W Urzędzie Transportu Kolejowego odbyło się posiedzenie Zespołu ds. monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego. Było podsumowaniem prac dwóch zespołów, które Prezes UTK powołał po tragicznych wypadkach z udziałem pasażerów na początku tego roku. Istotny element spotkania stanowiła także problematyka zdarzeń związanych z pominięciem sygnału „Stój” (SPAD).
W spotkaniu wziął udział wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak, przedstawiciele przewoźników kolejowych, zarządcy infrastruktury oraz strony społecznej. Posiedzeniu przewodniczył dr hab. inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.
Wyniki prac zespołów ekspertów
Zakończyły się prace dwóch zespołów, które działały przy Prezesie Urzędu Transportu Kolejowego. Zespół ds. bezpieczeństwa pasażerów składał się z 15 ekspertów – przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, UTK, przewoźników, zarządcy infrastruktury. Miał wypracować zestaw jednolitych zasad postępowania dla drużyn konduktorskich. Zespół szczególnie analizował kwestie obserwacji pociągu i podróżnych podczas wsiadania i wysiadania na stacjach. Poza wskazaniem obowiązków zespół opracował również checklistę dla pracowników drużyn konduktorskich.
Zespół ds. mostkowania hamulca bezpieczeństwa – złożony z 12 ekspertów (poza przedstawicielami Ministerstwa Infrastruktury, UTK, zarządcy i przewoźników, w pracach brał udział także Instytut Kolejnictwa) – przygotował propozycje zmian legislacyjnych. Zespół postuluje m.in. wprowadzenie nowego wskaźnika W38, który będzie informował o miejscach, w których nie można użyć mostkowania.
Wytyczne, które opracowały zespoły, otrzymali do stosowania wszyscy uczestnicy spotkania. Dokumenty zostały opublikowane również na stronie UTK.
Niepokojący wzrost zdarzeń SPAD
Posiedzenie zespołu ds. bezpieczeństwa dotyczyło także rosnącej liczby zdarzeń SPAD. Z danych UTK wynika, że w pierwszym półroczu 2026 r. doszło do 78 zdarzeń tego typu, a w samym lipcu było ich już 12.
Podczas spotkania omówiono najczęściej identyfikowane czynniki ryzyka – zwłaszcza problem rozproszenia uwagi, znaczenie właściwego przygotowania zawodowego oraz ergonomii stanowiska pracy maszynisty.
Dyskusja koncentrowała się również na kierunkach działań, które mogą przyczynić się do ograniczenia liczby zdarzeń SPAD i mogą być podejmowane zarówno przez przewoźników kolejowych, zarządców infrastruktury, jak i instytucje, w tym Urząd Transportu Kolejowego.
Bezpieczeństwo jest najważniejsze. To nie jest slogan. To ma być codzienność w przedsiębiorstwach kolejowych. Obowiązkiem pracodawców jest tworzenie takich warunków pracy, które ograniczają ryzyko popełnienia błędu przez maszynistę. Nie możemy akceptować sytuacji, w której zagrożenia stają się codziennością. Pasażer, który kupuje bilet, ma mieć gwarancję, że bezpiecznie dojedzie do celu – powiedział dr hab. inż. Ignacy Góra, prezes UTK.
Przedstawione podczas posiedzenia wnioski i rekomendacje stanowią punkt wyjścia do dalszych działań podejmowanych wspólnie z uczestnikami rynku kolejowego na rzecz ograniczenia liczby zdarzeń SPAD oraz podnoszenia poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego.