Według najnowszych prognoz, w 2035 r. z pociągów AeroExpress (AEX) między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią będzie korzystać około 30 tys. pasażerów na dobę. Spółka CPK przekonuje, że tym samym będzie to najpopularniejsza trasa kolejowa w Polsce.
Jeszcze w tym roku CPK planuje ogłoszenie zakupu pociągów do obsługi tego typu połączeń. Będą miały dużą pojemność i prędkość maksymalną 200 km/h.
Pociągi AeroExpress będą najwygodniejszym i podstawowym środkiem transportu między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią. Dzięki infrastrukturze Kolei Dużych Prędkości i krótkiej trasie zapewnią wysoką niezawodność i odciążą najszybsze pociągi KDP. Pociągi AEX powinny stanowić kolejowy kręgosłup dla duopolis Warszawy i Łodzi – mówi wiceminister infrastruktury Maciej Lasek, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Częstotliwość i czas przejazdu
Pociągi kategorii AeroExpress (AEX) mają pełnić rolę podstawowego środka transportu na trasie Warszawa Wschodnia – nowe lotnisko – Łódź Kaliska. Dla wygody pasażerów i z uwagi na duże zapotrzebowanie pociągi będą kursowały z wysoką częstotliwością:
- co 15 minut na odcinku: Warszawa Wschodnia – lotnisko,
- co 30 minut na trasie: Warszawa Wschodnia – Łódź.
Rozkład uwzględni potrzeby mieszkańców i pasażerów, a także pracowników lotniska oraz osób podróżujących w godzinach nocnych. Także przylatujących i odlatujących nocnymi rejsami oraz pracowników portu lotniczego objętych pracą zmianową. Tym samym kolej wzmacni powiązania między Warszawą a Łodzią.
Jeden pociąg, trzy funkcje
AeroExpress będzie pełnił trzy kluczowe role:
- dowóz pasażerów na lotnisko,
- obsługa codziennych dojazdów między Warszawą a Łodzią,
- transport pracowników lotniska i jego zaplecza.
Propozycja Port Polska w zakresie rozkładu jazdy jest taka, żeby pociągi zatrzymywały się m.in. na stacjach: Warszawa Centralna, Warszawa Zachodnia, Lotnisko, Brzeziny, Łódź Widzew, Łódź Niciarniana oraz na wszystkich przystankach w tunelu średnicowym między Łodzią Fabryczną i Łodzią Kaliską: Łódź Śródmieście, Łódź Polesie oraz Łódź Koziny. To przełoży się na konkurencyjne, w stosunku do innych środków transportu, czasy przejazdu:
- Warszawa Centralna – Lotnisko: ok. 22 minuty,
- Warszawa Centralna – Brzeziny: ok.50minut,
- Warszawa Centralna – Łódź Fabryczna: ok. 68 minut.
W tym optymalnym dla pasażerów scenariuszu pociągi AEX będą jeździć tunelem konwencjonalnym PKP Polskich Linii Kolejowych. Natomiast szybsze składy Kolei Dużych Prędkości (KDP) pojadą tunelem budowanym pod Łodzią w ramach programu Port Polska.
Obsługa Łodzi pociągami AeroExpress przez tunel PKP PLK z pełnym zestawem zatrzymań zwiększy dostępność transportu kolejowego w mieście i jego dzielnicach. Z kolei najszybsze pociągi KDP na terenie Łodzi zatrzymywałyby się tylko na stacji Fabryczna, żeby następnie wyjechać w stronę Sieradza, a stamtąd do Wrocławia lub Poznania – wyjaśnia dr Filip Czernicki, Port Polska, prezes zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny.
Rekordowa liczba pasażerów
Najnowsze prognozy wskazują, że w 2035 roku między Warszawą a Łodzią we wszystkich pociągach – AEX, KDP i pośpiesznych – będzie podróżować ponad 6 mln pasażerów rocznie (wsiadających i wysiadających, z uwzględnieniem osób przesiadających się).
Jednak z uwagi na częstotliwość kursowania i dostępność cenową, ze wszystkich kategorii pociągów kursujących między tymi miastami, to właśnie AeroExpressy mają stać się pierwszym wyborem w codziennych dojazdach do pracy czy szkoły.
