Emisje CO2 z transportu w Polsce stale rosną. Przy braku działań w latach 2020-2030 wydamy 130 mld zł na zakup uprawnień. Będziemy daleko nie tylko od realizacji najbliższych celów unijnych, ale też w dalszej perspektywie Porozumienia Paryskiego – wynika z opublikowanego dziś raportu federacji Transport & Environment i Instytutu Spraw Obywatelskich (INSPRO).
Polska, w ramach unijnego porozumienia o podziale redukcji emisji (ESR), jest zobowiązania do redukcji emisji gazów cieplarnianych z sektorów nieobjętych handlem uprawnieniami do emisji (non-ETS). To głównie budownictwo, transport, rolnictwo. Nasz kraj musi zredukować emisje z sektora non-ETS o 7% w okresie 2020-2030 w porównaniu z 2005 r.
Transport jest drugim największym emitentem sektora w Polsce. Raport „Strategie redukcji emisji dla sektora transportu w Polsce” analizuje możliwość realizacji wymaganej redukcji i proponuje działania, które sprzyjają obniżeniu emisji z transportu.
W Polsce w latach 1990-2016 emisje z transportu wzrosły z 22,4 do 56.0 mln ton ekwiwalentu CO2 i nadal rosną. Gospodarka się rozwija a razem z nią transport i emisje. Większość towarów jest przewożona transportem samochodowym a nie mniej emisyjną koleją. Auta kupujemy głównie używane, wiekowe i tym samym o wysokiej emisji- czytamy w komunikacie.
Choć cel stojący przed Polską to 7% redukcji w latach 2020-2030, to w rzeczywistości wyzwanie jest większe. Punktem bazowym są emisje z roku 2005. W odniesieniu do tego samego roku możemy zwiększyć emisje w sektorze do 2020 roku o 14% . W efekcie, jeśli wykorzystamy ten pułap, nasz cel redukcji to ostatecznie 21% punktów procentowych- utrzymuje raport.
Raport analizuje cztery scenariusze realizacji celu redukcji przez transport. W scenariuszu, w którym nie podejmujemy działań i proponowane na 2030 r. normy emisji CO2 dla pojazdów nie zostaną wdrożone, Polsce zabraknie 47,2 mln ton CO2 redukcji emisji do celu na rok 2030. Oznaczałoby to wydatek 130 mld zł na zakup uprawnień do emisji.
Nawet najbardziej ambitny scenariusz, w którym założono połączenie wielu krajowych działań z wysokimi normami dla pojazdów na poziomie unijnym skutkuje brakiem 19,6 mln ton CO2. Pomimo szczególnie ambitnych założeń, np. osiągnięcia w 2030 roku pułapu sprzedaży nowych samochodów elektrycznych na poziomie 50% i 100% dla autobusów miejskich i znaczącego zwiększenia udziału transportu kolejowego w stosunku do drogowego, pieszego i rowerowego w stosunku do samochodowego.
Może nas czekać słony rachunek do zapłacenia. Ale nie chodzi tylko o pieniądze. Zapłacimy też naszym zdrowiem. Transport zgodny z ideą „tiry na tory” to 9 razy mniej emisji CO2 i 8 razy mniej zanieczyszczeń powietrza w porównaniu z samochodowym. Także mniejsze koszty zewnętrzne – utrzymania dróg, utraty zdrowia i życia w wypadkach. Więcej pasażerów w pociągach, a nie w autach ma ten sam skutek. Czy zamiast wydawać w niedalekiej przyszłości pieniądze na zakup uprawnień do emisji, nie powinniśmy już teraz inwestować w lepszy transport? Nic nie robiąc zapłacimy podwójnie. Zapłaci też kolejne pokolenie – komentuje Piotr Skubisz z Instytutu Spraw Obywatelskich.
Wyniki raportu wskazują, że realizacja celów w ramach non-ETS będzie wyzwaniem i Polska musi wykorzystać jak najwięcej możliwości, aby zmniejszyć zależność od osiągnięć innych sektorów (szczególnie budownictwa), w celu uzupełnienia przewidywanej luki w redukcji emisji z transportu. W przeciwnym razie konieczne będą jeszcze bardziej ambitne strategie polityczne, w tym systematyczne przyspieszenie przejście sektora transportu elektryfikację i pojazdy o zerowej emisji.
Szerzej raport komentuje Marcin Popkiewicz[, analityk megatrendów:
Opublikowany przez INSPRO raport „Strategie redukcji emisji z sektora transportu w Polsce” stanowi lekturę z jednej strony ciekawą, a z drugiej przerażającą. Jej podsumowaniem jest samotna czerwona kropka polskiego celu redukcji emisji na 2030 rok – leżąca z grubsza na poziomie z 2004 roku. Wszystkie rozważane w raporcie scenariusze – od „biznes jak zwykle” po wdrożenie różnych działań na poziomie krajowym i unijnym – potwornie przestrzeliwują ten cel – nawet w najbardziej optymistycznym scenariuszu ponad dwukrotnie. Tenże najbardziej ambitny scenariusz emisji z transportu drogowego przewiduje, że w 2050 roku (kiedy to globalne emisje CO2 powinny zmaleć DO ZERA) emisje z transportu drogowego w Polsce będą WIĘKSZE niż w ostatniej dekadzie! W mniej „ambitnych” scenariuszach jest jeszcze gorzej-czytamy.