Elementem Kolei Dużych Prędkości mają być Lokalne Huby Mobilności. Głównymi elementami hubów będą stacje kolejowe powiązane z węzłami przesiadkowymi. Każdy hub będzie także wpisany w miejskie otoczenie.
Koncepcję hubów przedstawiła spółka CPK podczas warsztatów w Centrum Unijnych Projektów Transportowych na temat wykorzystania funduszy unijnych na infrastrukturę pasażerską, czyli dworce i perony.
CPK uważa, że Lokalne Huby Mobilności to przykład nowoczesnego podejścia do planowania przestrzeni, opartego na szerokiej współpracy wielu interesariuszy regionalnych inwestycji kolejowych, które zrealizuje spółka. Co więcej, ich budowa wymaga szerokiej współpracy CPK z lokalnymi samorządami. To miasta będą bowiem współautorami konkretnych rozwiązań w ramach LHM.
Spółka zakłada, że podpisze z samorządami porozumienia w sprawie hubów. I wspólnie z nimi opracuje koncepcję zagospodarowania przestrzennego. Obie strony zawrą także porozumienia wykonawcze. LHM uwzględni dzięki temu potrzeby miejscowych społeczności.
Sieradz i Kalisz
CPK projektuje Lokalne Huby Mobilności w Sieradzu i Kaliszu. Już teraz, na wstępnym etapie, widać wyzwania, które stoją przed planistami i projektantami. Muszą oni wziąć pod uwagę choćby wymagania konserwatorskie związane z ochroną zabytków. Ważne staje się też uwzględnienie zmian układów drogowych oraz konieczność silniejszej integracji różnych środków transportu zbiorowego i wytyczania nowych szlaków pieszych i rowerowych w mieście.
Spółka organizuje warsztaty typu „charrette” z udziałem ekspertów z różnych dzień. W tym od urbanistyki i transportu, zarządzania zielenią oraz przedstawicieli administracji publicznej. Podczas tych spotkań powstaje lista podstawowych potrzeb funkcjonalne projektowanych hubów i pożądanych w takich obszarach funkcji dodatkowych, np. usługowych. W kolejnym kroku powstaną projekty m.in. nowych powiązań drogowych, transportu publicznego czy pieszo-rowerowych obszarów przydworcowych. Przy okazji tworzenia LHM samorządy i CPK planują rozwiązać np. problemy z własnością gruntów i nieruchomości. Okazuje się bowiem, że tereny wokół stacji kolejowych to obszary o skomplikowanej strukturze własnościowej.
Korzyści dla wszystkich
Magda Niewęgłowska, kierownik zespołu ds. Analiz Transportowych z Biura Wdrażania Strategii i Planowania Podprogramu Kolejowego CPK, wskazała, że dotychczasowe doświadczenia planistów i projektantów CPK w realizacji projektów LHM pokazują, że współpraca i współodpowiedzialność przynoszą wymierne korzyści. Gdyż wszystkie podmioty zyskują realny wpływ na kształtowanie przestrzeni miejskiej i realizację założeń rozwojowych.
Jej zdaniem działania w ramach projektu LHM przyczyniają się do:
- wdrażania podejścia współodpowiedzialności za planowanie i projektowanie przestrzeni w terenach zurbanizowanych – zwłaszcza w kontekście dostępu do usług transportowych;
- aktywizacji terenów przykolejowych – wykorzystanie potencjału obszarów wokół stacji pasażerskich do tworzenia nowych przestrzeni publicznych, zabudowy mieszkaniowej czy uzupełnienia brakujących funkcji i usług;
- propasażerskiego podejścia do planowanej infrastruktury, stawiającego na intuicyjne korzystanie i komfort podróżnych – projektowanie uniwersalne dla szerokiej grupy odbiorców;
- poprawy dostępności i integracji transportu – ułatwienie przesiadek między różnymi środkami transportu, w tym czytelności przestrzeni węzła przesiadkowego i stworzenie spójnego systemu mobilności regionalnej;
- stymulowania rozwoju gospodarczego – dzięki zmianom projektowym w przyszłości wokół stacji pasażerskich mogą powstać nowe tereny inwestycyjne co pozwoli generować nowe miejsca pracy i realizować cele rozwojowe miast.
Zdaniem Magdy Niewęgłowskiej, Lokalne Huby Mobilności są nie tylko narzędziem kształtowania powiązań usług komunikacji publicznej, ale również katalizatorem przemian urbanistycznych w otoczeniu stacji pasażerskich –