Ponad 60% wagonów i niemal 70% elektrycznych zespołów trakcyjnych jest wyposażonych w klimatyzację. Ponad połowa dysponuje też gniazdkami elektrycznymi. Przewoźnicy pasażerscy w Polsce na koniec 2022 r. dysponowali ponad 2,2 tys. wagonów i niemal 1,5 tys. zespołów trakcyjnych. Zmniejsza się też średni wiek taboru przewoźników pasażerskich.
Wraz z zamawianiem przez przewoźników nowych pojazdów poprawiają się współczynniki dla dodatkowego wyposażenia podnoszącego jakość podróży. Szczególnie korzystnie wygląda to w przypadku dwunapędowych zespołów trakcyjnych. Wszystkie 23 pojazdy tego rodzaju posiadają klimatyzację, dostęp do sieci WiFi, gniazdka elektryczne dla pasażerów, nowoczesne toalety ze zbiornikami, miejsca na rowery oraz miejsca dla osób z niepełnosprawnością. 21,7% tych pojazdów posiada automaty biletowe. Pełne wyposażenie w klimatyzację, toaletę ze zbiornikiem, miejsca na rowery oraz miejsca dla osób niepełnosprawnością posiadają również elektryczne wagony silnikowe.
Tab.1 Wyposażenie dodatkowe pojazdów trakcyjnych w dyspozycji przewoźników pasażerskich w 2022 r.
| pojazdy trakcyjne | klimatyzacja | dostęp do WiFi |
gniazdka elektryczne | toaleta ze zbiornikiem |
miejsca na rowery | automat biletowy | miejsca dla osób niepełnosprawnych |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wagony silnikowe | |||||||
| elektryczne | 100,0% | – | – | 100,00% | 100,00% | – | 100,00% |
| spalinowe | 83,1% | 22,1% | 10,4% | 83,1% | 83,1% | 7,8% | 90,9% |
| zespoły trakcyjne | |||||||
| elektryczne | 69,0% | 48,8% | 55,2% | 72,9% | 97,7% | 19,5% | 87,2% |
| spalinowe | 62,1% | 18,9% | 33,1% | 82,7% | 87,5% | 3,2% | 93,5% |
| dwunapędowe | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 21,7% | 100,0% |
Tab. 2 Wyposażenie dodatkowe pojazdów doczepnych w dyspozycji przewoźników pasażerskich w 2022 r.
| wagony | klimatyzacja | dostęp do WiFi | gniazdka elektryczne | toaleta ze zbiornikiem | miejsca na rowery | automat biletowy | miejsca dla osób z niepełnosprawnością |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| z miejscami do siedzenia | 61,6% | 54,6% | 57,6% | 76,7% | 14,7% | – | 8,6% |
| z miejscami do leżenia | 27,5% | 14,6% | 47,9% | 60,8% | – | – | 14,0% |
| gastronomiczne | 88,9% | 67,9% | 12,3% | 88,9% |
W przypadku wagonów pasażerskich, w klimatyzację wyposażonych jest 1 221 z 1 982 wagonów z miejscami do siedzenia (61,6%) oraz 72 z 81 wagonów gastronomicznych (88,9%). W przypadku wagonów z miejscami do leżenia (kuszetki oraz wagony sypialne) klimatyzację posiada tylko 47 z 171 wagonów.
Osoby o ograniczonej mobilności oraz rowerzyści korzystając z usług przewoźników posiadających tabor trakcyjny mogą spokojniej planować swoją podróż, ponieważ coraz więcej składów wagonowych zawiera wagon przystosowany do przewozu rowerów oraz osób z niepełnosprawnościami. Miejsca do przewozu rowerów posiada już 291 wagonów z miejscami do siedzenia. 170 sztuk tych pojazdów ma natomiast wyposażenie dla osób o ograniczonej mobilności.
Inwestycje w nowoczesny tabor kolejowy zahamowały wzrost średniego wieku pojazdów kolejowych eksploatowanych na polskiej sieci kolejowej. W przypadku lokomotyw elektrycznych i spalinowych, elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz wagonów pasażerskich zaobserwować można spadek średniego wieku pojazdów. Dla lokomotyw elektrycznych średni wiek w 2022 r. zmniejszył się względem 2021 r. z 33,76 lat do 32,16 lat. W przypadku lokomotyw spalinowych z 43,81 lat do 41,94 lat. W przypadku elektrycznych zespołów trakcyjnych z 25,79 lat 24,43 lat. W przypadku wagonów pasażerskich z 32,52 lat do 32,26 lat.
Lokomotywy spalinowe średnio są najstarszymi pojazdami w dyspozycji przewoźników pasażerskich – 41,94 lat, natomiast średnio najmłodszymi pojazdami są dwunapędowe zespoły trakcyjne – 0,82 lat. Stały wzrost średniej wieku zaobserwowano na przestrzeni 5 ostatnich lat wyłącznie w spalinowych zespołach trakcyjnych.