Urząd Transportu Kolejowego poinformował, że Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie w sprawie specyfikacji technicznej podsystemu Telematyka (TEL TSI). UTK wskazuje, że nowe rozporządzenie powinno przynieść korzyści pasażerom i przedsiębiorstwom – również tym, które organizują przewozy towarowe. Rozporządzenie wejdzie w życie już 2 marca.
Nowe rozporządzenie ustanawia techniczną specyfikację interoperacyjności (TSI) odnoszącą się do podsystemu telematyki (TSI Telematyka). Przyniesie ona korzyści zarówno pasażerom, jak i przedsiębiorstwom. TSI Telematyka wspiera niedyskryminacyjne i przejrzyste udostępnianie danych w sektorze kolejowym w oparciu o przepisy UE. W tym celu określa ona obowiązki przedsiębiorstw w zakresie udostępniania danych, a także prawa dostępu do danych i ich wykorzystywania.
Rozporządzenie reguluje wymianę informacji w zakresie:
- zarządzania zdolnością przepustową,
- przygotowania pociągu,
- zarządzania ruchem kolejowym,
- zarządzania wagonami towarowymi i ich załadunkiem,
- sprzedażą biletów kolejowych,
- informacji o podróży, w tym opóźnień i skomunikowań.
Rozporządzenie określa format danych, który ma być używany, a także wymagania dotyczące jakości danych, cyberbezpieczeństwa i wykorzystania danych dla bezpieczeństwa operacji. Nowe przepisy pozwolą na lepsze zarządzanie i zwiększenie wykorzystania przepustowości europejskiej infrastruktury kolejowej.
Akt ten określa również rolę Agencji Kolejowej Unii Europejskiej jako organu nadzorującego systemy cyfryzacji komunikacji w sektorze kolejowym.
Telematyka w przewozach pasażerskich
Unia Europejska promuje innowacyjne i otwarte usługi dla pasażerów – oparte na bezpłatnych i udostępnianych publicznie danych. TEL TSI wprowadza wytyczne w zakresie dostępu do danych dotyczących planowania podróży i informacji pasażerskiej zgodnie z normami UE. Dane te obejmują:
- rozkłady jazdy,
- czasy połączeń,
- warunki przewozu,
- dostępność stacji,
- pozycje pociągów w czasie rzeczywistym i prognozowane,
- skład pociągów,
- dane historyczne.
Nowe rozporządzenie określa również zharmonizowane wymagania dotyczące m.in. biletów i systemów rezerwacji. Pozwoli to w przyszłości na realizację inicjatyw Komisji Europejskiej w zakresie wprowadzenia jednolitej i cyfrowej rezerwacji i sprzedaży biletów.
Telematyka w przewozach towarowych
Nowa regulacja ma również znaczenie dla transportu intermodalnego. Pełna integracja systemu transportu intermodalnego z prowadzeniem ruchu pociągów pozwoli na wymianę danych między terminalami intermodalnymi a zapleczem. TEL TSI rozszerza funkcje śledzenia i monitorowania pociągów – będą one obejmowały np. operacje całopociągowych składów w obiektach obsługi kolejowego transportu towarowego. Dodatkowo nowe rozporządzenie wprowadza standardy dla elektronicznego listu przewozowego, który zastąpi dokumenty papierowe.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/253 z dnia 6 lutego 2026 r. w sprawie specyfikacji technicznej podsystemu Telematyka systemu kolei w Unii Europejskiej w zakresie zapewnienia interoperacyjności udostępniania danych w transporcie kolejowym (TEL TSI) oraz uchylenia rozporządzeń (UE) nr 454/2011 (TAP TSI) i (UE) nr 1305/2014 (TAF TSI) określa wspólne wymagania techniczne i funkcjonalne dotyczące cyfrowej wymiany informacji na potrzeby kolejowych przewozów pasażerskich i kolejowych przewozów towarowych oraz związane z tym obowiązki podmiotów.
Rozporządzenie zastępuje rozporządzenia (UE) nr 454/2011 dotyczące aplikacji telematycznych dla przewozów pasażerskich (TAP TSI) i rozporządzenie (UE) nr 1305/2014 dotyczące aplikacji telematycznych dla przewozów towarowych (TAF TSI). Dostępne jest na stronie EUR-Lex we wszystkich wersjach językowych, również po polsku.