Škoda Group po raz pierwszy prezentuje swoje pociągi bateryjne podczas targów InnoTrans w Berlinie. To nowa generacja elektrycznego zespołu trakcyjnego RegioPanter, który łączy jazdę pod siecią trakcyjną z zasilaniem bateryjnym, umożliwiając wprowadzenie bezemisyjnego transportu kolejowego również na liniach niezelektryfikowanych.
Pociągi bateryjne Škoda szybko stały się jednym z europejskich bestsellerów eksportowych w swojej kategorii. Škoda Group posiada obecnie ponad sto pojazdów wykorzystujących technologię bateryjną, znajdujących się na różnych etapach produkcji i realizacji zamówień dla klientów w kilku krajach europejskich. Producent zaznacza, że skala tych zamówień potwierdza, że trakcja bateryjna staje się jednym z kluczowych rozwiązań umożliwiających szybką modernizację regionalnego transportu kolejowego bez konieczności oczekiwania na pełną elektryfikację całej sieci.
InnoTrans to miejsce, w którym spotyka się cały świat kolei. Przywozimy technologię, która nie jest już wizją przyszłości, lecz odnoszącym sukcesy produktem eksportowym i sprawdzonym rozwiązaniem dla codziennego transportu. Pociągi bateryjne pozwalają zapewnić komfort podróży koleją elektryczną także w regionach, w których część sieci nie jest zelektryfikowana, bez konieczności oczekiwania na długotrwałe i kosztowne projekty infrastrukturalne. Rosnące zainteresowanie klientów w całej Europie potwierdza, że stworzyliśmy produkt odpowiadający zarówno na potrzeby organizatorów transportu, operatorów, jak i pasażerów – mówi Tomáš Ignačák, wiceprzewodniczący Rady Dyrektorów Škoda Group.
Podróże bez przesiadek
Pierwsze cztery jednostki Škoda rozpoczęły regularną eksploatację w Kraju Morawsko-Śląskim w Czechach w grudniu 2024 roku. Producent podkreśla, że codzienna eksploatacja nie tylko potwierdziła niezawodność nowej technologii, ale również pokazała, że pociągi bateryjne mogą upraszczać podróże, zwiększać komfort pasażerów i przyciągać nowych podróżnych do kolei. Wyższe wykorzystanie pociągów przekłada się także na wzrost przychodów z biletów oraz bardziej efektywne wykorzystanie środków przeznaczanych przez organizatorów transportu publicznego.
Na trasach w Kraju Morawsko-Śląskim jednostki mogą pokonywać odcinki niezelektryfikowane, korzystając z zasilania bateryjnego. A po wjeździe na zelektryfikowany korytarz kontynuować jazdę pod siecią trakcyjną. Eliminuje to konieczność przesiadania się pomiędzy pociągami spalinowymi i elektrycznymi, zapewniając pasażerom szybsze i bardziej komfortowe bezpośrednie połączenia ze stolicą regionu – Ostrawą. Dzięki wyższemu standardowi podróży nowoczesny pociąg staje się coraz bardziej atrakcyjną alternatywą dla transportu samochodowego.
Efekty są już widoczne w danych eksploatacyjnych. Na wybranych połączeniach liczba pasażerów wzrosła nawet o 20%, ponieważ podróżni mogą obecnie korzystać z bezpośrednich połączeń bez konieczności przesiadania się pomiędzy pociągami spalinowymi i elektrycznymi. Pierwsze jednostki bateryjne przejechały około 1,25 mln kilometrów w ciągu około 21 miesięcy eksploatacji. Cztery pierwsze pojazdy pozwalają również zaoszczędzić co najmniej 200 tys. litrów oleju napędowego oraz ograniczyć emisję CO₂ o około 500 ton rocznie.
Największą wartością pociągu bateryjnego nie jest sama bateria, lecz możliwość tworzenia lepszego transportu publicznego. Jeden pociąg może wyeliminować konieczność przesiadki, skrócić czas podróży, zwiększyć komfort, a jednocześnie zastąpić transport spalinowy rozwiązaniem bezemisyjnym. Wzrost liczby pasażerów w Kraju Morawsko-Śląskim pokazuje, że takie rozwiązanie jest atrakcyjne nie tylko z technologicznego punktu widzenia, ale przede wszystkim dla samych pasażerów – podsumowuje Tomáš Ignačák.
Nowa generacja RegioPantera od początku była projektowana jako pełnoprawny bateryjny elektryczny zespół trakcyjny (BEMU). Znajduje to odzwierciedlenie w nowym rozmieszczeniu pakietów bateryjnych na dachu, zoptymalizowanym układzie trakcyjnym oraz bardziej efektywnej konstrukcji całego pojazdu.
W trybie bateryjnym pociąg oferuje zasięg co najmniej 80 kilometrów i prędkość maksymalną do 120 km/h, natomiast pod siecią trakcyjną może osiągać do 160 km/h. Moc ciągła wynosi 1 360 kW i dzięki układowi trakcyjnemu z przekształtnikami SiC pozostaje taka sama zarówno w trybie elektrycznym, jak i bateryjnym. Jednostka wykorzystuje baterie LTO, które zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa pożarowego, długą żywotność i wysoką wydajność. W porównaniu z poprzednią generacją nowe rozwiązanie techniczne zmniejsza masę pojazdu o kilka ton i znacząco ogranicza zużycie energii.
Komfort na liniach regionalnych
Dwuczłonowa jednostka o długości 52,9 metra oferuje 150 miejsc siedzących, w tym osiem w pierwszej klasie, oraz łączną pojemność 323 pasażerów. Nowoczesne wnętrze, cicha i płynna jazda oraz możliwość bezpośrednich podróży bez konieczności przesiadek zapewniają na liniach regionalnych standard podróży porównywalny z nowoczesnymi połączeniami elektrycznymi na głównych korytarzach.
Jednostka jest wyposażona w Europejski System Sterowania Pociągiem ETCS Level 2 Baseline 3 i przystosowana do eksploatacji zarówno na liniach zelektryfikowanych prądem stałym, jak i przemiennym, odpowiednio 3 kV DC oraz 25 kV 50 Hz AC. Dzięki temu stanowi elastyczną platformę dostosowaną do różnych europejskich sieci kolejowych.
Zamówienia na jednostki BEMU
Škoda Group z powodzeniem wdraża już swoją technologię bateryjną na kilku rynkach europejskich. Firma produkuje 15 jednostek nowej generacji dla České dráhy, przeznaczonych do eksploatacji w Kraju Morawsko-Śląskim, posiada kontrakt na dostawę do 36 pociągów bateryjnych na Słowacji oraz pozyskała zamówienie na maksymalnie 16 jednostek BEMU na Łotwie. Łącznie z pozostałymi zamówionymi pojazdami wykorzystującymi technologię bateryjną, całkowita liczba jednostek znajdujących się na różnych etapach produkcji i realizacji zamówień przekracza sto.
Dla europejskich regionów jednostki bateryjne stanowią sposób na szybsze ograniczanie eksploatacji pojazdów spalinowych w sieciach, w których znaczna część linii nadal pozostaje niezelektryfikowana. Na głównych liniach zachowują jednocześnie wszystkie zalety standardowego napędu elektrycznego. Stwarza to możliwość uruchamiania nowych bezpośrednich połączeń między mniejszymi miejscowościami a ośrodkami regionalnymi, przy jednoczesnym ograniczeniu lokalnych emisji, hałasu oraz zużycia paliw kopalnych.