Raport z 2024 roku, opracowany przez Europejską Agencję Kolejową (ERA), przedstawia stan i wyzwania w zakresie bezpieczeństwa kolei w krajach członkowskich UE. UE może poszczycić się jednym z najbezpieczniejszych systemów kolejowych na świecie, z wskaźnikiem śmiertelności pasażerów porównywalnym do podróży lotniczych. Niemniej jednak, ostatnie trendy wskazują na obszary wymagające uwagi i poprawy.
Przegląd trendów bezpieczeństwa
Liczba znaczących wypadków kolejowych i wynikających z nich ofiar zmniejsza się od 2010 roku. Jednakże, w latach 2021 i 2022 odnotowano wzrost liczby wypadków, powracając do poziomów sprzed pandemii COVID-19. W 2022 roku odnotowano 1569 znaczących wypadków, 805 ofiar śmiertelnych i 594 poważnie rannych – czytamy w raporcie
Główne wyzwania
- Zróżnicowanie poziomu bezpieczeństwa:
Poziom bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej wciąż różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich. Wdrożenie zaawansowanych systemów ochrony pociągów (TPS), w tym Europejskiego Systemu Sterowania Pociągami (ETCS), jest nierównomierne:
Niektóre państwa członkowskie zgłosiły zaawansowane poziomy funkcjonalne TPS (w tym w niektórych przypadkach ERTMS lub inne zaawansowane systemy klasy B), podczas gdy kilka innych krajów nie zgłosiło udziału tras wyposażonych w TPS (lub zgłosiło, że żadna z tras nie jest wyposażona w TPS). Wśród krajów dostarczających dane TPS, Niemcy, Hiszpania, Włochy, Luksemburg, Holandia i Rumunia zgłosiły, że ponad 90% ich sieci jest wyposażone w TPS zapewniające najwyższy poziom ochrony pociągów
- Wypadki na przejazdach kolejowych:
Chociaż odnotowano poprawę w latach 2010-2016, w kolejnych latach (2017-2022) zauważono stagnację w trendach bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Wskaźniki wypadków na przejazdach wciąż różnią się znacznie w poszczególnych krajach.
- Wypadki z udziałem pracowników kolei:
W ostatnich latach nie odnotowano wyraźnego postępu w zmniejszaniu liczby wypadków z udziałem pracowników kolei. Każdego roku, z wyjątkiem 2019, zgłaszano blisko 30 ofiar śmiertelnych wśród pracowników kolei, a ponad 40 pracowników odnosiło poważne obrażenia rocznie.
Wypadki z udziałem nieuprawnionych osób:
Dobre wyniki w redukcji liczby ofiar wśród osób postronnych (w tym samobójców) są częściowo związane z ogólną redukcją wskaźników śmiertelności samobójstw, co nie może być w pełni przypisane działaniom zarządców infrastruktury kolejowej.
Polska na tle Unii Europejskiej
W Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, odnotowano znaczny postęp w zakresie bezpieczeństwa kolejowego. Jednakże, Polska boryka się z kilkoma specyficznymi wyzwaniami.
Polska, w 2022 roku, odnotowała znaczną liczbę wypadków na przejazdach kolejowych. Choć odsetek wypadków ogółem maleje, Polska wciąż ma jeden z najwyższych wskaźników wypadków na przejazdach w UE, co wymaga szczególnej uwagi i działań naprawczych – informuje ERA
Ponadto, liczba certyfikatów bezpieczeństwa w Polsce pozostaje wysoka, co może wynikać z odnawiania tych certyfikatów przed pełnym wdrożeniem czwartego pakietu kolejowego.
Podsumowanie
Raport ERA wskazuje na potrzebę dalszej pracy nad poprawą bezpieczeństwa kolei w UE, szczególnie w obszarach z dużymi różnicami w poziomie bezpieczeństwa między krajami.
Wdrożenie zaawansowanych systemów ochrony pociągów i skutecznych procedur bezpieczeństwa pozostaje kluczowe dla zapewnienia bezpiecznej i efektywnej infrastruktury kolejowej w całej Europie