Z okazji 15-lecia Kolei Śląskich ukazała się monografia „Koleje Śląskie na torach historii” autorstwa uznanych badaczy dziejów kolei – Dawida Kellera i Marcina Jarząbka. To blisko 600 stron, prawie 300 unikatowych zdjęć i grafik, a także tabele, wykresy i ciekawostki ze świata kolei.
Książkę można kupić wyłącznie w Centrum Obsługi Pasażera Kolei Śląskich na dworcu w Katowicach (w cenie 149,99 zł). Jesienią zaplanowano także trzy wyjątkowe spotkania autorskie.
Przygotowana przez dr. Marcina Jarząbka i dr. Dawida Kellera publikacja przedstawia dzieje kolei na Górnym Śląsku oraz obszarach wchodzących w skład współczesnego województwa śląskiego – od XIX-wiecznych początków aż po współczesność.
Kolej jako mikrokosmos
Głównym zamysłem autorów było ukazanie kolei nie tylko poprzez pryzmat infrastruktury czy taboru, lecz przede wszystkim jako mikrokosmosu powiązań między techniką, ludźmi a życiem otaczającego świata. Opowieść skupia się na uwarunkowaniach społecznych, gospodarczych i kulturowych oraz na konkretnych postaciach i wydarzeniach kształtujących wyjątkowy regionalny etos kolejarza.
Trzy spotkania autorskie
Przy okazji premiery książki zaplanowano trzy spotkania autorskie. Pierwsze z nich odbędzie się już w najbliższy wtorek, 27 października, o godz. 18:00 w sali Parnassos Biblioteki Śląskiej w Katowicach, a rozmowę z autorami poprowadzi prof. Ryszard Kaczmarek. Drugie spotkanie zaplanowano na czwartek, 29 października o godz. 18:00 w Stacji Muzeum w Warszawie, pod przewodnictwem dr. hab. Andrzeja Zawistowskiego. Trzecie odbędzie się 7 listopada o godz. 17:00 podczas Śląskich Targów Książki w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Spotkanie to poprowadzi senator Halina Bieda.
Pierwszy pociąg
22 maja 1842 roku pierwszy oficjalny pociąg Kolei Górnośląskiej pokonał odcinek z Wrocławia do Oławy. Poprzedziły to wydarzenie kilkuletnie starania i pare wcześniejszych niezrealizowanych projektów.
Rok później tory dotarły już na Górny Śląsk do Opola, a w 1845 r. linię przedłużono do górnośląskich miejscowości górniczych: Gliwic, Zabrza oraz Świętochłowic. W 1846 r. osiągnięto granicę państwa w rejonie Mysłowic, gdzie dzięki porozumieniu z innymi towarzystwami kolejowymi (z Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską, Koleją Krakowsko-Górnośląską i Koleją Północną Cesarza Ferdynanda) Górny Śląsk stał się zwornikiem komunikacyjnym Prus, Rosji i Austrii. W ten sposób Śląsk zjednoczył ziemie polskie pod zaborami. Od tego momentu kolej na trwałe splotła się z dziejami tego regionu, ułatwiając wzajemne kontakty, rozwój gospodarczy, wymianę myśli czy migracje, ale też nadaje kształt miastom, architekturze czy krajobrazowi.
Przygotowana przez uznanych badaczy dziejów kolei w Polsce, Marcina Jarząbka i Dawida Kellera, książka „Koleje Śląskie na torach historii” przedstawia historię kolei na Górnym Śląsku oraz ziemiach przyległych, które wchodzą w skład współczesnego województwa śląskiego – od wagonów ciągniętych przez konie na początku XIX w. aż po nowoczesne pociągi Kolei Śląskich w XXI w. Jest to pierwsza taka książka od 1997 r.
Autorzy zdecydowali się na napisanie pracy syntetycznej, osadzającej losy kolei w szerszych ramach historii społecznej, gospodarczej i kulturowej. Przyjęta forma książki wiąże się jednocześnie z ważnymi ograniczeniami (także – objętości). Opowieść dąży do uzyskania możliwie ogólnego, całościowego, wielowymiarowego obrazu funkcjonowania kolei na zdefiniowanym wyżej obszarze. Oznacza to, że starano się z proporcjonalnie dużą uwagą traktować każdą z historycznych jego części. Jednocześnie nie jest możliwe, aby w zakładanej objętości i formie wydawnictwa zaprezentować szczegółowy opis przekształceń węzłów kolejowych, architektury czy codziennego, zmieniającego się w zasadzie w każdym okresie co najmniej kilka razy działania przedsiębiorstw kolejowych i warunków podróży.