożonych o płatność do Centrum Unijnych Projektów Transportowych przekroczyła 90% dostępnej alokacji.
Pomimo ograniczonego czasu na zakontraktowanie, realizację i rozliczenie przedsięwzięć osiągnęliśmy wszystkie wymagane kamienie milowe oraz wskaźniki przewidziane dla komponentu kolejowego zadeklarowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – mówi Piotr Wyborski, prezes zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.
Realizowane przedsięwzięcia objęły zarówno strategiczne korytarze transportowe i połączenia z portami morskimi, jak i linie regionalne w wielu częściach kraju. PKP PLK podnoszą, że dzięki temu KPO przyczynia się nie tylko do poprawy parametrów technicznych infrastruktury i zwiększenia przepustowości sieci. Ale także do wzrostu dostępności transportowej regionów. Ponadto do poprawy bezpieczeństwa oraz zwiększenia konkurencyjności i odporności polskiego systemu transportowego.
Efekty kolejowych inwestycji
Skala programu przekłada się na wymierne efekty dla polskiej infrastruktury kolejowej. Zarządca infrastruktury podsumowuje, że roboty torowe przeprowadzono na około 1,3 tys. km linii kolejowych. W tym na ok. 380-kilometrowym odcinku linii C-E 59 (tzw. Nadodrzanka), 180 km linii kolejowej nr 4 (Centralna Magistrala Kolejowa) czy 121 km linii kolejowej nr 1 na odcinku Koluszki – Częstochowa.
Największym projektem realizowanym ze środków KPO jest modernizacja linii kolejowej nr 104 na południu Małopolski – w ramach projektu Podłęże-Piekiełko. PKP PLK SA na ten cel pozyskały 3,5 mld zł. Z efektów prac podróżni już mogą korzystać na odcinkach Chabówka – Rabka Zaryte oraz Nowy Sącz – Marcinkowice. W przyszłym roku, po oddaniu do eksploatacji tunelu o długości niemal 4 kilometrów, pociągi dojadą również do Limanowej.
Informacja i cyfryzacja dla pasażerów
W zakresie systemów dynamicznej informacji pasażerskiej (SDIP) zakontraktowano cztery przedsięwzięcia. Dzięki nim w 166 lokalizacjach zainstalowano tablice i systemy głosowe informujące w czasie rzeczywistym o przyjazdach, odjazdach i ewentualnych zmianach w kursowaniu pociągów. Rozwiązania te znacząco przyczyniają się do poprawy funkcjonalności, komfortu oraz poczucia bezpieczeństwa podróżnych.
W ramach działań digitalizacyjnych zrealizowano prace w 63 lokalizacjach, których celem było wdrożenie systemów zdalnego sterowania posterunkami ruchu. Pozwalają one na sprawniejsze zarządzanie ruchem pociągów, zwiększając bezpieczeństwo, punktualność i efektywność transportu kolejowego.
Bezpieczne przejazdy i płynniejszy ruch
W trosce o bezpieczeństwo podróżnych i kierowców modernizacja przejazdów kolejowo-drogowych realizowana jest w ramach siedmiu przedsięwzięć. Prace przeprowadzono na 526 przejazdach, znacząco podnosząc poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego i drogowego. Tradycyjne, mechaniczne urządzenia sygnalizacji przejazdowej zastąpiono nowoczesnymi systemami komputerowymi.
Istotnym elementem programu są również przedsięwzięcia służące likwidacji tzw. wąskich gardeł, umożliwiające usprawnienie ruchu pociągów i ograniczenie ryzyka opóźnień. Działania prowadzone są w 34 lokalizacjach, w których m.in. dobudowywane są perony oraz instalowane posterunki odstępowe na szlakach kolejowych. Ponadto, w ramach usuwania wąskich gardeł wybudowano już tunel drogowy w Sulejówku, wiadukt kolejowy na stacji Gdynia Port oraz drugi tor kolejowy wraz z drugą przeprawą mostową na Warcie na linii kolejowej 354.
W europejskiej czołówce
Program inwestycji kolejowych realizowany przez PKP PLK w ramach KPO należy do największych przedsięwzięć infrastrukturalnych finansowanych z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w Europie. Skuteczna realizacja wszystkich wymaganych kamieni milowych, wysoki poziom wykorzystania dostępnej alokacji oraz skala osiągniętych efektów rzeczowych potwierdzają zdolność polskiej kolei do sprawnego wdrażania strategicznych inwestycji.
Polska została wskazana przez Komisję Europejską jako jedno z państw osiągających największe postępy w obszarze zrównoważonej mobilności, a projekty realizowane przez PKP PLK stanowią istotny wkład w ten rezultat. Inwestycje realizowane przez kolejową spółkę z wykorzystaniem środków KPO to realne zmiany odczuwalne zarówno przez pasażerów, jak i przewoźników. Modernizacja torów, stacji, przystanków oraz systemów sterowania ruchem i informacji pasażerskiej przyczynia się do rozwoju zrównoważonego transportu i integracji regionów.