Prognozowane liczby jednoznacznie wskazują na gigantyczny potencjał połączenia. Dla porównania, według Urzędu Transportu Kolejowego (UTK), w 2024 r. na trasie Warszawa – Łódź przewieziono ok. 2,4 mln pasażerów. Na najpopularniejszej trasie kolejowej w Polsce (Gdańsk – Gdynia) notuje się 5,4 mln pasażerów rocznie.
Ponadto AeroExpressy staną się filarem oferty nie tylko na trasie Warszawa – Łódź. Będą bowiem pełnić również kluczową funkcję w dojazdach na nowe lotnisko (zarówno w podróżach z/do Warszawy jak i Łodzi). Prognozy wskazują, że rocznie AeroExpressami, we wszystkich relacjach, w zależności od polityki taryfowej, będzie podróżować w 2035 roku ok. 10-12 mln pasażerów.
Pociągi o dużej pojemności
W codziennym funkcjonowaniu wyzwaniem będą fale wylotowe i odlotowe i związane z nimi wahania popytowe. To kolejna istotna kwestia mająca wpływ na dobór parametrów taboru. Według prognoz ruchu, jednorazowo pociągi mogą przewozić nawet po 400-600 osób, co wynika z nakładania się na siebie szczytowych przewozów do/z aglomeracji oraz na/z lotniska.
Prognozy wykonane przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Lotniczych (IATA) wskazują gwałtowne tempo rozwoju ruchu na nowym lotnisku po 2035 r. Liczba pasażerów lotniska w scenariuszu bazowym wzrosnąć ma z 33 mln w 2032 r. do przeszło 40 mln w 2040 r. oraz ponad 50 mln w 2050 r. Pojemność taboru musi zabezpieczać potrzeby lotniska na wiele lat naprzód – argumentuje prezes Filip Czernicki.
Obsługa tak dużej liczby pasażerów wymaga zastosowania specjalnie zaprojektowanego taboru. Rozwiązania techniczne zapewniające możliwość przewiezienia dużej liczby pasażerów zaproponują producenci pociągów. Będzie to jednak pociąg konwencjonalny, a nie dużych prędkości.
Wybór taboru konwencjonalnego do 200 km/h do obsługi połączeń między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią ma ograniczyć koszty zakupu i eksploatacji przy zachowaniu wysokiej efektywności przewozowej. Pociągi do 350 km/h będą jeździły na dłuższych trasach, np. z Warszawy przez Łódź Fabryczną do Wrocławia i Poznania – wyjaśnia Piotr Rachwalski, Port Polska, członek zarządu ds. kolei spółki Centralny Port Komunikacyjny.
W przygotowaniu jest przetarg na tabor dla AEX na trasie Warszawa – Lotnisko – Łódź. Tę procedurę obsłuży spółka taborowa, którą CPK powoła jeszcze w tym roku.
Nocne pociągi i atrakcyjne ceny biletów
– Żeby o godz. 6:00 rano odleciał samolot, na miejscu już ok. 3:00 powinien być personel lotniska, a przywieźć ich może nocny pociąg AeroExpress. Lotnisko Chopina zostanie zastąpione przez nowy port lotniczy. Usługa AEX musi być zatem podobna do dzisiejszych pociągów Szybkiej Kolei Miejskiej S2/S3 i Kolei Mazowieckich obsługujących Lotnisko Chopina. W praktyce nowe lotnisko powinno być dostępne dla mieszkańców w analogicznym czasie przejazdu koleją i rozsądnej cenie biletów – wskazuje wiceminister Maciej Lasek.
Istotne będą także ceny biletów.
AeroExpress nie może być drogim pociągiem lotniskowym. Powinien łączyć funkcję transportu lotniskowego z codziennymi dojazdami do pracy, szkoły itd., a co za tym idzie powinien być dostępny cenowo dla szerokiej grupy pasażerów. Oferta AEX musi być na tyle atrakcyjna, żeby kolej była pierwszym wyborem w dojeździe do nowego lotniska – podkreśla Piotr Rachwalski.
Projekt zakłada utrzymanie dostępnych cen biletów. Połączenia mają funkcjonować jako dotowana usługa publiczna (PSO), a nie komercyjna. Aktualnie trwają rozmowy na temat sposobu organizacji tych połączeń. Z uwagi na realizację funkcji przypisanych do różnych organizatorów przewozów, zakładane jest ich współfinansowanie przez wszystkie podmioty.